Το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ παρουσίασε την πανελλαδική έρευνα «Νέοι και Εργασία 2025», όπου εξετάζει τη στάση της Generation Z (έως 29 ετών) απέναντι στην εργασία, την εκπαίδευση και το μέλλον, αποκαλύπτοντας μια γενιά μορφωμένη αλλά επισφαλή, με χαμηλούς μισθούς, περιορισμένες προοπτικές και υψηλά επίπεδα άγχους. Το 70% των νέων δηλώνει ότι τα εισοδήματά του δεν επαρκούν για τις βασικές ανάγκες, με το 45% να ζει ακόμη με την οικογένεια, αδυνατώντας να αυτονομηθεί. Το 38% εργάζεται σε τομείς άσχετους με τις σπουδές του, ενώ η καθημερινότητα χαρακτηρίζεται από πίεση, άγχος και εξουθένωση (60%), με χαμηλή ισορροπία ζωής-εργασίας. Οι νέοι προτάσσουν την ψυχική υγεία έναντι της οικονομικής ασφάλειας (70%) και αναζητούν εργασία με νόημα και δημιουργικότητα, παρά την υψηλή προθυμία αποδοχής άτυπης εργασίας λόγω ανάγκης. Το 72% δεν διαβλέπει προοπτικές στη χώρα, εκφράζοντας έντονη διάθεση μετανάστευσης (46%).

Οι προκλήσεις για το λιανεμπόριο.    

Ο τομέας του λιανεμπορίου ήταν από αυτούς που μετασχηματίστηκαν την περίοδο της πανδημίας. Μέσα σε λίγους μήνες, οι εμπορικές επιχειρήσεις χρειάστηκε να αποκτήσουν ψηφιακή παρουσία, επιταχύνοντας σχέδια και επενδύσεις, που είχαν προγραμματίσει σε βάθος ετών. Το ΕΒΕΑ, μάλιστα, στήριξε στην πράξη τα μέλη του στη δύσκολη εκείνη περίοδο, παρέχοντας τη δυνατότητα για δωρεάν λειτουργία ηλεκτρονικού καταστήματος. Για πάνω από ένα χρόνο το ηλεκτρονικό εμπόριο έγινε σανίδα σωτηρίας, τόσο για τους καταναλωτές, όσο και για χιλιάδες επιχειρήσεις του κλάδου. Σήμερα, η πανδημία έχει υποχωρήσει και οι περιορισμοί έχουν αρθεί.

Στο μεταξύ, όμως, το λιανεμπόριο έχει βρεθεί να αντιμετωπίζει μια νέα κρίση – αυτή του διεθνούς πληθωρισμού. Με την άνοδο του κόστους ζωής να περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και να υπονομεύει την καταναλωτική εμπιστοσύνη. Οι προκλήσεις για τις επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα υψηλές, καθώς καλούνται να διαχειριστούν τις πιέσεις ρευστότητας, που δημιουργεί η σημερινή αρνητική συγκυρία και ταυτόχρονα να διασφαλίσουν όρους βιωσιμότητας και ανάπτυξης στο αύριο, σε ένα μέλλον που ορίζεται πλέον από τις νέες τεχνολογίες, αλλά και από εξελίξεις δημογραφικές, πολιτισμικές, κοινωνικές.

Είναι αλήθεια ότι το «τραίνο» της ψηφιοποίησης δεν γυρίζει πίσω – αντίθετα, επιταχύνει την πορεία του.  Στη χώρα μας, ο αριθμός των καταναλωτών που αγοράζουν ηλεκτρονικά αυξάνεται διαρκώς, το ίδιο και ο αριθμός των επιχειρήσεων, που διαθέτουν ηλεκτρονικές σελίδες πώλησης. Ωστόσο, ο ψηφιακός μετασχηματισμός σαφώς δεν εξαντλείται στη δυνατότητα απομακρυσμένης πώλησης.  Περιλαμβάνει και το μετασχηματισμό των διαδικασιών και των λειτουργιών της επιχείρησης, την αξιοποίηση εργαλείων, όπως είναι η ανάλυση δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη, την επένδυση σε νέες ψηφιακές υποδομές και εφαρμογές, που υπηρετούν το νέο μοντέλο της πολυκαναλικής, phygital εμπειρίας του καταναλωτή.

Επίσης, πέρα από την πρόκληση της ψηφιοποίησης, ζητούμενο για τις εμπορικές επιχειρήσεις είναι η κατανόηση και η προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες συνήθειες, ανάγκες και προσδοκίες των καταναλωτών. Τα τελευταία χρόνια, βλέπουμε θέματα που σχετίζονται με το περιβάλλον, με την ηθική διακυβέρνηση και το κοινωνικό προφίλ των επιχειρήσεων να λαμβάνονται όλο και περισσότερο υπόψη στις αποφάσεις του καταναλωτή.  Αυτή η τάση – που συνοδεύει την ανάδυση της γενιάς των millenials – αναμένεται να ενισχυθεί στην εποχή της Generation Z, η οποία μπαίνει σταδιακά στη φάση της οικονομικής ανεξαρτησίας.

Σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, οι επιχειρήσεις – από την πιο μεγάλη ως την πιο μικρή – καλούνται να σχεδιάσουν το μέλλον τους.  Η μεγάλη πρόκληση για τις μάρκες, αλλά και για τις επιχειρήσεις του λιανεμπορίου είναι να αποκωδικοποιήσουν, να κατανοήσουν έγκαιρα αυτές τις τάσεις. Και να απαντήσουν προσαρμόζοντας τις στρατηγικές τους, υιοθετώντας νέες τεχνολογίες, καινοτόμες πρακτικές και μοντέλα λειτουργίας – αλλά και καλλιεργώντας μια νέα επιχειρηματική κουλτούρα.

Η προσπάθεια αυτή απαιτεί πόρους και γνώση, στοιχεία που λείπουν από τις περισσότερες επιχειρήσεις του λιανεμπορίου στη χώρα μας, λόγω του μικρού τους μεγέθους. Είναι, επομένως, κρίσιμος ο υποστηρικτικός ρόλος τόσο της Πολιτείας, όσο και των θεσμικών φορέων της επιχειρηματικότητας, ώστε ειδικά οι μικρότερες επιχειρήσεις να μπορέσουν να αξιοποιήσουν χρηματοδοτικές ευκαιρίες από το Ταμείο Ανάκαμψης και το νέο ΕΣΠΑ, αλλά και να αποκτήσουν πρόσβαση σε τεχνογνωσία και εργαλεία, που θα κατευθύνουν το σχεδιασμό τους. Σε αυτή την κατεύθυνση, σκοπεύουμε ως ΕΒΕΑ να αναλάβουμε δράση: με προτάσεις και διεκδικήσεις προς την Πολιτεία, αλλά και με χρήσιμες υπηρεσίες ενημέρωσης, καθοδήγησης και υποστήριξης των μελών μας.