Η ΔΕΘ να δώσει χώρο σε εκείνους που παράγουν

Κάθε χρόνο, ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τα μέτρα που θα ανακοινωθούν, τους δικαιούχους και το δημοσιονομικό τους κόστος. Είναι μια συζήτηση αναγκαία. Δεν πρέπει, όμως, να χάσουμε από το βλέμμα μας το ουσιαστικό ερώτημα: τι χρειάζεται σήμερα η οικονομία για να συνεχίσει να αναπτύσσεται με σταθερότητα και διάρκεια;

Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα μπροστά. Η δημοσιονομική αξιοπιστία έχει ενισχυθεί, οι επενδύσεις έχουν επιστρέψει και η χώρα διαθέτει σήμερα μια σαφώς καλύτερη αφετηρία. Το επόμενο βήμα είναι αυτή η πρόοδος να αποκτήσει μεγαλύτερο παραγωγικό βάθος: με περισσότερες επενδύσεις, ισχυρότερη παραγωγική βάση, καλύτερες θέσεις εργασίας και επιχειρήσεις που μπορούν να μεγαλώνουν και να γίνονται πιο ανταγωνιστικές.

Η συγκυρία δίνει σε αυτό το ερώτημα ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα. Με την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, μεγαλύτερο μέρος της αναπτυξιακής δυναμικής θα πρέπει να στηρίζεται στην ικανότητα της ίδιας της οικονομίας να κινητοποιεί ιδιωτικές επενδύσεις, να αυξάνει την παραγωγικότητα και να δημιουργεί περισσότερη προστιθέμενη αξία. Οι επιλογές που γίνονται σήμερα πρέπει, επομένως, να βοηθούν τις επιχειρήσεις να επενδύσουν, να αποκτήσουν κλίμακα, να αξιοποιήσουν την τεχνολογία και να διευρύνουν την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές.

Παρά τη συνολική πρόοδο, η καθημερινότητα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθεί να είναι απαιτητική. Το υψηλό λειτουργικό και χρηματοδοτικό κόστος, η περιορισμένη ρευστότητα, οι συσσωρευμένες υποχρεώσεις και η δυσκολία πρόσβασης σε κεφάλαια περιορίζουν τις δυνατότητες ανάπτυξης. Αυτό που χρειάζεται είναι ένα περιβάλλον στο οποίο η συνέπεια, η εργασία και η επένδυση να ανταμείβονται στην πράξη.

Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι οι φετινές ανακοινώσεις στη ΔΕΘ πρέπει να περιλαμβάνουν συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες παρεμβάσεις.

Πρώτα απ’ όλα, χρειάζεται μια νέα δυνατότητα ρύθμισης έως 120 δόσεις για τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων. Μια ρύθμιση σχεδιασμένη για βιώσιμες επιχειρήσεις που θέλουν να είναι συνεπείς, αλλά χρειάζονται ρεαλιστικούς όρους αποπληρωμής.

Χρειάζεται επίσης ουσιαστική μείωση της προκαταβολής φόρου. Δεν είναι λογικό να αφαιρείται από μια επιχείρηση πολύτιμη ρευστότητα για εισόδημα που δεν έχει ακόμη αποκτήσει. Παράλληλα, είναι καιρός να λειτουργήσει ένας αυτόματος συμψηφισμός των απαιτήσεων των επιχειρήσεων από το Δημόσιο με τις φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές τους. Το κράτος δεν μπορεί να απαιτεί άμεση πληρωμή, όταν το ίδιο καθυστερεί να εξοφλήσει όσα οφείλει.

Αναγκαία είναι και η στοχευμένη μείωση των εργοδοτικών εισφορών για νέες θέσεις πλήρους απασχόλησης, αυξήσεις μισθών και μετατροπή της μερικής σε πλήρη εργασία. Η δημιουργία περισσότερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων περνά και μέσα από τη μείωση του κόστους που αναλαμβάνει μια επιχείρηση όταν επενδύει στο ανθρώπινο δυναμικό της.

Τέλος, απαιτούνται σταθερά φορολογικά κίνητρα για πραγματικές παραγωγικές επενδύσεις: σε νέο εξοπλισμό, ψηφιακό μετασχηματισμό, τεχνητή νοημοσύνη, ενεργειακή εξοικονόμηση, καινοτομία και εξωστρέφεια.

Για να έχουν αποτέλεσμα, αυτά τα κίνητρα πρέπει να είναι απλά, προβλέψιμα και πραγματικά προσβάσιμα και στις μικρότερες επιχειρήσεις.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις συγκροτούν τον βασικό ιστό της απασχόλησης, της περιφερειακής οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής. Η στήριξή τους έχει μεγαλύτερη αξία, όταν τους επιτρέπει να γίνουν ισχυρότερες, πιο παραγωγικές και πιο εξωστρεφείς.

Η φετινή ΔΕΘ είναι μια ευκαιρία να περάσουμε από τις προσωρινές διευκολύνσεις σε μια σταθερή πολιτική υπέρ της παραγωγής και της δημιουργίας. Να δώσουμε, επιτέλους, περισσότερο χώρο σε εκείνους που επιχειρούν, επενδύουν και κρατούν καθημερινά την οικονομία σε κίνηση.

Τους βασικούς οικονομικούς άξονες της κυβέρνησης ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την εισήγησή του στο Υπουργικό Συμβούλιο στο Μέγαρο Μαξίμου. Επισημαίνοντας ότι πρόκειται για την τελευταία παρουσία της κυβέρνησης στη ΔΕΘ πριν από τις εκλογές του 2027, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε την πρόθεση να ξεδιπλωθεί ο οδικός χάρτης της χώρας προς το 2030, με στόχο μια Ελλάδα πιο ισχυρή, παραγωγική και δίκαιη. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην τυπική ολοκλήρωση των διαδικασιών του Ταμείου Ανάκαμψης την 31η Αυγούστου για το τελευταίο αίτημα εκταμίευσης. Όπως τόνισε, «τον Ιούλιο του 2020 η πατρίδα μας εξασφάλισε το μεγαλύτερο πακέτο, ως ποσοστό του ΑΕΠ, από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, σχεδόν 36 δισ. ευρώ σε δάνεια και επιχορηγήσεις. Με την αξιοποίηση των πόρων αυξήθηκε το ελληνικό ΑΕΠ σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, είχαμε μεγάλη πρόοδο στις επενδύσεις, όταν σε πολλές χώρες παρουσίασαν μείωση, επιταχύνθηκαν μεγάλες μεταρρυθμίσεις».

Επιτακτική η μετάβαση σε νέο παραγωγικό μοντέλο

Με κεντρικό μήνυμα «Η Ελλάδα που μπορεί να παράγει περισσότερο και καλύτερα», το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ) απέστειλε στον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά και στους αρχηγούς των κομμάτων, ένα εκτενές υπόμνημα 13 σελίδων με θέσεις και προτάσεις για την ελληνική οικονομία, ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Το κείμενο υπογράφεται από τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου, Γιάννη Μπρατάκο, και αποτυπώνει τόσο την πρόοδο των τελευταίων ετών όσο και τις μεγάλες εκκρεμότητες που παραμένουν για τον παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας. Μιλώντας στο «ΜΡ», ο κύριος Μπρατάκος επισημαίνει : «Είναι επιτακτική ανάγκη η μετάβαση της Ελλάδας σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, που θα της επιτρέψει να παράγει περισσότερο και καλύτερα. Η διαμόρφωση ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου, βιώσιμου, εξωστρεφούς και ανθεκτικού, αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την πρόοδο της χώρας. Η βιομηχανική παραγωγή, η ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού κλάδου, η ανάπτυξη της κτηνοτροφίας και της ευφυούς γεωργίας, καθώς και η αξιοποίηση της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών συνθέτουν το πλαίσιο για μια ανταγωνιστική οικονομία, με περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας και ουσιαστικές προοπτικές προόδου». Σύμφωνα με το ΕΒΕΑ, τα τελευταία έξι χρόνια η ελληνική οικονομία κατέγραψε σημαντικά βήματα προς τα εμπρός. Η ανεργία περιορίστηκε από το 17,4% το 2019 στο 7,9% το 2025, επίδοση που φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε κατά 35%, οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων ενισχύθηκαν, ενώ ακόμα και ο δείκτης απόλυτης φτώχειας εμφανίζει πτωτική τάση. Χαρακτηρίζει την εικόνα αυτή ως θετική, αν ληφθεί υπόψη ότι η χώρα βγήκε πρόσφατα από μια πολυετή κρίση χρέους και ύφεση , ενώ δέχθηκε ισχυρό πλήγμα από την πανδημία. Όπως σημειώνει το υπόμνημα, η σταθερή ανάπτυξη και οι ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη των αγορών, γεγονός που αποτυπώνεται και στην πορεία των ελληνικών ομολόγων. Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς κρύβονται και οι αδυναμίες. Η κατά κεφαλήν κατανάλωση στην Ελλάδα αντιστοιχεί μόλις στο 81 % του μέσου όρου της Ε.Ε., ενώ η καθαρή επενδυτική θέση παραμένει αρνητική και σημαντικά χαμηλότερη από τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Παράλληλα, το διαχρονικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών δείχνει πως η οικονομία δυσκολεύεται να χτίσει σταθερή παραγωγική βάση και να ενισχύσει τις εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας. Ο Γιάννης Μπρατάκος υπογραμμίζει ότι η τρέχουσα περίοδος, παρά τη διεθνή αβεβαιότητα, αποτελεί καταλύτη για μια στρατηγική μετάβαση. «Η Ελλάδα που μπορεί να παράγει περισσότερο και καλύτερα είναι ο εθνικός στόχος της επόμενης δεκαετίας», σημειώνει χαρακτηριστικά. Το ΕΒΕΑ προτείνει ένα μοντέλο ανάπτυξης πιο ανθεκτικό, εξωστρεφές και ανταγωνιστικό, το οποίο θα αξιοποιεί τις δυνατότητες της βιομηχανικής παραγωγής, της καινοτομίας, της ποιοτικής αναβάθμισης του τουρισμού, αλλά και της έξυπνης αγροτικής παραγωγής και κτηνοτροφίας. Η σύνδεση της Εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, η προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων, η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και η ανασυγκρότηση του κράτους σε ρόλο επιτελικού εταίρου της ανάπτυξης θεωρούνται βασικά προαπαιτούμενα. Στο υπόμνημα παρουσιάζεται ένα συγκροτημένο πλαίσιο παρεμβάσεων, που οργανώνεται σε 11 βασικούς άξονες:

• Παραγωγικός μετασχηματισμός: Στροφή από την κατανάλωση στην παραγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας, με έμφαση σε βιομηχανία, μεταποίηση, αγροδιατροφή και εξαγωγές.
• Χρηματοδότηση ΜμΕ: Αναβάθμιση της Αναπτυξιακής Τράπεζας, μικροχρηματοδοτήσεις και Ταμείο Χαμηλών Εξασφαλίσεων για πολύ μικρές επιχειρήσεις.
• Ψηφιακή μετάβαση: Δημιουργία Ψηφιακού Χάρτη Επιχειρήσεων, στοχευμένα εργαλεία στήριξης και ενίσχυση νεοφυούς επιχειρηματικότητας.
• Επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο: «Skills Agenda 2030», αναβάθμιση επαγγελματικής εκπαίδευσης, brain gain και δημογραφική πολιτική.
• Εργασιακό πλαίσιο: Προσαρμογή νομοθεσίας, ενίσχυση ευέλικτων μορφών και εθνική πολιτική κάλυψης ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό.
• Δημόσια Διοίκηση: Δείκτης Ποιότητας, αυτοματοποίηση υπηρεσιών, θεσμική συνεργασία με τα Επιμελητήρια.
• Μείωση διοικητικού κόστους: Ψηφιακή διασύνδεση, κατάργηση περιττών δικαιολογητικών, ενιαίος επιχειρηματικός φάκελος (business ID).
• Ενέργεια: Ενίσχυση εργαλείων για ενεργειακή αναβάθμιση, καθαρή ενέργεια από τις επιχειρήσεις.
• Δημοσιονομική σταθερότητα: Έλεγχος δαπανών και εστίαση σε στρατηγικές επενδύσεις.
• Φορολογικό και ασφαλιστικό πλαίσιο: Σταθερότητα πενταετίας, μείωση εργοδοτικών εισφορών, νέα ρύθμιση 120 δόσεων και κίνητρα για συνεπείς επιχειρήσεις.
• Οριζόντιες στρατηγικές: Ενίσχυση γεωπολιτικής θέσης, ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση, περιφερειακή και κοινωνική συνοχή.

Το υπόμνημα δεν παραλείπει ειδικές παρεμβάσεις για την Αττική, την περιφέρεια που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο βάρος της οικονομικής δραστηριότητας. Το ΕΒΕΑ προτείνει τη δημιουργία συντονιστικού οργάνου για την καταπολέμηση του παρεμπορίου, την εφαρμογή πενταετούς κυκλοφοριακού σχεδίου με ενίσχυση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και «έξυπνα» συστήματα διαχείρισης, καθώς και την ανάπτυξη ζωνών εμπορευματικών μετακινήσεων. Στο μέτωπο του τουρισμού, εισηγείται θεματικές διαδρομές, ενίσχυση υποδομών και ίδρυση Περιφερειακού Συμβουλίου Τουριστικής Ανάπτυξης. Η διεθνής συγκυρία – με γεωπολιτικές εντάσεις, αβεβαιότητα στη νομισματική πολιτική, εμπορικό προστατευτισμό και κλιματική κρίση- καθιστά αναγκαία την υιοθέτηση ενός νέου υποδείγματος. Όμως, όπως τονίζει το Επιμελητήριο, οι ίδιες συνθήκες ανοίγουν και παράθυρα ευκαιρίας για πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, αναδιάταξη των παγκόσμιων αλυσίδων αξίας. Επισημαίνεται ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι προσφέρουν στην Ελλάδα το έδαφος για να χτίσει μια οικονομία πιο ανθεκτική και εξωστρεφή. Το ΕΒΕΑ καλεί την Πολιτεία να κινηθεί γρήγορα και μεθοδικά. Ο κ . Μπρατάκος προσθέτει : «Ο εθνικός στόχος της επόμενης δεκαετίας είναι μια Ελλάδα που παράγει περισσότερο και καλύτερα, εξασφαλίζοντας ευημερία για όλους».

Υπό διαμόρφωση έως και την τελευταία στιγμή χαρακτήρισε το οικονομικό πακέτο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης ερωτηθείς σχετικώς ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, σε συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ και επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ότι «το σίγουρο είναι το 1,5 δισ. ευρώ, που έχει ανακοινώσει ο Υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης», μην αποκλείοντας θετικές ανακοινώσεις και τους επόμενους μήνες εφόσον πηγαίνει καλά η οικονομία, όπως το έθεσε χαρακτηριστικά. «Σε μία περίοδο, που υπάρχει μεγάλο κόστος ζωής, μία κυβέρνηση οφείλει να λάβει μόνιμα μέτρα για την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος. Αυτό συνεπάγεται μειώσεις φόρων, αλλά και ενίσχυση υπέρ μονογονεϊκών οικογενειών, οικογενειών με ένα και δύο παιδιά, τριτέκνων και πολυτέκνων. Τα λεφτά από την καλή πορεία της ελληνικής οικονομίας πρέπει να πάνε στη μεσαία τάξη υπό τη μορφή μόνιμων μέτρων και φοροελαφρύνσεων», σημείωσε ο Παύλος Μαρινάκης και επιβεβαίωσε ότι αλλαγές στους συντελεστές στον φόρο εισοδήματος της μέσης ελληνικής οικογένειας είναι στο τραπέζι.