Φορολογικά έσοδα και επιχειρήσεις
Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, το 2022 είχαμε αύξηση των φορολογικών εσόδων πάνω από το στόχο του προϋπολογισμού. Πρόκειται για μια επίδοση στην οποία οι επιχειρήσεις είχαν ουσιαστική συμβολή, αφενός μέσω της δραστηριότητάς τους, αφετέρου με τη συνέπεια που έδειξαν στην εκπλήρωση των φορολογικών τους υποχρεώσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι σχεδόν εννέα στις δέκα επιχειρήσεις κατέβαλαν χωρίς καθυστερήσεις τόσο το φόρο εισοδήματος όσο και το ΦΠΑ.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν την πάγια θέση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, ότι η μείωση των φόρων δεν σημαίνει αναγκαστικά μείωση των εσόδων του δημοσίου. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει στην αύξησή τους, στο βαθμό που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και συμβάλλει στην επιτάχυνση της ανάπτυξης. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει αρκετά θετικά βήματα σε αυτό το επίπεδο, με φοροελαφρύνσεις που επηρέασαν θετικά τόσο το οικονομικό κλίμα, όσο και τη φορολογική συμπεριφορά των επιχειρήσεων.
Η αυξημένη εισπραξιμότητα των φόρων αποτυπώνει, επίσης, τα οφέλη της διαδικασίας ψηφιοποίησης του φορολογικού μηχανισμού. Είναι αλήθεια ότι το μοντέλο διεπαφής των επιχειρήσεων με τις φορολογικές αρχές έχει πλέον μετασχηματιστεί σε σημαντικό βαθμό, με ηλεκτρονικές πλατφόρμες και εφαρμογές που μειώνουν το κόστος συμμόρφωσης. Οι εφαρμογές αυτές επιτρέπουν τον ακριβέστερο υπολογισμό των φορολογικών εσόδων, τον καλύτερο προγραμματισμό του ελεγκτικού έργου των φορολογικών αρχών, ενώ ταυτόχρονα εξοικονομούν πολύτιμο χρόνο για τις επιχειρήσεις, βοηθούν στη μείωση λαθών και παραλείψεων, βελτιώνουν την ποιότητα των στοιχείων τους. Η διαδικασία μετάβασης είναι αναμφισβήτητα απαιτητική, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς απαιτεί αναδιοργάνωση τμημάτων, αυτοματοποίηση εσωτερικών διαδικασιών κα. Ωστόσο, εφόσον δοθεί ο απαραίτητος χρόνος προσαρμογής, το πρόσημο των αλλαγών θα είναι μεσοπρόθεσμα θετικό.
Βασικό ζητούμενο παραμένει η συνολική αναβάθμιση της φορολογικής νομοθεσίας και διοίκησης. Η ψηφιοποίηση δεν μπορεί να είναι αποδοτική, όταν καλείται να υποστηρίξει ένα μηχανισμό που παραμένει γραφειοκρατικός και δυσκίνητος, αλλά και μια φορολογική νομοθεσία που παραμένει πολύπλοκη και δύσβατη, με δυσνόητες και συχνά αντιφατικές ρυθμίσεις, με διαρκείς αλλαγές.
Είναι απαραίτητο, επομένως, μαζί με τον ψηφιακό μετασχηματισμό να προχωρήσει η ποιοτική αναδιοργάνωση της φορολογικής διοίκησης, σε συνδυασμό με την απλοποίηση και την κωδικοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας. Η ψηφιοποίηση πρέπει να συνοδευτεί από παρεμβάσεις για τη μείωση του πλήθους των φορολογικών διαδικασιών, να οδηγήσει σε περισσότερο στοχευμένους ελέγχους και εξορθολογισμό των προστίμων, να κινητοποιήσει οργανωτικές αλλαγές για την αποδοτικότερη λειτουργία των φορολογικών και τελωνειακών υπηρεσιών. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη βελτιστοποίηση της διαδικασίας διαχείρισης των φορολογικών ενστάσεων, με αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας, για την ταχύτερη και αποτελεσματική διεκπεραίωση του συνόλου των υποθέσεων.
Οι επιχειρήσεις απέδειξαν ότι μπορούν να αξιοποιούν στην πράξη κάθε παρέμβαση που βελτιώνει το φορολογικό περιβάλλον της χώρας. Η προσπάθεια πρέπει να συνεχιστεί: με νέες φοροελαφρύνσεις στο βαθμό που επιτρέπουν οι δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας, αλλά και με την αξιοποίηση της τεχνολογίας για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης στις σχέσεις μεταξύ των επιχειρήσεων και των φορολογικών αρχών.
