Στόχος η βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών
Η διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών στη διάρκεια της τελευταίας τριετίας, παρά το ότι οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε συγκυριακούς παράγοντες, αναδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση της παραγωγικότητας και της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια ο εξωτερικός τομέας της ελληνικής οικονομίας έχει ισχυροποιηθεί αισθητά, κάτι που επιβεβαιώνεται και από τα διαδοχικά ρεκόρ εξαγωγών. Σε αντίθεση με την περίοδο που προηγήθηκε της οικονομικής κρίσης, τα αίτια της διεύρυνσης του ελλείμματος σχετίζονται κυρίως με εξωτερικούς παράγοντες, όπως είναι η πανδημία αρχικά και στη συνέχεια η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών. Ανάλογες επιδράσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρατηρήθηκαν, άλλωστε, στο σύνολο της ευρωζώνης.
Ωστόσο, δεν δικαιολογείται εφησυχασμός. Όπως δείχνουν τα πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το έλλειμμα του εξωτερικού ισοζυγίου βαίνει μειούμενο εντός του 2023 και – σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – θα αποκλιμακωθεί ως ποσοστό του ΑΕΠ στο 7,3% για φέτος και στο 6,4% το 2024. Θα παραμείνει, ωστόσο, ένα από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτό σημαίνει ότι, πέρα από τους συγκυριακούς παράγοντες, εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικές αδυναμίες, που πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Παρά τα μεγάλα βήματα προόδου, η ελληνική οικονομία παραμένει περισσότερο εξαρτημένη από τις εισαγωγές, ακόμη και για την εξαγωγική δραστηριότητα, καθώς απαιτείται εισαγωγή των απαραίτητων πρώτων υλών και ενδιάμεσων αγαθών, αλλά και ενέργειας. Παραμένει, κατ’ επέκταση, περισσότερο εκτεθειμένη σε διεθνείς αναταράξεις, όπως η πρόσφατη ενεργειακή κρίση. Πρέπει, επίσης, να σημειωθεί ότι, ακόμα και κατά την τελευταία διετία, στην οποία οι εξαγωγές αυξήθηκαν με διψήφια ποσοστά, ο λόγος της αξίας των εισαγωγών προς τις εξαγωγές παρέμεινε στο 1,5 προς 1.
Είναι ανάγκη, επομένως, να συνεχιστεί η προσπάθεια για αύξηση της παραγωγικότητας της οικονομίας, αλλά και της προστιθέμενης αξίας των ελληνικών προϊόντων, προκειμένου να βελτιωθεί η αναλογία αξίας εισαγωγών και εξαγωγών. Είναι σημαντικό να διατηρηθεί ο υψηλός ρυθμός αύξησης των παραγωγικών επενδύσεων, με ορθή και έγκαιρη αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και συνέχιση των πολιτικών για τη διαρκή βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Χρειάζεται, επίσης, περαιτέρω ενίσχυση της Έρευνας και Ανάπτυξης και στενότερη σύνδεση των ερευνητικών δραστηριοτήτων με τον κόσμο της παραγωγής, αλλά και επένδυση στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού. Εξίσου επιβεβλημένη, τέλος, είναι η επιτάχυνση των επενδύσεων στην εγχώρια παραγωγή ενέργειας, ώστε να μειωθεί σταδιακά η εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές και τις διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές της ενέργειας.
Το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών είναι ένα χρόνιο διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, το οποίο απαιτεί μόνιμη λύση. Η σημαντική βελτίωση του παραγωγικού μοντέλου, που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, με αύξηση των εξαγωγών και των επενδύσεων, δείχνει την κατεύθυνση στην οποία θα πρέπει να κινηθούμε, με ακόμη ταχύτερα βήματα.
