Από τη μικρή επιχείρηση στη μεγαλύτερη οικονομία

 

Η συζήτηση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα εξαντλείται συχνά στο πώς θα αντέξουν. Πώς θα πληρώσουν το ρεύμα, τις πρώτες ύλες, τους φόρους και τις ασφαλιστικές εισφορές. Πώς θα εξασφαλίσουν ρευστότητα και θα καλύψουν τις υποχρεώσεις τους.

 

Όλα αυτά είναι πραγματικά και πιεστικά προβλήματα. Δεν αρκεί, όμως, να συζητάμε μόνο για την επιβίωση. Πρέπει να μιλήσουμε και για την ανάπτυξη. Για το πώς μια πολύ μικρή επιχείρηση θα μπορέσει να προσλάβει προσωπικό, να επενδύσει, να εξαγάγει και τελικά να γίνει μεγαλύτερη. Αυτό είναι ένα από τα βασικά ζητήματα της ελληνικής οικονομίας.

 

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 94,7% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι πολύ μικρές, με έως εννέα εργαζομένους. Συνολικά, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν το 99,9% των επιχειρήσεων και το 84,6% της απασχόλησης, παράγουν όμως το 58,3% της προστιθέμενης αξίας.

 

Η διαφορά ανάμεσα στη συμμετοχή τους στην απασχόληση και στη συμβολή τους στην προστιθέμενη αξία αποτυπώνει το πρόβλημα της παραγωγικότητας. Δεν σημαίνει ότι οι μικρές επιχειρήσεις δεν εργάζονται αρκετά. Συνήθως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Σημαίνει ότι δεν διαθέτουν πάντοτε την τεχνολογία, τη χρηματοδότηση, το εξειδικευμένο προσωπικό, την οργάνωση και την πρόσβαση στις αγορές που θα τους επέτρεπαν να παράγουν μεγαλύτερη αξία.

 

Η μικρή επιχείρηση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά σαν μια μονάδα που χρειάζεται διαρκώς προστασία. Χρειάζεται και τις προϋποθέσεις για να μεγαλώσει.

 

Πρώτη προϋπόθεση είναι η πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, πολλές μικρές και υγιείς επιχειρήσεις εξακολουθούν να μένουν εκτός τραπεζικού δανεισμού. Δεν διαθέτουν επαρκείς εξασφαλίσεις ή πλήρως οργανωμένα οικονομικά στοιχεία. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία πρέπει να γίνουν πιο απλά, ταχύτερα και περισσότερο προσαρμοσμένα στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Χρειαζόμαστε μικρότερα επενδυτικά δάνεια, εγγυήσεις, μικροπιστώσεις και εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης.

 

Δεύτερη προϋπόθεση είναι η δημιουργία κινήτρων για συνεργασίες και συνενώσεις. Δεν χρειάζεται κάθε επιχείρηση να χάσει την ταυτότητα ή την αυτονομία της. Μπορεί, όμως, να συνεργαστεί με άλλες επιχειρήσεις για τις εξαγωγές, τις προμήθειες, την ενέργεια, τη διανομή, την τεχνολογία ή την προβολή των προϊόντων της. Οι συνεργατικοί σχηματισμοί μπορούν να μειώσουν το κόστος και να ανοίξουν δρόμους που μια μικρή μονάδα δύσκολα διανύει μόνη της.

 

Τρίτη προϋπόθεση είναι η επένδυση στην τεχνολογία. Η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι απλώς η δημιουργία ενός ηλεκτρονικού καταστήματος ή η παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα. Είναι η καλύτερη οργάνωση της παραγωγής, η διαχείριση των αποθεμάτων, η αξιοποίηση δεδομένων, η κυβερνοασφάλεια και πλέον η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Για τη μικρή επιχείρηση αυτές οι επενδύσεις έχουν κόστος και απαιτούν τεχνογνωσία. Γι’ αυτό χρειάζεται στοχευμένη υποστήριξη και πρακτική καθοδήγηση.

 

Τέταρτη προϋπόθεση είναι το ανθρώπινο δυναμικό. Οι επιχειρήσεις αναζητούν τεχνίτες, στελέχη πληροφορικής, εργαζομένους με ψηφιακές και εμπορικές δεξιότητες και συχνά δεν τους βρίσκουν. Η κατάρτιση πρέπει να συνδέεται με τις πραγματικές ανάγκες κάθε κλάδου και κάθε τοπικής αγοράς. Ταυτόχρονα, η επαγγελματική εκπαίδευση χρειάζεται στενότερη συνεργασία με τις επιχειρήσεις, ώστε η γνώση να οδηγεί σε συγκεκριμένες θέσεις εργασίας.

 

Υπάρχει, τέλος, το ζήτημα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Μια μικρή εταιρεία δεν διαθέτει ολόκληρα τμήματα για να παρακολουθούν τις αλλαγές στη νομοθεσία, τη φορολογία και τις διοικητικές διαδικασίες. Κάθε νέα υποχρέωση αφαιρεί χρόνο και πόρους από την παραγωγική της δραστηριότητα. Η σταθερότητα των κανόνων, η απλοποίηση των αδειοδοτήσεων, η ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης και η μείωση του μη μισθολογικού κόστους έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα.

 

Η ελληνική οικονομία χρειάζεται περισσότερες επιχειρήσεις που παράγουν, εξάγουν και πληρώνουν καλύτερους μισθούς. Αυτό δεν θα επιτευχθεί μόνο με τη δημιουργία νέων εταιρειών. Θα επιτευχθεί κυρίως αν βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις που ήδη λειτουργούν να περάσουν στο επόμενο στάδιο.

 

Το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι να πάψουν οι ελληνικές επιχειρήσεις να είναι μικρές. Είναι να πάψουν να είναι εγκλωβισμένες στο μικρό τους μέγεθος. Γιατί η ανάπτυξη μιας επιχείρησης έχει οφέλη που ξεπερνούν την ίδια και την ιδιοκτησία της: δημιουργούνται θέσεις εργασίας, αυξάνονται οι μισθοί, ενισχύονται οι εξαγωγές και διευρύνεται η παραγωγική βάση της χώρας.

 

Γιάννης Μπρατάκος, Πρόεδρος ΕΒΕΑ