Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ενισχύει την παγκόσμια οικονομία, αλλά κινδυνεύει να διευρύνει τις ανισότητες μεταξύ των κρατών, προειδοποιεί η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Μιλώντας στη Σιγκαπούρη, τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ήδη πάνω από το 10% του παγκόσμιου εμπορίου, προσφέροντας σημαντική αύξηση στην παραγωγικότητα. Ωστόσο, τα οφέλη συγκεντρώνονται κυρίως σε τεχνολογικά ανεπτυγμένες χώρες, αφήνοντας τις υπόλοιπες στο περιθώριο. Παράλληλα, η οικονομική προοπτική επιβαρύνεται από την ενεργειακή κρίση, με τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν υψηλές, αλλά και από το παγκόσμιο δημόσιο χρέος που προσεγγίζει το 100% του ΑΕΠ. Με την αύξηση των επιτοκίων να διογκώνει το κόστος δανεισμού, η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε την ανάγκη για διεθνή συνεργασία, δημοσιονομική προσαρμογή και δομικές μεταρρυθμίσεις.

Πλεόνασμα ύψους 80,2 δισ. ευρώ (1,6% του ΑΕΠ) κατέγραψε το εποχικά διορθωμένο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Το αριθμητικό αυτό μέγεθος εμφανίζεται υποχώρηση σε σύγκριση με τα 98,0 δισ. ευρώ του πρώτου τριμήνου του 2026 και τα 91,7 δισ. ευρώ της αντίστοιχης περσινής περιόδου. Η κάμψη οφείλεται κυρίως στη μείωση του πλεονάσματος των υπηρεσιών στα 41,7 δισ. ευρώ (από 48,1 δισ.) και των πρωτογενών εισοδημάτων στα 0,8 δισ. ευρώ, ενώ το πλεόνασμα αγαθών διαμορφώθηκε στα 62,9 δισ. ευρώ. Σε επίπεδο κρατών-μελών, τα υψηλότερα πλεονάσματα σημείωσαν η Γερμανία (+45,0 δισ.) και η Ιρλανδία (+19,7 δισ.), ενώ τα μεγαλύτερα ελλείμματα η Ρουμανία (-7,8 δισ.) και η Γαλλία (-6,5 δισ.). Η Ελλάδα κατέγραψε έλλειμμα 3,8 δισ. ευρώ.

Τα ευρήματα μελέτης του ΙΟΒΕ για Το οικονομικό αποτύπωμα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας: Προγράμματα προς επιχειρήσεις 2019-2025 παρουσιάστηκαν σε ειδική εκδήλωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία, για κάθε 1 ευρώ που δεσμεύεται στα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΑΤ, παράγονται 3,58 ευρώ ΑΕΠ. Σωρευτικά, τα προγράμματα συνέβαλαν κατά 12,5 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ και στη στήριξη 383.600 ετήσιων θέσεων εργασίας, με το 56% της επίδρασης να προέρχεται από πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις. Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, υπογράμμισε ότι έχουν δοθεί δάνεια ύψους 13 δισ. ευρώ σε 46.000 επιχειρήσεις, εκ των οποίων το 77% αφορά οντότητες με τζίρο έως 2 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, εξήγγειλε τη διάθεση νέων πόρων 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, οι οποίοι αναμένεται να κινητοποιήσουν δάνεια 5 δισ. ευρώ προς τις ΜμΕ.

Η μελέτη είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα του ΙΟΒΕ: εδώ.

Την παραλαβή των επιστολών του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, και της Ιταλίδας πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι, με τις οποίες ζητούν μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, απέναντι στην άνοδο του ενεργειακού κόστους, επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα οικονομίας, Μπάλας Ουζβάρι. Ο ίδιος ανέφερε ότι «η Επιτροπή έχει ήδη θέσει στο τραπέζι», από τις αρχές του καλοκαιριού, μια πρωτοβουλία για την επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, η οποία αρχικά αφορούσε τις αμυντικές δαπάνες, και στον τομέα της ενέργειας, «προκειμένου να δοθεί δημοσιονομικός χώρος στα κράτη-μέλη για τη λήψη μέτρων ως αντίδραση στην ενεργειακή κρίση που αντιμετωπίζουμε αυτή τη στιγμή». Η πρωτοβουλία αυτή, δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να αποκλίνουν από την πορεία των καθαρών δαπανών τους έως και κατά 0,6% του ΑΕΠ συνολικά, για την περίοδο 2026 – 2028. Ο Μπ. Οζβάρι ανέφερε ότι η Επιτροπή έχει μέχρι στιγμής λάβει αίτημα ενεργοποίησης από δύο κράτη-μέλη, την Ελλάδα και την Ιταλία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η χρήση της ευελιξίας αυτής δεν μπορεί να λειτουργήσει εις βάρος της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Το Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), σε συνεργασία με την CEPAL, δημοσίευσε το τρίτο τριμηνιαίο δελτίο για το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το συνολικό ιδιωτικό χρέος αυξήθηκε στα €420,9 δισεκ. (169% του ΑΕΠ) το πρώτο τρίμηνο του 2026, λόγω της χρηματοπιστωτικής επέκτασης και της συσσώρευσης ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο. Παράλληλα, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων υποχώρησε στο 28,4%, ενώ η ελληνική οικονομία κατέγραψε ανάπτυξη 1,9% το δεύτερο τρίμηνο. Στην αγορά ακινήτων, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 5,8% και οι εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων υπερδιπλασιάστηκαν στα €1,14 δισεκ. Η ειδική ανάλυση δείχνει αύξηση της προσφοράς αγγελιών πώλησης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη κατά 15%–26%, αλλά με βραδύτερο ρυθμό συναλλαγών.

Το 2027 θα είναι το πραγματικό τεστ της ελληνικής οικονομίας

Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης στο τέλος του 2026 θα αλλάξει ουσιαστικά τους όρους της αναπτυξιακής συζήτησης στη χώρα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η επενδυτική δυναμική που δημιουργήθηκε τα προηγούμενα χρόνια μπορεί να συνεχιστεί όταν περιοριστεί η ώθηση ενός τόσο ισχυρού ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου. Αυτό θα είναι το πραγματικό τεστ για την ελληνική οικονομία.

Η αναλογία των επενδύσεων προς το ΑΕΠ έχει αυξηθεί από 11,3% το 2018 σε 16,9% το 2025. Το επενδυτικό κενό με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει περιοριστεί σημαντικά, παραμένει όμως αισθητό. Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη επισημαίνει ότι η ολοκλήρωση του Ταμείου θα περιορίσει την επενδυτική ώθηση τα επόμενα χρόνια. Επομένως, η συζήτηση πρέπει ήδη να αφορά την επόμενη ημέρα.

Πρώτη προϋπόθεση είναι να κινητοποιήσουμε πολύ περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια. Το Ταμείο Ανάκαμψης απέδειξε ότι, όταν υπάρχει χρηματοδότηση με ανταγωνιστικούς όρους, σαφές πλαίσιο και ώριμα επενδυτικά σχέδια, οι ελληνικές επιχειρήσεις επενδύουν. Το δανειακό του σκέλος συνδύασε ευρωπαϊκούς πόρους, τραπεζική χρηματοδότηση και ίδια κεφάλαια, δημιουργώντας σημαντική μόχλευση.

Αυτή η λογική χρειάζεται συνέχεια. Τα νέα χρηματοδοτικά και εγγυοδοτικά προγράμματα μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά, ιδιαίτερα για τις μικρότερες επιχειρήσεις. Το ίδιο ισχύει για τις επιταχυνόμενες αποσβέσεις σε επενδύσεις εκσυγχρονισμού. Είναι εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν, εφόσον ενταχθούν σε ένα συνεκτικό σχέδιο για το χρηματοδοτικό κενό που θα αφήσει η ολοκλήρωση του Ταμείου.

Χρειάζεται, παράλληλα, μεγαλύτερη ποικιλία πηγών χρηματοδότησης. Η ελληνική οικονομία παραμένει σε μεγάλο βαθμό τραπεζοκεντρική. Η κεφαλαιαγορά, το venture capital, το private equity, τα εταιρικά ομόλογα και νέα εργαλεία συμμετοχικής χρηματοδότησης μπορούν να κινητοποιήσουν περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια και να δώσουν στις επιχειρήσεις περισσότερες επιλογές.

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το ζήτημα είναι ακόμη πιο συγκεκριμένο. Χρειάζονται κεφάλαια για να επενδύσουν σε τεχνολογία, να εξάγουν, να συνεργαστούν, να μεγαλώσουν. Το μικρό μέγεθος παραμένει διαρθρωτικό χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας και συχνά περιορίζει τόσο την πρόσβαση στη χρηματοδότηση όσο και τη δυνατότητα υλοποίησης μεγαλύτερων επενδύσεων.

Γι’ αυτό έχει σημασία και ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμοστούν τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία. Το πραγματικό αποτέλεσμα θα κριθεί από το πόσες μικρές επιχειρήσεις θα χρηματοδοτηθούν, με ποιο κόστος, με ποιες εξασφαλίσεις και σε πόσο χρόνο. Οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει να φτάσουν σε επιχειρήσεις με βιώσιμα σχέδια και προοπτική ανάπτυξης.

Η επενδυτική δυναμική εξαρτάται και από το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί μια επιχείρηση. Η γραφειοκρατία, οι καθυστερήσεις στην αδειοδότηση και στη Δικαιοσύνη, η πολυπλοκότητα των κανόνων και το κόστος συμμόρφωσης επηρεάζουν άμεσα κάθε επενδυτική απόφαση.

Το ίδιο ισχύει για τη φορολογία και τη ρευστότητα. Ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο, ισχυρότερα κίνητρα για παραγωγικές επενδύσεις, συγχωνεύσεις και συνεργασίες, καθώς και ταχύτερη αποκλιμάκωση της προκαταβολής φόρου μπορούν να απελευθερώσουν πόρους για επενδύσεις, προσλήψεις και κεφάλαιο κίνησης.

Κρίσιμος παράγοντας είναι και η ενέργεια. Η ανάπτυξη των ΑΠΕ έχει προχωρήσει σημαντικά, όμως η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και της μεταποίησης κρίνεται από το τελικό κόστος που πληρώνει η επιχείρηση. Χρειάζονται ταχύτερες επενδύσεις στα δίκτυα, στην αποθήκευση και στις διασυνδέσεις, καθώς και περισσότερες δυνατότητες για αυτοπαραγωγή και μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας με ανταγωνιστικούς όρους.

Αντίστοιχη βαρύτητα έχει η τεχνολογία. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να γίνει εργαλείο αύξησης της παραγωγικότητας σε ολόκληρη την οικονομία. Για να συμβεί αυτό, η πρόσβαση σε τεχνογνωσία, χρηματοδότηση και δεξιότητες πρέπει να φτάσει και στις μικρότερες επιχειρήσεις. Διαφορετικά, η τεχνολογική μετάβαση κινδυνεύει να διευρύνει το παραγωγικό χάσμα μέσα στην ίδια την επιχειρηματική κοινότητα.

Όλα αυτά συγκλίνουν σε ένα βασικό ζητούμενο: η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις, ισχυρότερη βιομηχανία, μεγαλύτερες εξαγωγές και επιχειρήσεις που μπορούν να αποκτήσουν μέγεθος. Να επενδύσουν στην τεχνολογία, στην καινοτομία και στους ανθρώπους τους. Να μπουν σε νέες αγορές και να ανταγωνιστούν με καλύτερους όρους. Αυτή είναι η βάση πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί η ανάπτυξη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η φετινή ΔΕΘ ανέδειξε και μια ευρύτερη πολιτική διάσταση αυτής της συζήτησης. Μεγάλο μέρος της δημόσιας προσοχής στράφηκε στις παροχές, στις ελαφρύνσεις και στις άμεσες δεσμεύσεις προς τους πολίτες. Είναι απολύτως θεμιτό να συζητάμε πώς θα στηριχθούν τα νοικοκυριά που πιέζονται από την ακρίβεια, το στεγαστικό κόστος και την ενεργειακή αβεβαιότητα. Η κοινωνική πολιτική έχει ουσιαστικό και αναγκαίο ρόλο.

Η βιωσιμότητα, όμως, της κοινωνικής πολιτικής εξαρτάται από την παραγωγική δυνατότητα της οικονομίας. Από το αν η χώρα θα καταφέρει να αυξήσει τις επενδύσεις, την παραγωγικότητα, τις εξαγωγές και το μέγεθος των επιχειρήσεών της. Ο στόχος που τέθηκε στη ΔΕΘ για αύξηση των επενδύσεων από τα 46 στα 65 δισ. ευρώ κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Χρειάζεται τώρα συγκεκριμένο σχέδιο, χρηματοδοτικά εργαλεία και μεταρρυθμίσεις που θα κινητοποιήσουν ιδιωτικά κεφάλαια και θα ενισχύσουν την παραγωγική βάση.

Και αυτό το μήνυμα αφορά το σύνολο του πολιτικού συστήματος. Οι οικονομικές προτάσεις των κομμάτων πρέπει να απαντούν όχι μόνο στο τι θα διανεμηθεί, αλλά κυρίως στο πώς θα αυξηθεί ο πλούτος που παράγει η χώρα. Από πού θα προέλθουν οι πόροι, ποιες επενδύσεις θα κινητοποιηθούν και ποιες μεταρρυθμίσεις θα δημιουργήσουν σταθερά υψηλότερη παραγωγή και εισόδημα.

Η επιχειρηματική κοινότητα θέλει μια κοινωνική πολιτική που να στηρίζεται σε μια οικονομία που παράγει περισσότερο και δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες ευημερίας, αντί να εξαντλείται στη διαρκή αναδιανομή των ίδιων περιορισμένων πόρων. Αυτό προϋποθέτει μεγαλύτερη παραγωγικότητα, ισχυρότερες επιχειρήσεις, περισσότερες επενδύσεις και μεγαλύτερη εξωστρέφεια.

Το Ταμείο Ανάκαμψης μάς έδωσε χρόνο, κεφάλαια και μια σημαντική επενδυτική ώθηση. Από το 2027 θα φανεί αν αξιοποιήσαμε αυτή την περίοδο για να δημιουργήσουμε μια οικονομία που μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται με πιο ισχυρές δικές της δυνάμεις.

Αυτό θα είναι το πραγματικό μέτρο της επιτυχίας.

 

Γιάννης Μπρατάκος, Πρόεδρος ΕΒΕΑ

Την παρουσίαση σύντομα 30 συγκεκριμένων επενδυτικών ευκαιριών, που μπορούν να φέρουν ως 20 δισ. νέες επενδύσεις, προαναγγέλει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή της Κυριακής». Ο υπουργός αναφέρεται στην πρόκληση της αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου, λέγοντας ότι «χρειαζόμαστε μεγαλύτερες επιχειρήσεις, με περισσότερες επενδύσεις στην τεχνολογία και περισσότερες εξαγωγές». Όπως επισημαίνει, το Invest Ahead είναι ο επενδυτικός χάρτης της χώρας για την επόμενη δεκαετία, με εκτίμηση ότι  οι επενδύσεις φέτος θα είναι στο 17,7 του ΑΕΠ. «Εξετάσαμε την οικονομία κλάδο προς κλάδο και καταλήξαμε σε περίπου 30 συγκεκριμένες επενδυτικές ευκαιρίες, από την αφαλάτωση στα νησιά μέχρι τα ναυπηγεία για σκάφη πολυτελείας και τη μεταποίηση αγροτικών προϊόντων. Η δυνητική επίδραση φτάνει έως 20 δισ. ευρώ νέων επενδύσεων σε δέκα χρόνια και 20-25 δισ. ευρώ πρόσθετου εισοδήματος», είπε ο υπουργός.

Νέους, απλούστερους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις στην ΕΕ πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της διαφάνειας. Η πρόταση αφορά μια αγορά ύψους 2,5 τρισεκατομμυρίων ευρώ (15% του ΑΕΠ της ΕΕ) και αναμένεται να αποφέρει συνολική ετήσια εξοικονόμηση 650 εκατομμυρίων ευρώ. Κεντρικός πυλώνας είναι η δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής «Digital Marketplace», η οποία θα συνδέει τις εθνικές πλατφόρμες. Μέσω της αρχής «μόνον άπαξ» (once-only), οι επιχειρήσεις θα υποβάλλουν τα δικαιολογητικά τους μία φορά για συμμετοχή σε διαγωνισμούς σε όλη την ΕΕ. Παράλληλα, διευκολύνεται η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω της κατάτμησης των συμβάσεων σε μικρότερα τμήματα, της δημιουργίας κοινοπραξιών και των εγγυημένων έγκαιρων πληρωμών. Ως γενικός κανόνας ορίζεται η βέλτιστη σχέση τιμής-ποιότητας με ελάχιστη βαρύτητα ποιοτικών κριτηρίων 30%, ενώ εισάγεται και πλαίσιο «ευρωπαϊκής προτίμησης» για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ.

Άνοδο 1,9% σημείωσε το ΑΕΠ της χώρας το β’ τρίμηνο εφέτος σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. Ενώ, σύμφωνα επίσης με τους τριμηνιαίους εθνικούς λογαριασμούς από την ΕΛΣΤΑΤ, σε σχέση με το α’ τρίμηνο εφέτος καταγράφηκε άνοδος 0,3%. Συγκεκριμένα, η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη παρουσίασε αύξηση 1,3% (η κατανάλωση των νοικοκυριών αυξήθηκε 1,7% και αυτή της Γενικής Κυβέρνησης 1%). Οι ιδιωτικές επενδύσεις (ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου) αυξήθηκαν 6,1%. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση 2,2%. Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν 6,6%, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών μειώθηκαν 1,7%. Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση 3,7%. Οι εισαγωγές αγαθών αυξήθηκαν 2% και οι εισαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν 8,3%. Μεταξύ του α’ και του β’ τριμήνου 2026, η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε 0,2% (η κατανάλωση των νοικοκυριών αυξήθηκε 0,9%, αλλά εκείνη της Γενικής Κυβέρνησης μειώθηκε 2,1%). Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν 2,2%. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση 0,5%. Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν 2,6%, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών μειώθηκαν 1,4%. Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση 0,6%. Οι εισαγωγές αγαθών μειώθηκαν 0,4%, ενώ οι εισαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν 3,3%.

Ένα πρόγραμμα μέτρων με κόστος 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2027 και 3,5 δισεκατομμύρια για το 2030, που όπως είπε, δεν βάζουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία και είναι το μέρισμα ανάπτυξης για όλους, ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα της 90ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Ο κ. Μητσοτάκης ανέλαβε 7 δεσμεύσεις για την τρίτη τετραετία και μίλησε για τα 10 άλματα ως το 2031. Δήλωσε ότι ο ίδιος τήρησε τη “Συμφωνία Αλήθειας” που είχε υπογράψει πριν 8 χρόνια για να πάει ο τόπος μπροστά και τώρα στέκεται απέναντι στους πολίτες με μία νέα συμφωνία, που την ονομάζει “Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας”, φιλοδοξώντας να υπηρετήσει το άλμα προς την τέταρτη δεκαετία του 21ου αιώνα. Συγκεκριμένα, η ανεργία να βρεθεί κάτω από το 6%. Η οικονομία να έχει ετησίως ρυθμό ανάπτυξης πάνω από 2% και διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο Ο μέσος μισθός να ξεπεράσει τα 1.800 ευρώ. Ο βασικός να αυξάνεται σταθερά, ξεκινώντας από τα 1.000 ευρώ το 2028. Σε 18 μήνες δεν θα υπάρχει τριψήφιος μισθός για πλήρη απασχόληση στη χώρα. Οι επενδύσεις από τα 46 δισ. να ξεπεράσουν στα 65 δια., καλύπτοντας το 20% του ΑΕΠ και μειώνοντας το διαχρονικό χάσμα με την Ευρώπη. Το χρέος να αποκλιμακώνεται ραγδαία -κάτω από 120% το 2029 και κάτω από 110% το 2030. Το ελληνικό αξιόχρεο να κατακτά την ανώτερη ενδιάμεση βαθμίδα «Α». Διαρκή τόνωση του εισοδήματος, ώστε από τα δημόσια ταμεία τα οφέλη να μεταφέρονται σε κάθε πολίτη ξεχωριστά. Συνέχιση εθνικής αναπτυξιακής τροχιάς μαζί με τη δεδομένη αμυντική μας θωράκιση και τη σταθερή φροντίδα πιο αδύναμων.  «Να χτίσουμε ένα κράτος κανόνων και όχι προσωπικών διαμεσολαβήσεων», επισήμανε και αναφέρθηκε στις αλλαγές μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης.  «Η Ελλάδα πρέπει να βρεθεί στα 10 πρώτα ευρωπαϊκά κράτη σε ό,τι αφορά την ταχύτητα απονομής της Δικαιοσύνης», συνέχισε. «Στην παιδεία ολοκληρώνουμε τον εθνικό διάλογο για το σχολείο του μέλλοντος», συμπλήρωσε ενώ έκανε ειδική αναφορά στην τεχνική εκπαίδευση. «Το 5ο άλμα αφορά τη στέγη», σημείωσε ενώ είπε ότι το 6ο άλμα αφορά τον πρωτογενή τομέα με αύξηση της παραγωγικότητας ανά στρέμμα και ανά εργαζόμενο. Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι το 7ο άλμα είναι η πράσινή και ανθεκτική Ελλάδα και ανέφερε συγκεκριμένες σχετικές δράσεις.