Η επενδυτική άνοιξη της Ελλάδας

Η αύξηση των επενδύσεων αναδεικνύεται σε κινητήριο μοχλό για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, τα τελευταία χρόνια. Ένα πλέγμα μεταρρυθμίσεων, κινήτρων και παρεμβάσεων, που βελτίωσαν αισθητά το επιχειρηματικό περιβάλλον, συνέβαλαν ώστε το μερίδιο των επενδύσεων στο ΑΕΠ να αγγίζει το 14,5% το 2023 από 10,9% το 2019. Αλματώδης είναι η αύξηση των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, που τροφοδοτούν τη δυναμική κρίσιμων κλάδων, όπως τα ακίνητα και ο τουρισμός, ενώ στρέφονται πλέον και σε νέους τομείς, όπως είναι η υψηλή τεχνολογία, η πληροφορική, τα κέντρα καινοτομίας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προϋπολογισμού, οι επενδύσεις θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία και το 2024, αποτελώντας κύριο παράγοντα μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, οι επιδόσεις των προηγούμενων ετών, μας ωθούν να τοποθετήσουμε τον πήχη ακόμη ψηλότερα. Στόχος για την Ελλάδα για τα επόμενα χρόνια, είναι η περαιτέρω ενίσχυση των επενδύσεων, τόσο ποσοτικά – ώστε να υπερβούν το 20% του ΑΕΠ και να πλησιάσουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – όσο και ποιοτικά, με αύξηση των παραγωγικών επενδύσεων και την προσέλκυση περισσότερων ακόμη Άμεσων Ξένων Επενδύσεων σε νέους, υποσχόμενους τομείς, όπως είναι η αγροδιατροφή, η υψηλή τεχνολογία, η υγειονομική περίθαλψη, η νεοφυής επιχειρηματικότητα.

Παρά την εντεινόμενη γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, οι συνθήκες για την περαιτέρω ποιοτική και ποσοτική αύξηση των επενδύσεων στην Ελλάδα, παραμένουν ευνοϊκές.

Σήμερα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του ΕΣΠΑ και μιας σειράς άλλων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων. Η εισροή των πόρων αυτών στη χώρα λειτουργεί ως ανάχωμα στις πιέσεις που δημιουργεί η διατήρηση των υψηλών επιτοκίων. Υποστηρίζει, επίσης, τη δρομολόγηση μεγάλων δημοσίων επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, που θα αναβαθμίσουν περαιτέρω την επενδυτική ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας. Μεταξύ άλλων, έχουν προγραμματιστεί έργα αναβάθμισης των υποδομών στις μεταφορές, στα ψηφιακά δίκτυα και στην ενέργεια, προγράμματα ανάπτυξης των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, έργα για την ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης του δημοσίου τομέα, για τη ριζική βελτίωση της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης, τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας.

Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, σηματοδοτώντας την επιστροφή της Ελλάδας στις αξιόπιστες, υγιείς και δυναμικές οικονομίες της Ευρώπης, δημιουργεί προϋποθέσεις για την βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα και διευρύνει τις δυνατότητες για την προσέλκυση περισσότερων επενδύσεων.

Παράλληλα, η χώρα διατηρεί μια σειρά από στρατηγικά πλεονεκτήματα, που της επιτρέπουν να αναδειχθεί σε κόμβο επενδύσεων διεθνούς εμβέλειας. Σύμφωνα με τον Global Innovation Index 2023 η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των 30 κορυφαίων χωρών, ως προς το ανθρώπινο κεφάλαιο, διαθέτοντας μεγάλο αριθμό αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό, αλλά και ένα ταχύτατα  αναπτυσσόμενο οικοσύστημα νεοφυούς επιχειρηματικότητας. Διαθέτει υψηλή ποιότητα ζωής, καίρια γεωστρατηγική θέση, αλλά και την εγγύηση σταθερότητας και ασφάλειας μιας ισχυρής δημοκρατίας, μέλους της Ε.Ε. και της ευρωζώνης.

Η θετική μακροοικονομική πορεία και η αναβάθμιση των χρηματοδοτικών συνθηκών της Ελλάδας, δημιουργεί στα χρόνια που έρχονται ένα μοναδικό περιβάλλον ευκαιριών για ελληνικές και ξένες επιχειρήσεις. Με μεταρρυθμιστική συνέπεια, εξωστρεφή προσανατολισμό και μακροπρόθεσμο όραμα, μπορούμε να αναδείξουμε τις επενδύσεις σε όχημα για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, για τη δημιουργία καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας, για τη θεμελίωση μιας ταχύρρυθμης, αλλά ταυτόχρονα βιώσιμης και συνεκτικής ανάπτυξης.

ΑΡΘΡΟ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΒΕΑ κας Σοφίας Κουνενάκη Εφραίμογλου

ΕΦΗΜ.: Παραπολιτικά

Ημερ. Δημοσ.: 27/10/23

 

Σημαντικό επίτευγμα, που απαιτεί συνεχείς προσπάθειες

Η Ελλάδα, έπειτα από 13 χρόνια, ανέκτησε επενδυτική βαθμίδα στην πιστοληπτική της ικανότητα από την Standard & Poor’s Global Ratings (S&P). Ο διεθνής οίκος με την απόφαση αυτή, αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, πέτυχε δημοσιονομικές και οικονομικές επιδόσεις που ήταν ανώτερες των προσδοκιών και ασφαλώς πολύ καλύτερες από τους περισσότερους ομολόγους της στη ζώνη του ευρώ.  Έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στις προοπτικές της εθνικής μας οικονομίας κάτι που μπορεί να προσδώσει πολλαπλά οφέλη στην προσπάθεια μας να επιταχύνουμε την πραγματική σύγκλιση με τις χώρες της ευρωζώνης.

Σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για την παγκόσμια οικονομία με τεράστιες γεωπολιτικές και κλιματικές αβεβαιότητες, η Ελλάδα μπορεί να μπει στο ενάρετο κύκλο της μείωσης των επιτοκίων δανεισμού για το Δημόσιο, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά και την αύξηση της ρευστότητας των τραπεζών.   Η Ελλάδα επιστρέφει στην ομάδα των ευρωπαϊκών  χωρών και όλων των ανεπτυγμένων οικονομιών, στις οποίες οι αγορές κρίνουν ότι η ανάληψη επενδυτικών πρωτοβουλιών δεν εγκυμονεί κινδύνους χρεοκοπίας.

Η οικονομία μας μπορεί να προσελκύσει ακόμα περισσότερες άμεσες ξένες επενδύσεις  που είναι αναγκαίες για να αλλάξουμε το παραγωγικό μας μοντέλο και να κατακτήσουμε το εθνικό στόχο της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η αναβάθμιση σε επενδυτική βαθμίδα είναι ένα σημαντικό επίτευγμα, διαμορφώνει ασφαλώς ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον για την ανάπτυξη, αλλά απαιτεί συνεχείς προσπάθειες για να διατηρηθεί και να βελτιωθεί περαιτέρω. Η προσπάθεια για δημοσιονομική πειθαρχία θα πρέπει να συνεχισθεί με συνέπεια και συνέχεια, όλα τα επόμενα χρόνια. Το δημόσιο χρέος πρέπει να αποκλιμακωθεί ενώ το ιδιωτικό χρέος πρέπει να επανέλθει σε λελογισμένα επίπεδα. Ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και ο επανασχεδιασμός των κρατικών δαπανών από μηδενική βάση είναι μονόδρομος αν θέλουμε να περιορίσουμε περαιτέρω τους άμεσους και έμμεσους φόρους για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Είναι όμως και απαραίτητη προϋπόθεση για μια κοινωνία με περισσότερη δικαιοσύνη. Οι μεγάλες διορθωτικές αλλαγές πρέπει να υλοποιηθούν, χωρίς άλλη αναβολή για να βάλλουμε επιτέλους στην άκρη όλα εκείνα που εμποδίζουν κράτος, θεσμούς, αγορές και επιχειρήσεις να λειτουργήσουν με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού, στην υλοποίηση της ενεργειακής στρατηγικής που μπορεί να συμβάλει τόσο στην μείωση του κόστους όσο και στην απεξάρτηση από πολυδάπανες εισαγωγές ενέργειας, και στην επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης που παραμένει ένα μεγάλο αντικίνητρο για την προσέλκυση επενδύσεων.

Η Ελλάδα μπορεί να χαμογελά και να αισιοδοξεί. Στο χέρι μας είναι να δώσουμε στις δυνάμεις της παραγωγής, της γνώσης και της καινοτομίας, του επιχειρείν και της δημιουργίας, το οξυγόνο που χρειάζονται για να μεγαλουργήσουν.

ΑΡΘΡΟ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΒΕΑ κας Σοφίας Κουνενάκη Εφραίμογλου

ΕΦΗΜ.: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

Ημερ. Δημοσ.:27/10/23

 

Να στηριχθεί η ψηφιακή μετάβαση

Η αύξηση της ψηφιακής ωριμότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη των ίδιων, αλλά και της ελληνικής οικονομίας, σε ένα περιβάλλον που μετασχηματίζεται από την τεχνολογική εξέλιξη. Κρίσιμο ρόλο σε αυτή την προσπάθεια έχει η αποτελεσματική υλοποίηση των σχετικών δράσεων, που χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του ΕΣΠΑ 2021 – 2027.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 προβλέπεται η διάθεση 442 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση 100.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων, για έργα ψηφιοποίησης τα οποία εκσυγχρονίζουν την παραγωγική, εμπορική και διοικητική τους λειτουργία, εισάγουν νέες μορφές υβριδικής εργασίας, ψηφιοποιούν ηλεκτρονικές συναλλαγές και αυξάνουν το επίπεδο της ψηφιακής ασφάλειας, μέσω της αξιοποίησης νέων προϊόντων και υπηρεσιών. Η ανταπόκριση και η συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα προγράμματα της συγκεκριμένης δράσης είναι ιδιαίτερα ικανοποιητική. Μάλιστα, πριν από λίγες μέρες τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανακοίνωσαν την αύξηση του προϋπολογισμού του προγράμματος «Ανάπτυξη Ψηφιακών Προϊόντων και Υπηρεσιών», από 100 εκατ. ευρώ σε 145 εκατ. ευρώ, προκειμένου να καλυφθεί το σύνολο των εγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων, τα οποία ανέρχονται σε 368.

Την ίδια ώρα, ωστόσο, φαίνεται να παρουσιάζει υστέρηση η απορρόφηση των πόρων που διατίθενται για την ψηφιακή μετάβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μέσω του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» του ΕΣΠΑ 2021 – 2027. Πρόκειται για μια δέσμη δράσεων με συνολικό προϋπολογισμό 300 εκατ. ευρώ, από τα οποία έχει δεσμευθεί μέχρι τώρα ποσό 170 εκατ. ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η δέσμη δράσεων για την Πράσινη Μετάβαση, που «έτρεξε» το ίδιο διάστημα έχει ήδη ολοκληρωθεί με επιτυχία, έχοντας καλύψει το σύνολο του διαθέσιμου προϋπολογισμού των 700 εκατ. ευρώ.

Με δεδομένο το υψηλό ενδιαφέρον των μικρομεσαίων επιχειρήσεων να επιταχύνουν την ψηφιακή τους μετάβαση, είναι σημαντικό να αξιολογηθούν οι παράγοντες που εμποδίζουν την ένταξή τους στις συγκεκριμένες δράσεις, είτε αυτοί αφορούν γραφειοκρατικά προβλήματα, είτε άλλα θέματα, όπως τα κριτήρια ένταξης, ποσοστά δημόσιας δαπάνης κ.ά.

Είναι εξίσου απαραίτητο να αντιμετωπίσουμε το έλλειμμα τεχνογνωσίας και δεξιοτήτων, που εμποδίζει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να σχεδιάσουν τον ψηφιακό τους μετασχηματισμό. Θα πρέπει να ενισχύσουμε τους μηχανισμούς ενημέρωσης και υποστήριξης, ώστε να μπορέσουν οι επιχειρήσεις να εντάξουν την ψηφιακή τεχνολογία στη λειτουργία τους, να επιλέξουν τα κατάλληλα εργαλεία για τις δικές τους ανάγκες, να εξοικειωθούν με τις διαδικασίες που απαιτούνται και να καταρτίσουν επιλέξιμα επενδυτικά σχέδια.

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας, αναλαμβάνοντας την ενημέρωση των μελών του για τα διαθέσιμα προγράμματα χρηματοδότησης, αλλά και σχεδιάζοντας νέες δράσεις υποστήριξης και επιμόρφωσης σε θέματα ψηφιακής στρατηγικής. Η ψηφιακή μετάβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι μια πρόκληση που πρέπει να κερδίσουμε, αξιοποιώντας σωστά και στο μέγιστο δυνατό βαθμό τις ευκαιρίες και τους πόρους που παρέχονται.

ΑΡΘΡΟ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΒΕΑ κας Σοφίας Κουνενάκη Εφραίμογλου

ΕΦΗΜ.: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

Ημερ. Δημοσ.: 7/7/23

 

Στόχος η επενδυτική βαθμίδα

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια η Ελλάδα έχει επιτύχει 12 διαδοχικές αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής της ικανότητας. Το γεγονός αυτό αντανακλά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην οικονομία, παρά τις απρόοπτες αντιξοότητες και τα προβλήματα που προκάλεσε η πανδημία και στη συνέχεια η ενεργειακή κρίση.

Σήμερα, η χώρα βρίσκεται ένα βήμα πριν από την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, κάτι που – σύμφωνα και με τις πρόσφατες εκτιμήσεις του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος – μπορεί να συμβεί εντός του 2023. Πρόκειται για μια εξέλιξη, η οποία θα αποτελέσει ορόσημο για την οικονομία, σηματοδοτώντας το τέλος της βαθιάς και οδυνηρής κρίσης που βίωσε η χώρα, την προηγούμενη δεκαετία.

Η αναβάθμιση της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα – που αποτελεί προϋπόθεση για να επανέλθουν σε αυτή και οι ελληνικές τράπεζες και επιχειρήσεις – θα δώσει ένα ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης, στην αξιοπιστία και στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Θα βελτιώσει τις προσδοκίες των επενδυτών, θα οδηγήσει σε σημαντική εισροή χρημάτων σε ελληνικούς τίτλους και θα διευρύνει την επενδυτική βάση της χώρας. Θα μειώσει το κόστος άντλησης κεφαλαίων, τόσο για το κράτος όσο και για τις τράπεζες, κάτι που θα μεταφραστεί σε φθηνότερο δανεισμό και καλύτερες συνθήκες ρευστότητας για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

Η εξέλιξη αυτή θα έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς διανύουμε περίοδο αύξησης των επιτοκίων διεθνώς, ως αποτέλεσμα των παρεμβάσεων των κεντρικών τραπεζών για τη συγκράτηση του πληθωρισμού.

Τα αποτελέσματα των πρόσφατων εθνικών εκλογών έφεραν την Ελλάδα ακόμη πιο κοντά στην απόκτηση επενδυτικής βαθμίδας, με τις αγορές να αντιδρούν θετικά στην ανάδειξη μιας κυβέρνησης με ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά και ξεκάθαρη μεταρρυθμιστική ατζέντα.

Πέρα, όμως, από την πολιτική σταθερότητα, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να παρακολουθείται στενά ενόψει των επόμενων αξιολογήσεων, με βάση τα διαρθρωτικά, τα μακροοικονομικά και τα δημοσιονομικά της χαρακτηριστικά, αλλά και στοιχεία όπως η ποιότητα της διακυβέρνησης και της λειτουργίας των θεσμών.

Πολλά θα κριθούν από τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης, αλλά και από τα μηνύματα που θα δοθούν τους επόμενους μήνες, όσον αφορά την υλοποίηση των πολιτικών που θα εξαγγελθούν. Η προώθηση των μεταρρυθμίσεων, η δημοσιονομική ισορροπία και η ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων είναι οι κρίσιμοι πυλώνες της προσπάθειας, για να εξασφαλίσει η χώρα την επιστροφή της στην επενδυτική βαθμίδα και – ταυτόχρονα – προϋποθέσεις σταθερότητας και ανθεκτικής ανάπτυξης στο μέλλον.

Η Ελλάδα έχει σήμερα την ευκαιρία να αποτινάξει, μετά από πολλά χρόνια, το στίγμα που άφησε η πολυετής οικονομική κρίση και να επιστρέψει ουσιαστικά και ισότιμα μεταξύ των υγιών οικονομιών της ευρωζώνης. Είναι στο χέρι μας να πετύχουμε το στόχο.

Η αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων είναι καταλυτικός παράγοντας για την εύρωστη, συνεχή αλλά και συνεκτική ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας. Τα προγράμματα του ΕΣΠΑ 2014 – 2020 λειτούργησαν τα προηγούμενα χρόνια ως αναπτυξιακός μοχλός, αλλά και ως βασικό ανάχωμα ενάντια στις επιπτώσεις διαδοχικών κρίσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι, κατά την περίοδο της πανδημίας, αξιοποιήθηκαν συνολικά – μαζί με τη μόχλευση – πόροι άνω των 14 δισ. ευρώ για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της απασχόλησης.

Σήμερα, παράλληλα με την ολοκλήρωση των προγραμμάτων της τρέχουσας περιόδου, ενεργοποιούνται τα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ, το οποίο θα διοχετεύσει πόρους 26,5 δισεκατομμυρίων ευρώ σε δράσεις για την ενίσχυση του παραγωγικού μετασχηματισμού της οικονομίας και την ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής. Η αξιοποίηση των πόρων αυτών εκτιμάται ότι μπορεί να αυξήσει το ΑΕΠ της χώρας κατά 62,9 δις ευρώ ως το 2035, δημιουργώντας παράλληλα 125.000 νέες σταθερές θέσεις εργασίας.

Η ευκαιρία αυτή δεν πρέπει να χαθεί. Η εμπειρία του παρελθόντος μας δείχνει ποια είναι τα προβλήματα που πρέπει να αποφύγουμε, όπως είναι η γραφειοκρατία, την πολυπλοκότητα, την έλλειψη διαχειριστικής επάρκειας των δικαιούχων, η αποσπασματικότητα και η απουσία καθαρής στρατηγικής στόχευσης, μεταξύ άλλων.

Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι η αρχιτεκτονική του νέου ΕΣΠΑ αντιμετωπίζει αρκετές από αυτές τις αδυναμίες, με παρεμβάσεις σε επίπεδο οργάνωσης και διαχείρισης. Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι το νέο ΕΣΠΑ υπηρετεί ένα ξεκάθαρο όραμα για την ανάπτυξη, υποστηρίζοντας έργα με προστιθέμενη αξία για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, για την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Παρέχει τη δυνατότητα ειδικά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους, σε μια περίοδο όπου η πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό παραμένει περιορισμένη και το χρήμα γίνεται ακριβότερο, λόγω της ανόδου των επιτοκίων.

Είναι απαραίτητο να διαμορφωθεί ένα αποτελεσματικό πλέγμα δράσεων ενημέρωσης, αλλά και καθοδήγησης των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων, ώστε να μπορέσουν να διαμορφώσουν επιλέξιμες προτάσεις και να καταφέρουν να αντλήσουν χρηματοδότηση.

Το ΕΒΕΑ συμμετέχει ενεργά σε αυτή την προσπάθεια. Συνεργάζεται με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για τη στήριξη της καινοτόμου επιχειρηματικότητας και την ενίσχυση της εξαγωγικής ικανότητας των ελληνικών επιχειρήσεων, μέσω της ανταλλαγής γνώσης και της αμοιβαίας συμμετοχής σε δράσεις δικτύωσης και mentoring. Συμπράττει με την ΕΛΑΝΕΤ και άλλους φορείς, για τη διοργάνωση σε τακτική βάση ενημερωτικών εκδηλώσεων για τα διαθέσιμα προγράμματα, ενώ πρόσφατα υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με τη ΔΥΠΑ, με σκοπό μεταξύ άλλων για ενημέρωση των επιχειρήσεων για εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα και επιχορηγήσεις για την απασχόληση ανέργων, την κατάρτιση και πιστοποίηση δεξιοτήτων εργαζομένων.

Με το ΕΣΠΑ, το Ελλάδα 2.0 και τα υπόλοιπα χρηματοδοτικά εργαλεία της νέας περιόδου, η χώρα μπορεί να δημιουργήσει προϋποθέσεις για ανάπτυξη και ευημερία στα χρόνια που έρχονται.  Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις οφείλουν να πρωταγωνιστήσουν σε αυτή την προσπάθεια και έχουμε κάθε λόγο να τους παρέχουμε την έμπνευση και την υποστήριξη που χρειάζονται.

Μονόδρομος για τις επιχειρήσεις η Αειφόρος Ανάπτυξη

Τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει μάρτυρες μιας σημαντικής αλλαγής παραδείγματος, ως προς τα κριτήρια αξιολόγησης της επιχειρηματικής απόδοσης. Οι κρίσεις που βιώσαμε και βιώνουμε σε παγκόσμιο επίπεδο, λειτούργησαν ως αφορμή αφύπνισης. Αποκάλυψαν το αξιακό έλλειμμα, που χαρακτήρισε το μοντέλο ανάπτυξης των προηγούμενων δεκαετιών, το οποίο εστίαζε κυρίως στην επίτευξη βραχυπρόθεσμων οικονομικών στόχων – αγνοώντας ή υποβαθμίζοντας το μακροπρόθεσμο κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Σήμερα αναγνωρίζεται ευρέως η ανάγκη μετάβασης σε ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης, το οποίο είναι προσανατολισμένο στις ανάγκες του σήμερα, αλλά και του αύριο. Αναγνωρίζεται η ανάγκη συστράτευσης σε παγκόσμιο επίπεδο,  για τη διαχείριση προκλήσεων όπως η κλιματική κρίση, η γεωπολιτική αστάθεια, η αύξηση των μεταναστευτικών ροών, η όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ενσωμάτωση των τριών πυλώνων της Αειφόρου Ανάπτυξης που αφορούν το Περιβάλλον, την Κοινωνία, τη Διακυβέρνηση – είναι πλέον μονόδρομος για τις επιχειρήσεις. Είναι ένας δρόμος στον οποίο ο επιχειρηματικός κόσμος ξεκίνησε να βαδίζει συντεταγμένα, με την υιοθέτηση των 17 Αρχών των Ηνωμένων Εθνών και των Αρχών του Global Compact για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Σήμερα, τα βήματα επιταχύνονται σημαντικά, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και των νέων υποχρεώσεων και προτύπων αναφοράς, που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πέρα από ηθική και κοινωνική επιταγή, η αειφόρος ανάπτυξη αναδεικνύεται πλέον σε ζήτημα οικονομικού ρεαλισμού και κριτήριο ανταγωνιστικότητας. Οι πραγματικά βιώσιμες και υπεύθυνες επιχειρήσεις δεν εξασφαλίζουν μόνο καλύτερες συνθήκες πρόσβασης σε χρηματοδότηση, αλλά και τη δέσμευση και την αφοσίωση των ανθρώπων τους, την εμπιστοσύνη συνεργατών και εταίρων, εντός και εκτός συνόρων, την αναγνώριση των κοινωνιών στις οποίες δραστηριοποιούνται. Γι’ αυτό και – όπως δείχνουν όλο και περισσότερες έρευνες – οι επιχειρήσεις με υψηλές επιδόσεις στα κριτήρια της Βιώσιμης Ανάπτυξης επιτυγχάνουν καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα μακροπρόθεσμα.

Αυτό το μοντέλο σύγχρονης επιχειρηματικότητας χρειάζεται η χώρα μας, στην προσπάθεια να διαμορφώσει όρους ταχύτερης, αλλά ταυτόχρονα ανθεκτικής και συνεκτικής ανάπτυξης. Αυτή την κουλτούρα εκφράζει και προωθεί με συνέπεια το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών.

Εκπροσωπώντας τις 120.000 επιχειρήσεις με τη μεγαλύτερη συνεισφορά στο ΑΕΠ της χώρας, το ΕΒΕΑ υποστηρίζει ενεργά τη μετάβαση των μελών του στο νέο, βιώσιμο πρότυπο ανάπτυξης. Επιδιώκει να παρέχει στις επιχειρήσεις κάθε μεγέθους την έμπνευση και την καθοδήγηση, ώστε να ενσωματώσουν τις αρχές της αειφορίας, της υπευθυνότητας και της καλής διακυβέρνησης, στη στρατηγική, στις πρακτικές και στην καθημερινότητά τους.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις – παρά τις αντιξοότητες που έχουν αντιμετωπίσει – μπορούν να πρωταγωνιστήσουν σε αυτή την προσπάθεια. Η πρόοδος που σημειώνεται τα τελευταία χρόνια στην υιοθέτηση των αρχών της Αειφόρου Ανάπτυξης είναι αισθητή, με όλο και περισσότερα παραδείγματα εταιρειών, που ταυτίζουν την επιτυχία τους με τη δημιουργία αξίας για το κοινωνικό σύνολο. Έχουμε κάθε λόγο να υποστηρίξουμε την κινητοποίηση όσο το δυνατόν περισσότερων επιχειρήσεων σε αυτή την κατεύθυνση, δημιουργώντας με αυτό τον τρόπο τους όρους για ένα βιώσιμο, δίκαιο μέλλον.

Δίκαιη και ισορροπημένη η αύξηση του κατώτατου μισθού

Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε νέα αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 9,6%, η οποία θα ισχύσει από την 1η Απριλίου 2023. Πρόκειται για την τρίτη κατά σειρά αύξηση τα τελευταία δύο χρόνια, με την οποία η συνολική αύξηση των αποδοχών των αμειβόμενων με τον κατώτατο μισθό την περίοδο 2019 – 2023 ανέρχεται στο 18,9%. Πρέπει να σημειωθεί, επίσης, ότι η αύξηση αυτή ωφελεί και χιλιάδες ανέργους, καθώς συμπαρασύρει προς τα πάνω μια σειρά από επιδόματα και παροχές.

Έχοντας σταθμίσει τις εισηγήσεις των κοινωνικών εταίρων και των επιστημονικών φορέων, που συμμετείχαν στη σχετική διαβούλευση, η συγκεκριμένη παρέμβαση μπορεί να χαρακτηριστεί ως δίκαιη και ισορροπημένη. Είναι μια αύξηση που ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες των εργαζομένων, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την πορεία της ελληνικής οικονομίας, τις δυνατότητες και τις αντοχές των ελληνικών επιχειρήσεων. Σε μια περίοδο όπου οι πιέσεις στα εισοδήματα εντείνονται, λόγω του εισαγόμενου πληθωρισμού, αποτελεί απαραίτητο μέτρο διατήρησης της κοινωνικής συνοχής, ενώ αναμένεται να έχει θετικό αντίκτυπο και στην αγορά, ενισχύοντας την αγοραστική δύναμη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών.

Ο επιχειρηματικός κόσμος, παρά τις αντίξοες συνθήκες που αντιμετωπίζει λόγω των διαδοχικών κρίσεων, δεν έχει πάψει να αγωνίζεται και να στηρίζει ενεργά την απασχόληση και τα εισοδήματα. Η προσπάθεια αυτή αποτυπώνεται στη σταθερή αύξηση τόσο του αριθμού των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, όσο και των μέσων μηνιαίων αποδοχών τα τελευταία τρία χρόνια, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ.

Για να μπορέσει να διατηρηθεί αυτή η δυναμική, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η πορεία ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και να συνεχιστούν τα βήματα βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να διατηρηθεί το πλέγμα στήριξης των επιχειρήσεων ενάντια στις επιπτώσεις της ενεργειακής και πληθωριστικής κρίσης, με στοχευμένες και δημοσιονομικά υπεύθυνες παρεμβάσεις. Οφείλουν, επίσης, να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις για σταδιακή περαιτέρω μείωση του μη μισθολογικού κόστους της εργασίας.

Αν θέλουμε περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, χρειάζεται να οικοδομήσουμε μια οικονομία περισσότερο παραγωγική και ανταγωνιστική, με συνθήκες που επιτρέπουν στις ελληνικές επιχειρήσεις να επενδύουν, να μεγαλώνουν και να αναζητούν εργαζόμενους, προσφέροντας υψηλότερους μισθούς. Ο στόχος αυτός περνά μέσα από τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και των πολιτικών που υποστηρίζουν τον παραγωγικό και εξωστρεφή μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας. Προϋποθέτει ακόμα ενισχύσεις και κίνητρα για την αύξηση του μέσου μεγέθους των ελληνικών επιχειρήσεων, για την επιτάχυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, για την προσέλκυση επενδύσεων σε κλάδους υψηλής τεχνολογικής εξειδίκευσης κ.ά. Παράλληλα, ιδιαίτερο βάρος θα πρέπει να δοθεί στην υλοποίηση συγκροτημένων προγραμμάτων κατάρτισης, ειδίκευσης και επανειδίκευσης, για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες των επιχειρήσεων και να δημιουργούνται ευκαιρίες απασχολησιμότητας και καλύτερων αμοιβών για τους εργαζόμενους. Κρίσιμης σημασίας είναι και η διατήρηση ενός σταθερού, ευνοϊκού πλαισίου για την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις. Οι θετικές προοπτικές και η βελτιωμένη θέση της ελληνικής οικονομίας είναι το αποτέλεσμα της προόδου που έχει σημειωθεί στους παραπάνω άξονες, παρά τις προκλήσεις και το αντίξοο διεθνές περιβάλλον.

 

 

Για ένα βιώσιμο μέλλον των επιχειρήσεων

Σήμερα, οι παγκόσμιες γεωπολιτικές, κλιματικές και πολιτικές εξελίξεις αναδεικνύουν τη σημασία της επίτευξης του στόχου της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Είναι αλήθεια ότι για αρκετές δεκαετίες τόσο τα κράτη όσο και οι επιχειρήσεις εστίασαν αποκλειστικά σχεδόν στην επίτευξη βραχυχρόνιων οικονομικών στόχων, υποβαθμίζοντας τον αντίκτυπο στο περιβάλλον και στην κοινωνία. Αποτέλεσμα ήταν να αντιμετωπίζουμε σήμερα σοβαρές προκλήσεις, όπως είναι η κλιματική αλλαγή, η εξάντληση των φυσικών πόρων, η ξηρασία και η επισιτιστική κρίση, αλλά και σοβαρή επιδείνωση των ανισοτήτων, γεγονός που προκαλεί ήδη ανησυχητικά φαινόμενα, σε κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.

Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων απαιτεί συνεργασία και προσπάθεια, καθώς είναι πια προφανές ότι καμία χώρα δεν μπορεί να τις αντιμετωπίσει μεμονωμένα. Απαιτεί συστράτευση των κυβερνήσεων, των κοινωνιών και βεβαίως των επιχειρήσεων, μέσα από την υιοθέτηση μιας νέας κουλτούρας, η οποία ενσωματώνει τους τρεις βασικούς πυλώνες της αειφόρου ανάπτυξης: την εταιρική διακυβέρνηση, την κοινωνική ευθύνη και την προστασία του περιβάλλοντος.

Σημείο αναφοράς για τον ορισμό της Βιώσιμης Ανάπτυξης αποτελεί η υιοθέτηση των 17 Αρχών των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και οι 10 Αρχές του Global Compact, που σηματοδότησαν την εισαγωγή συγκεκριμένων δεικτών μέτρησης της αποτελεσματικότητας των προσπαθειών των επιχειρήσεων, στους συγκεκριμένους τομείς.

Οι πρωτοβουλίες αυτές σηματοδότησαν μια σημαντική στροφή σε βιώσιμες στρατηγικές από την πλευρά των επιχειρήσεων. η οποία επιταχύνθηκε μετά την εφαρμογή της νέας οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εισάγει ενισχυμένες υποχρεώσεις και συγκεκριμένα πρότυπα αναφοράς, με πεδίο εφαρμογής που περιλαμβάνει πλέον και τις μικρομεσαίες εισηγμένες επιχειρήσεις.

Είναι αλήθεια ότι μέχρι πριν από μερικά χρόνια η έννοια της εταιρικής υπευθυνότητας αντιμετωπιζόταν ως μια παράπλευρη λειτουργία – μια πηγή κόστους, ενδεχομένως και «πολυτέλεια» – η οποία δεν είχε σύνδεση με τη δραστηριότητα και τη στρατηγική της επιχείρησης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο αρκετά προγράμματα κοινωνικής ευθύνης στο παρελθόν χαρακτηρίστηκαν από έλλειψη συνέχειας και χαμηλή αποτελεσματικότητα.

Υπάρχουν, επίσης, αρκετά παραδείγματα επιχειρήσεων σε διεθνές επίπεδο, οι οποίες εστίασαν την εταιρική τους υπευθυνότητα στο θέμα της κλιματικής αλλαγής, αγνοώντας άλλα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν τις σύγχρονες κοινωνίες, όπως είναι η καταπολέμηση της ανισότητας και των αποκλεισμών, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κ.ά. Ακόμη χειρότερα, είναι γνωστό παγκοσμίως το φαινόμενο του greenwashing, από εταιρείες που υιοθετούν ψευδεπίγραφες οικολογικές πολιτικές για λόγους εικόνας και κερδοσκοπίας, ενώ η δραστηριότητά τους μπορεί ακόμη και να προκαλεί αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον.

Οι κρίσεις του 21^ου αιώνα αποκάλυψαν προϋπάρχουσες αδυναμίες στην εταιρική διακυβέρνηση. Ανέδειξαν όμως, επίσης, ότι στην νομοτελειακή σχέση που υπάρχει ανάμεσα στην επένδυση και την ανάπτυξη, η επένδυση οφείλει να φέρει χαρακτηριστικά που μέχρι σήμερα υποτιμούσαμε.

Οι πραγματικά υπεύθυνες επιχειρήσεις έχουν υποχρέωση να απομακρυνθούν σταδιακά από το ανελέητο κυνήγι του άμεσου κέρδους και να εστιάσουν στη δημιουργία όρων μακροπρόθεσμης επιτυχίας, λειτουργώντας ως «δύναμη για το καλό» στις κοινωνίες που τις περιβάλλουν. Βιώσιμη ανάπτυξη σημαίνει βιώσιμη επένδυση. Δηλαδή, ρεαλιστική εκτίμηση του ρίσκου, μακρόχρονη ανάληψη ευθύνης απέναντι στους εργαζομένους και την κοινωνία, και υιοθέτηση επιχειρηματικών πρωτοβουλιών που προωθούν την καινοτομία.

Ως Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, εκπροσωπώντας τις επιχειρήσεις με τη μεγαλύτερη συνεισφορά στο ΑΕΠ της χώρας, υποστηρίζουμε και προωθούμε ενεργά την υιοθέτηση και εφαρμογή των αρχών της εταιρικής διακυβέρνησης και στρατηγικών βιώσιμης επιχειρηματικότητας από τα μέλη μας. Ιδιαίτερα, εστιάζουμε στην ενθάρρυνση και καθοδήγηση των μικρότερων επιχειρήσεων, ώστε να ενσωματώσουν τα κριτήρια βιωσιμότητας στη στρατηγική και στις καθημερινές πρακτικές τους.

Είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρο ότι η έννοια της Βιώσιμης Ανάπτυξης έχει αρχίσει και αποκτά ολοένα πιο πλατιές και βαθιές ρίζες στο ελληνικό επιχειρηματικό οικοσύστημα. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε να αυξάνεται σταθερά ο αριθμός των εταιριών που σχεδιάζουν και υλοποιούν δράσεις με στρατηγικό προσανατολισμό, με διάρκεια και ουσιαστικό θετικό αποτύπωμα σε τομείς όπως είναι η εκπαίδευση και η κατάρτιση, το περιβάλλον, η υγεία.

Ωστόσο, η πρόοδος δεν θα πρέπει να μας εφησυχάζει. Ζούμε σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται ταχύτατα και τα επιτεύγματα του χθες κινδυνεύουν σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να ξεπεραστούν από τις ανάγκες του αύριο. Μπροστά μας έχουμε μεγάλες και σύνθετες προκλήσεις. Για τη διαχείρισή τους θα χρειαστεί να εξαντλήσουμε την ευρηματικότητά μας, να αναζητήσουμε νέες προσεγγίσεις και νέους τρόπους συνεργασίας.

Η ενίσχυση των προσπαθειών μας σε αυτή την κατεύθυνση είναι μονόδρομος. Η εταιρική διακυβέρνηση, η κοινωνική ευθύνη και η προστασία του περιβάλλοντος είναι η μόνη ρεαλιστική επιλογή, για επιχειρήσεις που θέλουν να αναπτύσσονται σε στέρεο οικονομικό και κοινωνικό έδαφος. Είναι η μόνη επιλογή, αν θέλουμε ένα βιώσιμο μέλλον για όλους.

Επιταχύνοντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους και της αγοράς

Η Ελλάδα, μέχρι πριν λίγα χρόνια, ήταν ουραγός της Ευρώπης σε θέματα ψηφιακής οικονομίας και κοινωνίας. Σήμερα, με την πανδημία να λειτουργεί ως βασικός επιταχυντής, καταγράφεται σημαντική πρόοδος σε πολλούς τομείς.

Ωστόσο, έχουμε ακόμη αρκετό δρόμο να διανύσουμε προκειμένου όχι μόνο να καλύψουμε την απόσταση, αλλά να συμβαδίσουμε με τους πρωτοπόρους της Ευρώπης, στην πορεία της ψηφιακής μετάβασης. Είναι αυτονόητο ότι η προσπάθεια αυτή δεν μπορεί να προχωρήσει, χωρίς την αντίστοιχη μετάβαση του δημοσίου τομέα. Πρόκειται για ένα αίτημα που το ΕΒΕΑ υποστηρίζει εδώ και πολλά χρόνια, ως απαραίτητη προϋπόθεση για ένα περιβάλλον φιλικό προς τη σύγχρονη  επιχειρηματικότητα.

Αναγνωρίζουμε τη σοβαρή δουλειά που έχει γίνει μέχρι σήμερα. Χρειάζεται, όμως, περαιτέρω επιτάχυνση, διεύρυνση και εμβάθυνση: με έμφαση στη δημιουργία ενιαίων σημείων πρόσβασης, στη διαλειτουργικότητα, στην αναβάθμιση της παροχής ανοιχτών δεδομένων, στην υιοθέτηση πολυκαναλικών συστημάτων εξυπηρέτησης, στην εισαγωγή τεχνολογιών blockchain κ.ά. Όσον αφορά τον ιδιωτικό τομέα, είναι κρίσιμης σημασίας ζητούμενο η υποστήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα εμπόδια, στην ψηφιοποίησή τους, όπως είναι η δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδότηση, αλλά και η έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και τεχνογνωσίας. Στην προσπάθεια αυτή είναι απαραίτητη η συνένωση δυνάμεων των φορέων της Πολιτείας, της αγοράς και της επιστημονικής κοινότητας.

Το ΕΒΕΑ ήδη επενδύει συστηματικά στην ψηφιακή του αναβάθμιση, με καινοτόμες ψηφιακές υπηρεσίες, όπως είναι η Πύλη για τη Χωρική Ανάλυση της Επιχειρηματικότητας στο νομό Αττικής, η Υπηρεσία Υποστήριξης της Απασχόλησης και Στελέχωσης των Επιχειρήσεων και ο Οδηγός Ελλήνων Εξαγωγέων – με την αποκλειστικά online εγγραφή και ανανέωση των μελών μας στο Ειδικό Μητρώο Εξαγωγέων του ΕΒΕΑ.

Σύντομα θα έχει υιοθετήσει πλήρως το σύστημα online αιτημάτων και ηλεκτρονικών ραντεβού για το σύνολο των Διευθύνσεων του ΕΒΕΑ, ενώ προγραμματίζει μια νέα γενιά δράσεων, για την αναβάθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών του ΓΕΜΗ, τη συνέχιση της ψηφιοποίησης και ασφαλούς αποθήκευσης των φυσικών φακέλων, που διαθέτει το Μητρώο του ΕΒΕΑ κ.ά. Στόχος είναι, επίσης, η εξασφάλιση πλήρους διαλειτουργικότητας μεταξύ του Μητρώου του ΕΒΕΑ και άλλων φορέων του ευρύτερου δημοσίου τομέα.

Παράλληλα, στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, το Επιμελητήριο θα ξεκινήσει σύντομα μια νέα συνεργασία με τον Κόμβο Καινοτομίας για την Ψηφιακή Διακυβέρνηση GR digiGOV-innoHUB. Συνεισφέροντας την εμπειρία που αντλεί από την καθημερινή επαφή με τον κόσμο της αγοράς, το ΕΒΕΑ στοχεύει να συμβάλει στην ανάπτυξη μιας νέας γενιάς καινοτόμων υπηρεσιών, από τη δημόσια διοίκηση σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο, αλλά και χρήσιμων εργαλείων υποστήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στην προσπάθεια για ψηφιακό μετασχηματισμό.

Το ΕΒΕΑ συνεχίζει να ενώνει τις δυνάμεις του και να πρωτοπορεί στον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας, με καινοτόμες υπηρεσίες, με γόνιμες συμπράξεις, με γνώση και επαγγελματισμό, για να ενισχύσουμε τον άνεμο εκσυγχρονισμού, που πνέει σήμερα στην αγορά.

Η γυναικεία επιχειρηματικότητα στην αιχμή της ανάπτυξης

Η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών την οικονομία αποτελεί απαραίτητη συνθήκη στην προσπάθεια οικοδόμησης ενός υγιούς, βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης, με θετικό αποτύπωμα στην ελληνική κοινωνία.

Η χώρα μας διαθέτει ένα εξαιρετικό γυναικείο δυναμικό. Το  51% των Ελληνίδων στις ηλικίες 25 έως 34 ετών έχουν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στους άνδρες είναι 35%. Η Ελλάδα έχει υψηλή θέση πανευρωπαϊκά, όσον αφορά το ποσοστό των γυναικών επιχειρηματιών, στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού. Την ίδια στιγμή, όμως, το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας είναι ένα από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη. Επίσης, το ποσοστό της γυναικείας επιχειρηματικότητας αρχικών σταδίων παραμένει αισθητά χαμηλότερο από το αντίστοιχο των ανδρών. Όπως  προκύπτει και από την ετήσια έκθεση επιχειρηματικότητας του ΙΟΒΕ, η ανάληψη επιχειρηματικής δραστηριότητας από τις γυναίκες έχει συνήθως ως κίνητρο το βιοπορισμό και την έλλειψη άλλων επιλογών εργασίας, ενώ  τείνει να στρέφεται σε κλάδους με μικρή σχετικά αναπτυξιακή δυναμική. Είναι πολύ μικρότερα τα ποσοστά της γυναικείας επιχειρηματικότητας, που έχει ως κίνητρο την αξιοποίηση επιχειρηματικών ευκαιριών, που αξιοποιεί έρευνα και καινοτομία, εστιάζει σε νέες τεχνολογίες.

Όσον αφορά τις νεοφυείς επιχειρήσεις, έρευνα της διαΝΕΟσις, έδειξε ότι μόνο 2 στις 10 startups στην Ελλάδα ιδρύονται από γυναίκες.

Αναλόγως, μεγάλο είναι και το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όταν θέλουν να βρουν χρηματοδότηση για να κάνουν μια πρωτοποριακή και καινοτόμα επιχειρηματική ιδέα πραγματικότητα. Σύμφωνα με έκθεση του European Women in VC, ενώ οι νεοσύστατες επιχειρήσεις της Ευρώπης έλαβαν πάνω από 100 δισεκατομμύρια ευρώ σε επενδυτικά κεφάλαια Venture Capital το 2021, το μερίδιο των γυναικείων startups διαμορφώθηκε μόλις στο 2%, σημειώνοντας μάλιστα πτώση από το 3% του 2020.

Έχουμε, λοιπόν, αρκετό δρόμο ακόμα μπροστά μας για να αυξήσουμε ποσοτικά και ποιοτικά τη συμμετοχή των γυναικών στην επιχειρηματικότητα και ευρύτερα στην οικονομική δραστηριότητα του τόπου.

Χρειάζονται νέα, σύγχρονα εργαλεία χρηματοδότησης της γυναικείας επιχειρηματικότητας, μηχανισμοί ενημέρωσης, επιμόρφωσης και διευκόλυνσης της πρόσβασης σε πόρους και υποστήριξη. Χρειάζεται στοχευμένη στήριξη της γυναικείας καινοτόμου επιχειρηματικότητας και περισσότερες ευκαιρίες δικτύωσης γυναικών επιχειρηματιών με εν δυνάμει επενδυτές.

Χρειάζεται να αντιμετωπιστούν παράγοντες που εμποδίζουν τη συμμετοχή των γυναικών στην επιχειρηματικότητα και την αγορά εργασίας, όπως είναι η απουσία προσιτής και ποιοτικής φροντίδας για παιδιά ή και ηλικιωμένους. Χρειάζεται να εξαλειφθούν κοινωνικά στερεότυπα και προκαταλήψεις, που περιορίζουν τις γυναίκες σε συγκεκριμένους ρόλους στην εργασία και στην κοινωνία.

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει αρκετά και σημαντικά βήματα σε αυτή την κατεύθυνση, με  νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη θωράκιση γυναικών από διακρίσεις στην εργασία, με την επέκταση των γονικών αδειών και τη θεσμοθέτηση των αδειών πατρότητας, με κίνητρα για χώρους φύλαξης παιδιών σε επιχειρήσεις, με τη δημιουργία του Κέντρου Καινοτομίας για τις Γυναίκες. Επίσης, στο πλαίσιο των δράσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, αναμένουμε νέες δράσεις και εργαλεία, για την ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας, για την αύξηση της γυναικείας απασχόλησης και για την εναρμόνιση της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.

Τώρα είναι η στιγμή να επιταχύνουμε τα βήματά μας. Στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, συνεχίζουμε να εργαζόμαστε ακούραστα, συμβάλλοντας σε αυτή την προσπάθεια. Στηρίζουμε με ποικίλες δράσεις τη γυναικεία επιχειρηματικότητα και ηγεσία, συμμετέχουμε στο Κέντρο Καινοτομίας για τις Γυναίκες, εντάσσουμε γυναικείες επιχειρηματικές ομάδες στη Θερμοκοιτίδα του ΕΒΕΑ και διατυπώνουμε στοχευμένες προτάσεις στην Πολιτεία. Στόχος μας δεν είναι άλλος από το να μιλάμε, μακροπρόθεσμα, όχι για εμπόδια, αλλά για γυναίκες που καινοτομούν, που ηγούνται και πετυχαίνουν σε όλους τους τομείς.