Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ενισχύει την παγκόσμια οικονομία, αλλά κινδυνεύει να διευρύνει τις ανισότητες μεταξύ των κρατών, προειδοποιεί η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Μιλώντας στη Σιγκαπούρη, τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ήδη πάνω από το 10% του παγκόσμιου εμπορίου, προσφέροντας σημαντική αύξηση στην παραγωγικότητα. Ωστόσο, τα οφέλη συγκεντρώνονται κυρίως σε τεχνολογικά ανεπτυγμένες χώρες, αφήνοντας τις υπόλοιπες στο περιθώριο. Παράλληλα, η οικονομική προοπτική επιβαρύνεται από την ενεργειακή κρίση, με τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν υψηλές, αλλά και από το παγκόσμιο δημόσιο χρέος που προσεγγίζει το 100% του ΑΕΠ. Με την αύξηση των επιτοκίων να διογκώνει το κόστος δανεισμού, η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε την ανάγκη για διεθνή συνεργασία, δημοσιονομική προσαρμογή και δομικές μεταρρυθμίσεις.

Η οικονομία της Ευρωζώνης αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και των διαταραχών στον ενεργειακό εφοδιασμό, παράγοντες που επιβαρύνουν τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της γηραιάς ηπείρου, όπως τη γήρανση του πληθυσμού και την υποτονική παραγωγικότητα. Σύμφωνα με την έκθεση του ΔΝΤ για τις χώρες-μέλη της νομισματικής ένωσης, οι προοπτικές ανάπτυξης έχουν αποδυναμωθεί, με τους κινδύνους να κλίνουν προς χαμηλότερη δραστηριότητα και υψηλότερο πληθωρισμό. Συγκεκριμένα, οι επικαιροποιημένες προβλέψεις δείχνουν ανάπτυξη 0,9% το 2026 και 1,2% το 2027, επιδόσεις μειωμένες κατά 0,5 και 0,2 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα σε σχέση με τις προπολεμικές εκτιμήσεις. Παράλληλα, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,8% το 2026 και στο 2,3% το 2027, ξεπερνώντας τις αρχικές προβλέψεις κατά 0,8 και 0,4 ποσοστιαίες μονάδες. Για την αντιμετώπιση της κρίσης, το Ταμείο συστήνει περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων, αυστηρή δημοσιονομική σύνεση χωρίς οριζόντια μέτρα στήριξης και επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στην ενέργεια.

Η Ελλάδα αντιμετώπισε το σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή με ενισχυμένη δημοσιονομική βιωσιμότητα και χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αναφέρει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην Έκθεση των συμπερασμάτων του από τη διαβούλευση του άρθρου 4. Οι ισχυρές επενδύσεις και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις του Ταμείου Ανάκαμψης στηρίζουν την οικονομία, με την ανάπτυξη να προβλέπεται στο 1,8% το 2026. Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής επέτρεψε τη στήριξη των νοικοκυριών, ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους. Τολμηρές δομικές αλλαγές αναμένεται να ενισχύσουν μεσοπρόθεσμα τη βιώσιμη ανάπτυξη, περιορίζοντας το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών. Παράλληλα δημοσιεύθηκε και η Έκθεση του ΔΝΤ με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα της Ελλάδος. Οι βασικές συστάσεις ενίσχυσης που καταγράφονται στην έκθεση του ΔΝΤ επικεντρώνονται στην ενίσχυση της παρακολούθησης των μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων για την αποφυγή επικίνδυνων συγκεντρώσεων, ενώ παράλληλα ζητείται η θωράκιση της διακυβέρνησης των Λιγότερο Σημαντικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων, με έμφαση στην αύξηση των ανεξάρτητων μελών στα διοικητικά τους συμβούλια. Επιπλέον, δίνεται ιδιαίτερο βάρος στην αυστηρότερη εποπτεία, την αποδοτικότητα και τη διαφάνεια των διαχειριστών πιστώσεων που διαχειρίζονται το ιδιωτικό χρέος.

«Η ατζέντα μεταρρυθμίσεων δεν έχει ολοκληρωθεί. Αλλά η κλίμακα -και η σειρά – της ανάκαμψης της Ελλάδας προσφέρει πολύτιμα μαθήματα για άλλες χώρες που επιδιώκουν φορολογική μεταρρύθμιση», αναφέρει έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, με τίτλο: «Πώς η φορολογική διοίκηση στήριξε την οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας». Η νέα εργασία του ΔΝΤ σε αυτόν τον τομέα υπογραμμίζει δύο βασικές διαπιστώσεις. Πρώτον, οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να εκπληρώσουν τους στόχους δημοσιονομικής μεταρρύθμισής τους, εάν η φορολογία δεν είναι δίκαιη, αξιόπιστη και διάφανη. Δεύτερον, η ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων μπορεί να πάρει χρόνο. Στην Ελλάδα, η μεταρρύθμιση εξελίχθηκε σε τρεις αλληλοενισχυόμενες φάσεις — σταθεροποίηση (2010-12), οικοδόμηση θεσμών (2013-17) και ψηφιακός μετασχηματισμός (2018-25) — υποστηριζόμενες καθ’ όλη τη διάρκεια από την ανάπτυξη των δυνατοτήτων του ΔΝΤ»», σημειώνει το Ταμείο. «Η διαρκής προσπάθεια – βασισμένη στην καλή διακυβέρνηση, την προσεκτική σειρά ενεργειών και την επένδυση σε ανθρώπους – μπορεί να μετατρέψει την αντιμετώπιση κρίσεων σε μόνιμη θεσμική ισχύ», σημειώνεται στην Έκθεση.

Μεγάλη μείωση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας το 2026 και τα επόμενα χρόνια έως το 2031, βασιζόμενη σε υψηλά πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, προβλέπει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην έκθεσή του Fiscal Monitor. Σε μία περίοδο που το δημόσιο χρέος των αναπτυγμένων οικονομιών του κόσμου αυξήθηκε στο 108% του ΑΕΠ το 2025 και θα ακολουθεί ανοδική τροχιά, φτάνοντας στο 114,8% το 2031, στην Ελλάδα προβλέπεται να μειωθεί θεαματικά την ίδια περίοδο από το 145,7% του ΑΕΠ στο 110,9%, κάτω δηλαδή από τον μέσο όρο. Το ελληνικό χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει στο 136,9% το 2026 και στο 130,3% το 2027, συνεχίζοντας την πτωτική πορεία έως το 2031 που είναι το τελευταίο έτος των προβλέψεων του ΔΝΤ. Στην αιχμή της αύξησης του χρέους των αναπτυγμένων οικονομιών βρίσκονται οι ΗΠΑ, το χρέος των οποίων αναμένεται να εκτιναχθεί από 123,9% το 2025 στο 142,1% το 2031. Το χρέος της Ευρωζώνης προβλέπεται επίσης να αυξηθεί, αλλά με συγκρατημένο ρυθμό, φθάνοντας στο 89,7% το 2031 από 87,1% το 2025. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το δημόσιο χρέος αυξήθηκε στο 94% του ΑΕΠ το 2025 και προβλέπεται να φτάσει το 100% το 2029, ένα χρόνο νωρίτερα απ’ ό,τι ανέμενε το ΔΝΤ πριν από μόλις ένα χρόνο, με ιδιαίτερη βαρύτητα να έχει και η αύξηση του χρέους της Κίνας.

Fiscal Monitor Chapter 1
Methodological and Statistical Appendix

Ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας με ρυθμό 1,8% το 2026 και 1,7% το 2027 από 2,1% πέρυσι προβλέπει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην Έκθεση για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας, οι οποίες επηρεάζονται έντονα από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η «πρόβλεψη αναφοράς» του ΔΝΤ είναι ότι, υπό το βάρος του πολέμου, η αύξηση του παγκόσμιου ΑΕΠ θα επιβραδυνθεί εφέτος στο 3,1% από 3,4% πέρυσι, για να ανακάμψει οριακά στο 3,2% το 2027. Για την Ευρωζώνη, η ανάπτυξη προβλέπεται να μειωθεί εφέτος στο 1,1% από 1,4% πέρυσι και να αυξηθεί στο 1,2% το 2027. Για τον πληθωρισμό, το ΔΝΤ προβλέπει ότι στην Ελλάδα θα αυξηθεί από 2,9% πέρυσι στο 3,5% εφέτος για να υποχωρήσει στο 2,7% το 2027. Στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί από 2,1% πέρυσι στο 2,6% εφέτος και να μειωθεί στο 2,2% το 2027, ενώ για την παγκόσμια οικονομία αναμένεται να αυξηθεί στο 4,4% εφέτος από 4,1% το 2025. Το Ταμείο προβλέπει μεγάλη μείωση της ανεργίας στην Ελλάδα, από 8,9% το 2025 στο 7,4% εφέτος και στο 7,1% το 2027. Για την Ευρωζώνη, η ανεργία αναμένεται να μειωθεί από 6,3% πέρυσι στο 6,2% εφέτος και στο 6,1% το 2027. Το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας αναμένεται να αυξηθεί από 5,7% του ΑΕΠ το 2025 στο 6,4% το 2026 για να υποχωρήσει ξανά στο 5,7% το 2027.

Στην Ουάσιγκτον βρίσκεται ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, προκειμένου να λάβει μέρος στην Εαρινή Σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η Σύνοδος πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο και ασταθές διεθνές περιβάλλον, με αυξημένες αβεβαιότητες για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας. Ο κ. Πιερρακάκης θα συμμετάσχει για πρώτη φορά δια ζώσης, υπό την ιδιότητά του ως προέδρου του Eurogroup, στις συνεδριάσεις της G7. Κατά τη διάρκεια της Συνόδου, ο υπουργός θα πραγματοποιήσει σειρά επαφών με θεσμικούς εκπροσώπους και κορυφαία στελέχη της διεθνούς οικονομίας. Θα συναντηθεί με τη γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Kristalina Georgieva, καθώς και με την ηγεσία του Ταμείου, μεταξύ των οποίων ο διευθυντής του Ευρωπαϊκού Τμήματος, Alfred Kammer και ο διευθυντής Δημοσιονομικών Υποθέσεων, Rodrigo Valdés. Ο κ. Πιερρακάκης θα έχει επίσης κατ’ ιδίαν επαφές με την υπουργό Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Rachel Reeves και με την υπουργό Οικονομικών της Ιαπωνίας, Satsuki Katayama.

Στις Βρυξέλλες βρίσκεται ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, προκειμένου να συμμετάσχει στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του ECOFIN, καθώς και στην έκτακτη τηλεδιάσκεψη των Υπουργών Οικονομικών της G7 που θα προηγηθεί της συνάντησης των Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης. Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθεί η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις της στις τιμές της ενέργειας, τον πληθωρισμό και τη διεθνή οικονομική σταθερότητα. Παράλληλα, το ECOFIN θα εξετάσει τη στρατηγική για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU) με στόχο την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς κεφαλαίων. Η ατζέντα περιλαμβάνει επίσης τη χρηματοδοτική στήριξη προς την Ουκρανία, καθώς και την προετοιμασία για τις επικείμενες συνόδους της G20, του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Εκρηκτική αύξηση του δημόσιου χρέους των ευρωπαϊκών χωρών τα επόμενα χρόνια προβλέπει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε έκθεσή του (How Can Europe Pay for Things That It Cannot Afford?), λόγω αυξημένων πιέσεων για δαπάνες σε μία σειρά τομέων και του υψηλότερου κόστους δανεισμού. Οι πιέσεις αφορούν στις δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη και τις συντάξεις, την Άμυνα και την κλιματική αλλαγή, οι οποίες συνολικά εκτιμάται πως θα αυξήσουν κατά μέσο όρο στις αναπτυγμένες οικονομίες το ύψος των δημόσιων δαπανών κατά περίπου 4,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έως το 2040, ενώ ειδικά για τις χώρες της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης αναμένεται να αυξηθούν κατά 5,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Εάν δεν ληφθούν μέτρα, το ΔΝΤ εκτιμά ότι η πορεία του χρέους δεν θα είναι βιώσιμη και σε μέσα επίπεδα θα φτάσει το 130% του ΑΕΠ έως το 2040, δηλαδή σχεδόν θα διπλασιαστεί σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα. Αν, μάλιστα, το χρέος σταθμιστεί με το ΑΕΠ των χωρών, εκτιμάται ότι θα φτάσει στο 155% του ΑΕΠ καθώς κάποιες από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες έχουν τα υψηλότερα ποσοστά χρέους. Η πορεία του χρέους θα μπορούσε να είναι ακόμη δυσμενέστερη, εάν η επιδείνωση της δημοσιονομικής θέσης επιβράδυνε την ήδη αναιμική οικονομική ανάπτυξη και αύξανε περαιτέρω το κόστος δανεισμού.

Με αφορμή τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας και των επενδύσεων και την πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ, ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κ. Γιάννης Μπρατάκος, δήλωσε ότι τα στοιχεία της ΤτΕ «συνθέτουν μια εικόνα σταθερότητας και αξιοπιστίας που πριν λίγα χρόνια φαινόταν αδιανόητη. Ωστόσο, η πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου μάς υπενθυμίζει ότι η δυναμική αυτή δεν είναι δεδομένη. Το ΔΝΤ προειδοποιεί πως, μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας ενδέχεται να υποχωρήσει σε περίπου 1,5%. Αυτό σημαίνει ότι το «αναπτυξιακό θαύμα» των τελευταίων ετών δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην εισροή ευρωπαϊκών πόρων. Χρειάζεται να μετασχηματιστεί σε ένα νέο, διατηρήσιμο παραγωγικό μοντέλο, που θα βασίζεται στην παραγωγικότητα, την καινοτομία και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα. Η Ελλάδα έχει σήμερα την ευκαιρία να προχωρήσει με αποφασιστικότητα στις μεταρρυθμίσεις που θα εξασφαλίσουν ανάπτυξη με διάρκεια και κοινωνικό αντίκτυπο». Στόχος του ΕΒΕΑ είναι η οικοδόμηση μιας οικονομίας παραγωγικής, εξωστρεφούς και δίκαιης, που δε θα εξαρτάται από ευκαιριακές ενισχύσεις, αλλά θα στηρίζεται στις δικές της δυνάμεις και στην εμπιστοσύνη των πολιτών και των επενδυτών. «Η πρόκληση της επόμενης ημέρας είναι σαφής. Nα διατηρήσουμε το θετικό μομέντουμ και να μετατρέψουμε την πρόσκαιρη ανάπτυξη σε διαρκή ευημερία για όλους», τόνισε ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ.

 

 Αναλυτικά το Δελτίο Τύπου