Η ευκαιρία που δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε
Τα τελευταία χρόνια, παρά τις διαδοχικές εξωγενείς κρίσεις, η ελληνική οικονομία ακολουθεί σταθερή πορεία ανάκαμψης από την κρίση χρέους της προηγούμενης δεκαετίας. Το ΑΕΠ αυξάνεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, οι επενδύσεις ενισχύονται, η ανεργία αποκλιμακώνεται. Το οικονομικό κλίμα βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας 15ετίας και επιταχύνεται σταθερά ο ρυθμός δημιουργίας νέων επιχειρήσεων. Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας επισφράγισε την επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε συνθήκες κανονικότητας.
Οι εκτιμήσεις παραμένουν θετικές και για τη φετινή χρονιά, ωστόσο δεν πρέπει να παραβλέπουμε μια σειρά από αβεβαιότητες και παράγοντες κινδύνου, που μπορούν να επηρεάσουν την οικονομία. Η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία και η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή εντείνουν το περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας, ενώ νέους κινδύνους δημιουργούν οι εντάσεις στην Ερυθρά Θάλασσα, έναν από τους βασικούς διαύλους ναυσιπλοΐας και διακίνησης εμπορευμάτων ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία. Η ασθενέστερη ανάπτυξη στις χώρες της ευρωζώνης αναμένεται ότι θα συνεχίσει να ασκεί πιέσεις στο εξωτερικό ισοζύγιο, ενώ πρόβλημα παραμένει η αργή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα.
Πέρα, όμως, από του εξωτερικούς κινδύνους, υπάρχουν και σημαντικά εσωτερικά ζητήματα, διαρθρωτικού χαρακτήρα. Παρά το ότι το πρόβλημα της ακρίβειας είναι σε μεγάλο βαθμό εισαγόμενο, αποτυπώνει σε μεγάλο βαθμό τις αδυναμίες της παραγωγικής βάσης της χώρας, την υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας και την ασθενέστερη λειτουργία του ανταγωνισμού σε κάποιες αγορές.
Επιβεβαιώνεται, επομένως, η ανάγκη για αλλαγή των δομικών χαρακτηριστικών της ελληνικής οικονομίας, προκειμένου η ανάπτυξη να είναι ισχυρή, αλλά και διατηρήσιμη μακροχρόνια. Είναι πιο επιτακτική από ποτέ η στροφή σε ένα νέο παραγωγικό υπόδειγμα. Πέρα από την ανάπτυξη του τουρισμού, των ακινήτων και του κατασκευαστικού τομέα, χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση της συμμετοχής στο ΑΕΠ τομέων όπως η μεταποίηση, που ενσωματώνουν νέες τεχνολογίες και αναβαθμίζουν τη συνολική παραγωγικότητα της οικονομίας. Ζητούμενο για τη χώρα είναι να αυξήσει μεσοπρόθεσμα τις επενδύσεις και τις εξαγωγές της σε επίπεδα μεγαλύτερα της κατανάλωσης.
Χρειάζεται, παράλληλα, να προχωρήσουμε ακόμη πιο αποφασιστικά για την αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημοσίου τομέα, για την ενίσχυση του ανταγωνισμού και της διαφάνειας στη λειτουργία των αγορών, για την αναβάθμιση της υγείας και της εκπαίδευσης, για την αντιμετώπιση της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού – εξειδικευμένου όσο και ανειδίκευτου – καθώς και για την αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών της χώρας, με προδιαγραφές που λαμβάνουν υπόψη τα νέα δεδομένα της κλιματικής αλλαγής.
Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του νέου ΕΣΠΑ συνιστούν μοναδική ευκαιρία για επιτάχυνση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, σε όλους αυτούς τους τομείς. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να την αφήσουμε να χαθεί. Γνωρίζουμε καλά ότι η εισροή πόρων στην οικονομία δεν εξασφαλίζει από μόνη της όρους ανάπτυξης. Δεν μας αρκούν μερικά χρόνια ισχυρής μεγέθυνσης του ΑΕΠ, με όχημα την εύκολη ρευστότητα. Η Ελλάδα χρειάζεται ανάπτυξη με διάρκεια και ποιότητα, στηριγμένη στην παραγωγικότητα, στην εξωστρέφεια, στην καινοτομία. Μια ανάπτυξη δυναμική, αλλά και κοινωνικά δίκαιη, με ευκαιρίες και όρους ευημερίας για τους πολλούς. Αυτό το κοινό πρόταγμα οφείλει στο επόμενο διάστημα να κατευθύνει τα βήματα όλων μας.
