Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

 

Σε λίγες ημέρες ξεκινά στη Βουλή η συζήτηση για τον Προϋπολογισμό του 2026 – μια διαδικασία που δεν αφορά μόνο τη δημοσιονομική ισορροπία, αλλά κυρίως τη στρατηγική κατεύθυνση της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια. Το διεθνές περιβάλλον παραμένει ασταθές: γεωπολιτικές εντάσεις, μεταβαλλόμενες τιμές ενέργειας, εντεινόμενος ανταγωνισμός και μια Ευρώπη που αναζητεί νέο βηματισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, το πραγματικό ερώτημα είναι ένα. Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι; Η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί γρήγορα και αποφασιστικά προς ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που δεν θα εξαρτάται από εξωτερικές ροές χρηματοδότησης, αλλά από την εγχώρια παραγωγικότητα, την τεχνολογική αναβάθμιση και τη σταθερή ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Η μετάβαση αυτή απαιτεί πρώτα απ’ όλα ένα φιλικό, σταθερό και προβλέψιμο επενδυτικό περιβάλλον: σταθερό φορολογικό πλαίσιο, ταχύτερη και πιο αποτελεσματική Δικαιοσύνη, απλούστερη ρυθμιστική λειτουργία και θεσμούς που λειτουργούν με ταχύτητα, διαφάνεια και συνέχεια. Την ίδια στιγμή, η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης υπενθυμίζει με σαφήνεια ότι η περίοδος της άφθονης χρηματοδότησης τελειώνει. Από εδώ και πέρα, η ανάπτυξη θα προέρχεται κυρίως από τις ίδιες τις επενδύσεις, την εξωστρέφεια, τις εξαγωγές, την καινοτομία. Η επόμενη ημέρα χρειάζεται ένα εθνικό επενδυτικό σχέδιο με τρεις προτεραιότητες.

 

Πρώτον, παραγωγικές επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, που δημιουργούν τεχνογνωσία και ποιοτικές θέσεις εργασίας. Δεύτερον, στοχευμένη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, που θωρακίζει την ανταγωνιστικότητα χωρίς να επιβαρύνει δυσανάλογα τις επιχειρήσεις. Τρίτον, αναβάθμιση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με έμφαση στη χρηματοδότηση, στα εργαλεία scaling up και στη διεθνοποίησή τους.

 

Καμία όμως αναπτυξιακή στρατηγική δεν μπορεί να είναι βιώσιμη χωρίς επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό. Η αγορά εργασίας αλλάζει ριζικά. Νέες τεχνολογίες, τεχνητή νοημοσύνη, ανάγκη για advanced digital skills και για συνεχή αναβάθμιση γνώσεων. Αυτό που λείπει σήμερα δεν είναι μόνο οι δεξιότητες, αλλά και η γέφυρα μεταξύ εκπαίδευσης, κατάρτισης και πραγματικών αναγκών των επιχειρήσεων.

 

Η Ελλάδα χρειάζεται ένα συνεκτικό σύστημα upskilling και reskilling, βασισμένο σε δεδομένα, με πιστοποίηση ποιότητας και πραγματικό αντίκρισμα στην παραγωγικότητα. Η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα έχει αποδείξει ότι διαθέτει ανθεκτικότητα και εξωστρέφεια. Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι ένα περιβάλλον που επιβραβεύει την προσπάθεια, μειώνει τα εμπόδια και επιτρέπει στις επιχειρήσεις να σχεδιάζουν σε βάθος χρόνου. Τα τελευταία χρόνια κερδίσαμε ένα κρίσιμο στοίχημα: τη σταθερότητα. Τώρα πρέπει να κερδίσουμε το επόμενο: τη σύγκλιση με τις πιο προηγμένες οικονομίες της Ευρώπης σε παραγωγικότητα, καινοτομία, εισοδήματα και ποιότητα εργασίας. Οι προκλήσεις είναι σημαντικές, αλλά η ευκαιρία ακόμη μεγαλύτερη. Η Ελλάδα διαθέτει δημοσιονομική σταθερότητα, τεχνολογική δυναμική, ισχυρά χρηματοδοτικά εργαλεία και ικανό ανθρώπινο δυναμικό με δημιουργικές φιλοδοξίες. Η αξιοποίηση αυτών των δυνατοτήτων απαιτεί συνέπεια, συνεργασία και μια καθαρή εθνική στρατηγική. Η συζήτηση για τον Προϋπολογισμό δεν είναι μια τυπική κοινοβουλευτική διαδικασία. Είναι μια αφορμή για να διαμορφώσουμε μαζί ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης για τη χώρα ένα μοντέλο πιο ανταγωνιστικό, πιο παραγωγικό και πιο δίκαιο. Η Ελλάδα έχει μπροστά της μια μοναδική ευκαιρία. Δεν πρέπει να τη χάσει.

Σε δύο άξονες κινήθηκε η ομιλία της Προέδρου του ΕΒΕΑ κας Σοφίας Κουνενάκη Εφραίμογλου στη χθεσινή ομιλία της στο International Business Conference (IBC). Ειδικότερα,  στο πρώτο μέρος της παρέμβασής της, αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες του ΕΒΕΑ για την έμφυλη ισότητα στους χώρους εργασίας, ενώ στο δεύτερο εστίασε στην υιοθέτηση ενός νέου μοντέλου για το επιχειρείν με στόχο τη βιωσιμότητα και τη δημιουργία κοινωνικής αξίας. Το Συνέδριο πραγματοποιείται κάθε χρόνο σε μία διαφορετική χώρα από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Finance Women’s Association (FWA) της Νέας Υόρκης και φέτος λαμβάνει χώρα στην Ελλάδα από 11 έως 18 Μαΐου. Στην ομιλία της η Πρόεδρος του ΕΒΕΑ παρουσίασε τις πρωτοβουλίες του ΕΒΕΑ για την άρση των διακρίσεων στον τομέα της γυναικείας επιχειρηματικότητας προκρίνοντας έναν νέο ηγετικό ρόλο των γυναικών στο πλαίσιο ενός νέου επιχειρηματικού μοντέλου που θα μπορούσε να συμβάλει στην άμβλυνση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά στο ΕΒΕΑ, η κα Εφραίμογλου ανέλυσε πώς το Επιμελητήριο, μέσω ειδικά διαμορφωμένων προγραμμάτων, έχει υιοθετήσει μια τριπλή στρατηγική για να βοηθήσει τις γυναίκες να σπάσουν τα εμπόδια του επιχειρείν: με την υλοποίηση ειδικών προγραμμάτων reskilling και upskilling για άνεργες γυναίκες, όπως το πιλοτικό πρόγραμμα “Empowering Unemployed Women 45+” σε συνεργασία με τη Microsoft, με την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στον τομέα των νέων τεχνολογιών, με δράσεις όπως η συμμετοχή στο Κέντρο Καινοτομίας για τις Γυναίκες και με την ενδυνάμωση της γυναικείας νεοφυούς επιχειρηματικότητας, μέσω της ένταξης γυναικείων επιχειρηματικών ομάδων στη Θερμοκοιτίδα του ΕΒΕΑ. Τέλος, η Πρόεδρος του ΕΒΕΑ αναφέρθηκε σε ένα νέο επιχειρηματικό μοντέλο προσανατολισμένο στη μακροπρόθεσμη δημιουργία αξίας για ένα πιο αποδοτικό και κοινωνικά ανθρώπινο περιβάλλον.

Η ανάγκη για reskilling/upskilling και το πώς διαμορφώνεται το μέλλον της εργασίας ήταν τα βασικά ζητήματα που συζητήθηκαν στην πρώτη εκδήλωση των CNN Insights, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 11/10 στο Κέντρο Επιχειρηματικότητας «Κωνσταντίνος Μίχαλος», με συνδιοργανωτές το CNN Greece και το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ).

Η εκδήλωση άνοιξε τον κύκλο των CNN Insights, μιας σειράς δράσεων και πρωτοβουλιών του CNN Greece που σκοπό έχουν την ανταλλαγή απόψεων και την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων για καίριους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας.

Την εναρκτήρια ομιλία της εκδήλωσης πραγματοποίησε η Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κυρία Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου, η οποία επισήμανε πως η έλλειψη εργαζομένων δεν είναι ποσοτική αλλά κυρίως ποιοτική, καθώς όπως έδειξε και η πρόσφατη έρευνα του ΕΒΕΑ, αυτό που λείπει από την αγορά εργασίας είναι οι εργαζόμενοι με τις κατάλληλες δεξιότητες.

Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο Yπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κ. Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος τόνισε πως οι δεξιότητες που απέκτησε το εργατικό δυναμικό στο παρελθόν δεν καλύπτουν τις νέες ανάγκες και πρέπει να αναβαθμιστούν. Η επαγγελματική κατάρτιση και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων είναι από τα κύρια σημεία που πρέπει να τεθούν σε προτεραιότητα και να φτιάξουν την εργασιακή αγορά του μέλλοντος.

Στο fireside chat, το οποίο ακολούθησε ο Yπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, αναφέρθηκε στον ρόλο και τη σημασία του εκπαιδευτικού συστήματος στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων. Συγκεκριμένα, εξήγησε πως πρέπει να μειωθεί η γραφειοκρατία που υπάρχει και λύση προς αυτή την κατεύθυνση είναι η υιοθέτηση αυτοματοποιημένων συστημάτων που θα κάνουν τις διαδικασίες ευκολότερες και γρηγορότερες.

Στο κεντρικό πάνελ της εκδήλωσης, κορυφαία στελέχη του κλάδου της εκπαίδευσης, της τεχνολογίας και της πιστοποίησης συζήτησαν για τις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που φέρνει η επιδίωξη διαρκούς αναβάθμισης και ανανέωσης των δεξιοτήτων.

Συγκεκριμένα, ο κ. Σπύρος Πρωτοψάλτης, Πρόεδρος Δ.Σ. και Διοικητής της ΔΥΠΑ, τόνισε πως η ΔΥΠΑ έχει συντελέσει ένα μικρό θαύμα μέσα από τις δράσεις αναβάθμισης δεξιοτήτων ξεκαθαρίζοντας πως βασικό αίτημα των χρηματοδοτών είναι «οι επενδύσεις να είναι παντρεμένες με τις μεταρρυθμίσεις».

Από την πλευρά του ο Καθηγητής Σοφοκλής Ξυνής, Πρόεδρος Ομίλου ΞΥΝΗ, τόνισε ότι είναι απαραίτητη η υψηλού επιπέδου επανακατάρτιση, καθώς με αυτό τον τρόπο μπορεί να αποφευχθεί η απαξίωση της γνώσης.

Στην ταχύτητα με την οποία αλλάζουν τα πράγματα στάθηκε ο κ. Τόλης Αϊβαλής, Διευθύνων Σύμβουλος της Κnowcrunch, ο οποίος έθεσε το ζήτημα των παρωχημένων εκπαιδευτικών πρακτικών και της αργής πιστοποίησης ως δύο εμπόδια για την άμεση ανταπόκριση εκπαιδευτικών και εργαζομένων στα νέα δεδομένα.

Αναφερόμενος στη σημασία της τεχνικής εκπαίδευσης, ο κ. Σάββας Πελτέκης, Διευθύνων Σύμβουλος TÜV HELLAS/TÜV NORD, τόνισε πως αυτή τη στιγμή η χώρα έχει ανάγκη από τεχνικό προσωπικό, καθώς υπάρχουν αρκετοί τομείς στους οποίους υπάρχουν ελλείψεις.

Η δια βίου μάθηση, η υιοθέτηση διαδραστικών εργαλείων, η αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας και η καλλιέργεια των soft skills από νεαρή ηλικία είναι τα σημεία που μπορούν να φέρουν την ουσιαστική αλλαγή που χρειάζεται η αγορά εργασίας, σύμφωνα με την κυρία Νατάσα Γεωργίου, Business Sales Manager της EPSON.

Τέλος, στη σημασία της εκπαίδευσης του εργατικού δυναμικού στην ψηφιακή νοημοσύνη και την κυβερνοασφάλεια τα οποία αποτελούν δύο σημεία αναφοράς στη σύγχρονη εποχή στάθηκε ο κ. Νίκος Μανιάτης, Διευθύνων Σύμβουλος IBM Ελλάδος και Κύπρου.

Την εκδήλωση συντόνισε ο Διευθυντής του CNN Greece, κ. Δημήτρης Πεφάνης.