Από τη σταθερότητα, στην παραγωγική μεγέθυνση

Η ελληνική Οικονομία έχει αφήσει πίσω της την περίοδο της αμφισβήτησης. Δεν είναι μικρό επίτευγμα.

Η χώρα πέτυχε δημοσιονομική σταθερότητα, ανέκτησε επενδυτική βαθμίδα, μείωσε την ανεργία, βελτίωσε την εικόνα της στις αγορές και διατήρησε ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι το ΑΕΠ συνέχισε να αυξάνεται και το πρώτο τρίμηνο του 2026, με τις επενδύσεις να έχουν καθοριστική συμβολή.

Παράλληλα, ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2019, ενώ η χώρα έχει πετύχει αξιοσημείωτη μείωση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ.

Όλα αυτά συγκροτούν μια θετική αφετηρία. Όμως, δεν αρκούν. Η επόμενη φάση πρέπει να αφορά τη μετάβαση σε ένα παραγωγικό μοντέλο που θα δημιουργεί περισσότερη αξία, καλύτερες θέσεις εργασίας, υψηλότερα εισοδήματα και ισχυρότερες επιχειρήσεις.

Γιατί η πραγματική επιτυχία μιας Οικονομίας κρίνεται κυρίως από το αν η ανάπτυξη γίνεται αισθητή στην καθημερινότητα του πολίτη, του εργαζομένου, του μικρού επαγγελματία, της οικογενειακής επιχείρησης.

Το βασικό πρόβλημα σήμερα είναι ότι η ελληνική Οικονομία αναπτύσσεται, αλλά εξακολουθεί να κουβαλά τις δομικές αδυναμίες πολλών δεκαετιών.

Χαμηλή παραγωγικότητα, περιορισμένη επιχειρηματική κλίμακα, υψηλό κόστος χρηματοδότησης για πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, αργή απονομή δικαιοσύνης, γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, ενεργειακό κόστος και ανεπαρκής σύνδεση έρευνας, καινοτομίας και παραγωγής.

Αυτά είναι τα πραγματικά εμπόδια που καθορίζουν αν η ανάπτυξη θα είναι διατηρήσιμη ή ευάλωτη.

Το ζήτημα του εισοδήματος είναι χαρακτηριστικό. Οι αυξήσεις στους μισθούς, και ειδικά στον κατώτατο, είναι θετικές και αναγκαίες. Δεν μπορούν, όμως, να αποτελέσουν μόνες τους μόνιμη λύση όταν η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η βιώσιμη αύξηση των εισοδημάτων απαιτεί αύξηση της παραγωγικότητας. Δηλαδή επιχειρήσεις που επενδύουν σε τεχνολογία, εξοπλισμό, δεξιότητες, εξωστρέφεια και οργάνωση. Μόνο έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ο αναγκαίος χώρος για καλύτερες αμοιβές χωρίς να υπονομεύεται η ανταγωνιστικότητα.

Βεβαίως, η κοινωνική πολιτική και οι παρεμβάσεις στήριξης έχουν ρόλο και λόγο ύπαρξης

Σε περιόδους υψηλών τιμών η πολιτεία οφείλει να προστατεύει τους πιο ευάλωτους και να αντιμετωπίζει στρεβλώσεις στην αγορά.

Όμως, η μόνιμη απάντηση στην ακρίβεια δεν μπορεί να είναι μόνο επιδοματική.

Πρέπει να στηριχθεί στην αύξηση της εγχώριας παραγωγής, στην ενίσχυση του ανταγωνισμού, στη μείωση του κόστους συναλλαγών, στην καλύτερη λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων και στη στήριξη επιχειρήσεων που μπορούν να παράγουν περισσότερο και καλύτερα.

Η χώρα χρειάζεται ένα νέο παραγωγικό συμβόλαιο. Το κράτος οφείλει να προσφέρει σταθερότητα, υποδομές, κανόνες, ταχύτητα και δίκαιη πρόσβαση στις ευκαιρίες.

Οι επιχειρήσεις οφείλουν να επενδύσουν περισσότερο, να καινοτομήσουν, να εκπαιδεύσουν ανθρώπους, να στραφούν σε προϊόντα και υπηρεσίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

Το εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να συνδεθεί πιο αποτελεσματικά με τις ανάγκες της Οικονομίας.

Οι τράπεζες και τα χρηματοδοτικά εργαλεία πρέπει να φτάσουν πιο βαθιά στον παραγωγικό ιστό, όχι μόνο στις ήδη μεγάλες και ώριμες επιχειρήσεις.

Στην Ελλάδα, οι ΜμΕ συγκροτούν τον βασικό κορμό της απασχόλησης, της τοπικής ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής. Είναι οι επιχειρήσεις που κρατούν ζωντανές τις πόλεις, στηρίζουν την περιφέρεια, απορροφούν κραδασμούς σε περιόδους κρίσης και μετατρέπουν την ανάπτυξη σε καθημερινό εισόδημα.

Αν δεν μεγαλώσουν, αν δεν εκσυγχρονιστούν, αν δεν αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια και ανθρώπινο δυναμικό, η χώρα θα έχει ανάπτυξη με χαμηλή διάχυση.

Η μεγέθυνση των ΜμΕ δεν σημαίνει απλώς αύξηση τζίρου. Σημαίνει συνεργασίες, συγχωνεύσεις όπου υπάρχουν προϋποθέσεις, κοινά σχήματα εξαγωγών, clusters, ψηφιακή αναβάθμιση, επαγγελματική διοίκηση, πρόσβαση σε τραπεζική και εναλλακτική χρηματοδότηση, καλύτερη αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων.

Σημαίνει, επίσης, λιγότερα εμπόδια στην καθημερινή λειτουργία, ταχύτερες αδειοδοτήσεις, σταθερό φορολογικό πλαίσιο, προβλέψιμο κανονιστικό περιβάλλον, λιγότερο διοικητικό κόστος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περιφερειακή διάσταση. Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα και σε λίγους δυναμικούς κλάδους.

Η αγροδιατροφή, η μεταποίηση, η ενέργεια, οι κατασκευές, τα logistics, ο τουρισμός εμπειρίας, η τεχνολογία και η Κυκλική Οικονομία μπορούν να δημιουργήσουν νέο πλούτο σε κάθε περιοχή.

Αρκεί να υπάρξει σχέδιο, συνέργεια και υποδομές. Ανάπτυξη χωρίς περιφέρεια είναι ανάπτυξη με περιορισμένο βάθος.

Το στοίχημα, λοιπόν, είναι να μη χαθεί η ευκαιρία που δημιουργήθηκε από όσα σωστά έγιναν.

Η Ελλάδα έχει σήμερα μεγαλύτερη αξιοπιστία, καλύτερη εικόνα και περισσότερα εργαλεία από ό,τι είχε πριν από λίγα χρόνια, παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες.

Πρέπει να τα αξιοποιήσει με καθαρή προτεραιότητα, περισσότερη παραγωγή, περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερες και πιο ανθεκτικές επιχειρήσεις, καλύτερο εισόδημα για τους εργαζόμενους.

Η δημοσιονομική σοβαρότητα παραμένει προϋπόθεση, αλλά, πλέον, πρέπει να συνδυαστεί με παραγωγική τόλμη. Δεν αρκεί να μοιράζουμε καλύτερα ένα περιορισμένο προϊόν.

Πρέπει να μεγαλώσουμε ουσιαστικά το προϊόν της Οικονομίας.

Η επόμενη μέρα της ελληνικής Οικονομίας θα κριθεί από το αν θα αλλάξουμε την ποιότητα της ανάπτυξης. Από το αν θα περάσουμε από την Οικονομία της αντοχής, στην οικονομία της δημιουργίας.

Από το αν η σταθερότητα θα γίνει παραγωγική δύναμη και η ανάπτυξη θα μετατραπεί σε ευημερία για περισσότερους.