Η μάχη για την ισότητα απαιτεί τόλμη και επιμονή – Ο ρόλος του ΕΒΕΑ και του ΕΕΔΕΓΕ

Πριν από λίγες ημέρες (στις 21 Νοεμβρίου 2022) το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε οδηγία με την οποία όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. είναι υποχρεωμένα μέχρι το τέλος του 2026 να έχουν διασφαλίσει ότι στις εισηγμένες επιχειρήσεις το 40% των μη εκτελεστικών μελών των διοικητικών συμβουλίων πρέπει να καλύπτεται από γυναίκες. Η ανακοίνωση έγινε με πανηγυρικό τόνο και μεγαλοπρεπείς εκφράσεις: για «ιστορικής σημασίας νομοθέτημα» ο λόγος.

Ευτυχώς, η συνεισηγήτρια Lara Walters έδωσε ρεαλιστικές διαστάσεις στο θέμα δηλώνοντας ότι «Στα δέκα χρόνια που η οδηγία αυτή έμεινε στο συρτάρι, οι αίθουσες συνεδριάσεων των εταιρειών παρέμειναν κατά κύριο λόγο ανδροκρατούμενες. Αλλά στις χώρες όπου εισήχθησαν δεσμευτικές ποσοστώσεις, διορίστηκαν σημαντικά περισσότερες γυναίκες».

Δύο είναι οι σχετικές παρατηρήσεις. Πρώτον, ότι οι μηχανισμοί της Ε.Ε. εξακολουθούν να κινούνται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χρειάστηκε 10 χρόνια εισηγήσεων, επιτροπών, κόντρα εισηγήσεων, ατελείωτων συζητήσεων και διαφωνιών για να καταλήξει σε μία απόφαση που σε έναν ορισμένο βαθμό είναι παρωχημένη.

Κι αυτό είναι το δεύτερο σημείο. Διότι, όπως σωστά παρατηρεί η Walters, αρκετά κράτη-μέλη είχαν ήδη αφήσει πίσω την Επιτροπή και το Κοινοβούλιο και είχαν νομοθετήσει την ελάχιστη παρουσία των γυναικών στα Δ.Σ. των εισηγμένων εταιρειών. Η Ελλάδα περιλαμβάνεται σ’ αυτήν την κατηγορία, καθώς στα τελευταία χρόνια τα βήματα που έχουν γίνει για την ισότητα των φύλων είναι σημαντικά, με εξαίρεση το θέμα της συμμετοχής των γυναικών σε ανώτερες διοικητικές θέσεις και στο επιχειρείν.

Δίνουμε έμφαση στην εκπαίδευση για την απόκτηση δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων και των ψηφιακών. Ο κοινωνικός διχασμός που υπάρχει στις ανδροκρατούμενες κοινωνίες δεν επιτρέπεται να ενταθεί, με ένα ακόμη ρήγμα της κοινωνικής συνοχής: τον ψηφιακό διχασμό. Όταν μόλις το 18% των γυναικών σπουδάζει πληροφορική, από αυτό το 25% ασχολείται με computing, και από αυτό μόνο το 5% καταλαμβάνει ανάλογες διευθυντικές θέσεις, είναι σαφές ότι το θέμα είναι κρίσιμο για την ισότητα και για την κοινωνία. Για αυτό, υλοποιούμε ένα πανελλαδικό πρόγραμμα upskilling και reskilling σε 5.320 νέες άνεργες γυναίκες, σε επαγγέλματα του μέλλοντος.

Δίνουμε προτεραιότητα στην αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην επιχειρηματικότητα. Στη Θερμοκοιτίδα Νεοφυών Επιχειρήσεων του ΕΒΕΑ, εντάσσουμε καινοτόμες γυναικείες start-ups, στις οποίες προσφέρουμε πληθώρα υπηρεσιών, από γραφεία, εξοπλισμό, παροχή συμβουλών, εκπαίδευση, έως την εξεύρεση επενδυτικών κεφαλαίων, προκειμένου να υλοποιήσουν τους στόχους τους. Στηρίζουμε το Elevate Greece και το Κέντρο Καινοτομίας για τις Γυναίκες, αναπτύσσουμε συνεργασίες με το εξωτερικό όπως με το US Market Access Center και το Prospera Women από τη Silicon Valley, διοργανώνοντας εργαστήρια καινοτόμου γυναικείας επιχειρηματικότητας και ηγεσίας.
Η συμμετοχή των γυναικών στην οικονομία συνεισφέρει στην ανάπτυξη, μειώνει την ανεργία, αυξάνει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, βελτιώνει την ποιότητα των διαδικασιών για την λήψη αποφάσεων. Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην κατεύθυνση της έμφυλης ισότητας, η μεγάλη πρόκληση τα επόμενα χρόνια θα είναι η αλλαγή της εγκαθιδρυμένης νοοτροπίας. Στη μεγάλη αυτή πρόκληση, θα ανταποκριθούμε, ως ΕΒΕΑ και ΕΕΔΕΓΕ, με έμπνευση και δουλειά υποδομής, δίνοντας τον καλύτερό μας εαυτό.

Παρά την υποχώρηση της υγειονομικής κρίσης, ο δρόμος της ανάκαμψης για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, παραμένει δύσκολος. Ο πόλεμος στην Ουκρανία δημιουργεί ένα περιβάλλον ακραίας αβεβαιότητας, το οποίο εντείνει την τρέχουσα ενεργειακή κρίση, αυξάνει τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβραδύνει την ανάπτυξη, ενώ τα δημοσιονομικά περιθώρια αντίδρασης των κυβερνήσεων εξαντλούνται, μετά από δύο χρόνια πανδημίας.

Η δυναμική ανάπτυξη που σημειώθηκε στη διάρκεια του 2021 επιβεβαίωσε ότι η ελληνική οικονομία έχει «χτίσει» πλέον ισχυρότερες αντοχές, ως αποτέλεσμα και των σημαντικών μεταρρυθμίσεων που υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια. Η τρέχουσα συγκυρία, όμως, αναδεικνύει με ακόμη μεγαλύτερη έμφαση την ανάγκη για μετάβαση σε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο, το οποίο θα είναι βιώσιμο και περισσότερο ανθεκτικό στις αναταράξεις του διεθνούς περιβάλλοντος. Ένα μοντέλο που θα στηρίζεται στην παραγωγή εξαγώγιμων προϊόντων και υπηρεσιών με υψηλότερη προστιθέμενη αξία, θα ενσωματώνει καινοτομία και νέες τεχνολογίες, θα δημιουργεί ποιοτικές θέσεις εργασίας.

Ο τουρισμός έχει στηρίξει την ελληνική οικονομία στις πιο σκοτεινές περιόδους της. Είναι και θα παραμείνει στρατηγικός πυλώνας ανάπτυξης και εξωστρέφειας για τη χώρα. Είναι, όμως, απαραίτητο να επιδιώξουμε ένα περισσότερο διαφοροποιημένο αναπτυξιακό μείγμα, με στρατηγική ενίσχυση νέων, δυναμικών και εξωστρεφών παραγωγικών κλάδων. Τα κονδύλια που έχει εξασφαλίσει η χώρα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του νέου ΕΣΠΑ, είναι μια μεγάλη ευκαιρία να κινηθούμε ταχύτερα σε αυτή την κατεύθυνση.

Η επιτυχημένη διαχείριση των πόρων της νέας περιόδου περνά μέσα από την αντιμετώπιση σημαντικών προκλήσεων. Τα χρονοδιαγράμματα είναι ασφυκτικά και η Ελλάδα πρέπει να υπερδιπλασιάσει στα επόμενα χρόνια τις δαπάνες αποπληρωμής έργων, προκειμένου να απορροφήσει το σύνολο των κονδυλίων. Χρειάζεται επομένως οι μηχανισμοί της Δημόσιας Διοίκησης να κινηθούν ταχύτερα απ’ ότι στο παρελθόν, ώστε να υπάρξει ικανός αριθμός ώριμων έργων, που θα μπορέσουν να υλοποιηθούν έγκαιρα και σωστά.

Εξίσου σημαντική ανάγκη είναι να διασφαλιστεί η πρόσβαση των μικρότερων ειδικά επιχειρήσεων στις δράσεις και τα προγράμματα της νέας περιόδου, με δεδομένο ότι ένα σημαντικό μέρος των ενισχύσεων θα έχουν τη μορφή δανείων μέσω του τραπεζικού συστήματος. Θα πρέπει να σχεδιαστούν εργαλεία προσαρμοσμένα στα μεγέθη και στις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αλλά και να δημιουργηθούν μηχανισμοί συμβουλευτικής υποστήριξης, ώστε όσο το δυνατόν περισσότερες επιχειρήσεις να μπορέσουν να διαμορφώσουν επιλέξιμα επιχειρηματικά σχέδια και να αντλήσουν χρηματοδότηση για την υλοποίησή τους.

Παρά τις αντιξοότητες και τις δυσκολίες που προέρχονται από το διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία μπορεί στα επόμενα χρόνια να κάνει ένα μεγάλο άλμα μπροστά. Είναι στο χέρι μας να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες και να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις για μια ανάπτυξη με δυναμισμό, διάρκεια και οφέλη για όλους.

 

Γιάννης Μπρατάκος

Πρόεδρος ΕΒΕΑ