Τις προτεραιότητες της Ελλάδας για την ψηφιακή και οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης παρουσίασε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του ECOFIN στην Κοπεγχάγη. Στο άτυπο ECOFIN, ο κ. Πιερρακάκης συντόνισε τη συζήτηση για την καινοτομία και την ψηφιοποίηση. Στη συνεδρίαση, οι Υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τις μεταρρυθμίσεις που μπορούν να δώσουν μεγαλύτερη ώθηση στην ανάπτυξη, όπως επίσης για την ιεράρχηση των στρατηγικών κλάδων και την αντιμετώπιση εμποδίων που επιβραδύνουν τον τεχνολογικό μετασχηματισμό της Ευρώπης. Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι η προώθηση της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης αποτελεί κεντρικό μοχλό για την ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. Επεσήμανε την ανάγκη ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς, όπως προτείνουν οι εκθέσεις Λέτα και Ντράγκι, με έμφαση στην εξάλειψη των «αόρατων εμποδίων» που κατακερματίζουν την οικονομία και περιορίζουν την κλίμακα. «Χρειαζόμαστε μια αλλαγή νοοτροπίας στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον ανταγωνισμό, ώστε να δημιουργηθούν περισσότεροι ευρωπαϊκοί πρωταθλητές και να αξιοποιηθεί η ενιαία αγορά για την επίτευξη οικονομιών κλίμακας», υπογράμμισε. Επεσήμανε επίσης τη σημασία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων για τη στήριξη των ευρωπαϊκών startups. Στο Eurogroup, υπογράμμισε την ανάγκη για απλούστευση του ρυθμιστικού πλαισίου και πρότεινε τη δημιουργία ενός κοινού εργαλείου για την ποσοτικοποίηση των διοικητικών βαρών, βασισμένο στο ελληνικό μοντέλο. Τέλος, χαιρέτισε την πολιτική συμφωνία για το ψηφιακό ευρώ, τονίζοντας την ανάγκη για άμεση υιοθέτησή του ώστε να διατηρήσει η Ευρώπη την ανταγωνιστικότητά της.

Επιχειρηματικότητα: Το μέλλον είναι τώρα

Η επιστήμη και η ψηφιακή τεχνολογία μετασχηματίζουν σήμερα την παγκόσμια οικονομία και την καθημερινότητά όλων μας. Το διαδίκτυο, αλλά και τεχνολογίες όπως οι η Τεχνητή Νοημοσύνη, το cloud computing, οι αλγόριθμοι και η ανάλυση μεγάλων δεδομένων, δημιουργούν ένα νέο σύμπαν δυνατοτήτων, αλλά και προκλήσεων σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας.

Σε αυτό το περιβάλλον, η ψηφιοποίηση και η καινοτομία δεν αποτελούν επιλογή, αλλά τη νέα πραγματικότητα. Προϋποθέσεις ανάπτυξης έχουν οι χώρες που εκσυγχρονίζονται ψηφιακά, προσαρμόζουν την παραγωγική βάση και τις δεξιότητες των ανθρώπων τους. Κι αντίστοιχα, οι επιχειρήσεις που μπορούν να ανταποκριθούν γρήγορα στις νέες ανάγκες της αγοράς και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους, συνδυάζοντας υψηλή ποιότητα και διαφοροποίηση με χαμηλότερα κόστη.

Μελέτες έχουν δείξει ότι οι επιχειρήσεις που καταφέρνουν να καινοτομούν, επιτυγχάνουν υψηλότερες επιδόσεις, τόσο σε επίπεδο πωλήσεων όσο και σε επίπεδο κερδοφορίας, εμφανίζουν υψηλότερο βαθμό αισιοδοξίας για τη μελλοντική τους πορεία και θετικότερες προοπτικές απασχόλησης.

Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα και οι επιχειρήσεις της έχουν κάνει σημαντικά βήματα σε θέματα ψηφιοποίησης και καινοτομίας, μειώνοντας το χάσμα που υπήρχε μέχρι πρότινος, σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.  Η δημόσια δαπάνη για τη χρηματοδότηση της Έρευνας και Ανάπτυξης έχει αυξηθεί και πλέον πλησιάζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Έχουν δοθεί νέα κίνητρα στις επιχειρήσεις προκειμένου να επενδύσουν σε αυτή την κατεύθυνση, ενώ ενισχύεται με νέα χρηματοδοτικά και θεσμικά εργαλεία η ανάπτυξη του οικοσυστήματος νεοφυούς επιχειρηματικότητας.

Υπάρχει, επομένως, σημαντική κινητοποίηση στη σωστή κατεύθυνση, καθώς αντιμετωπίζονται σταδιακά μια σειρά από εμπόδια του παρελθόντος, με κυριότερο αυτό της πρόσβασης σε πηγές χρηματοδότησης.

Ωστόσο, χρειάζεται να επιταχύνουμε όλοι το βηματισμό μας. Κρίσιμη προτεραιότητα στο πλαίσιο αυτό είναι η ενίσχυση της ψηφιοποίησης και της καινοτομικής δραστηριότητας των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, οι οποίες παρουσιάζουν μέχρι τώρα τη μεγαλύτερη υστέρηση στους συγκεκριμένους τομείς. Σύμφωνα με έρευνες, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις υστερούν σε χρήση ψηφιακών εργαλείων, αναπτύσσουν σε μικρότερο βαθμό νέα προϊόντα, ενώ η χαμηλή αξιοποίηση συνεργασιών με πανεπιστήμια ή ερευνητικά κέντρα δεν τους επιτρέπει να αξιοποιήσουν την εξωτερικά παραγόμενη καινοτομία.

Μετά την πανδημία, το ενδιαφέρον φαίνεται να έχει αυξηθεί, καθώς σήμερα το 65% των ελληνικών ΜμΕ δηλώνει ότι σκοπεύει να ενσωματώσει ψηφιακές τεχνολογίες στη λειτουργία του στο μέλλον. Επίσης, μια στις τρεις μη καινοτόμες ΜμΕ δηλώνει ότι έχει εκπονήσει σχέδια καινοτομίας για την επόμενη τριετία. Εκτιμάται, μάλιστα, ότι εάν τα σχέδια αυτά υλοποιηθούν, η Ελλάδα θα μπορέσει να προσεγγίσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε ποσοστό καινοτόμων επιχειρήσεων, με ετήσιο όφελος της τάξης των 0,9 δισ. για την ελληνική οικονομία.

Αξιοποιώντας τους πόρους που διατίθενται από το  Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και το νέο ΕΣΠΑ, έχουμε την ευκαιρία να πετύχουμε αυτό το στόχο. Είναι απαραίτητο, γι’ αυτό να διασφαλιστεί ότι από τις σχετικές δράσεις θα έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν όσο το δυνατόν περισσότερες ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις.

Θεωρώντας δεδομένη την ύπαρξη ενισχυμένων χρηματοδοτικών δυνατοτήτων, η επιτυχία της προσπάθειας θα κριθεί από τρεις βασικούς παράγοντες.

Ο πρώτος αφορά την ενίσχυση – ποσοτικά αλλά και ποιοτικά – των δικτύων ανάμεσα στη βασική έρευνα, την εφαρμοσμένη έρευνα και τις επιχειρήσεις. Χρειάζεται να εστιάσουμε στη δημιουργία περιφερειακών συνεργατικών σχηματισμών, οργανωμένων σύμφωνα με διεθνή πρότυπα.

Ο δεύτερος αφορά την επένδυση στην εκπαίδευση, στην κατάρτιση, στην αναβάθμιση ή τη συμπλήρωση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες της αγοράς, αλλά και να περιοριστούν φαινόμενα αποκλεισμού και περιθωριοποίησης εργαζομένων, στο πλαίσιο της νέας οικονομίας.

Ο τρίτος, σημαντικότερος ίσως, παράγοντας αφορά την κινητοποίηση των ίδιων των επιχειρήσεων. Οι ίδιες οι επιχειρήσεις, οφείλουν να κατανοήσουν τις τάσεις που διαμορφώνουν το περιβάλλον της αγοράς, τώρα και στο μέλλον. Να αγκαλιάσουν, αντί να φοβηθούν, τις τεχνολογικές εξελίξεις. Να αξιοποιήσουν νέα εργαλεία, να επιδιώξουν την πρόσβαση σε νέα γνώση και να προσανατολιστούν στην αξιοποίηση – γιατί όχι και στην παραγωγή – καινοτομιών.

Σε αυτή την προσπάθεια, το ΕΒΕΑ – το Επιμελητήριο που εκπροσωπεί τις επιχειρήσεις με τη μεγαλύτερη συνεισφορά στο ΑΕΠ της χώρας – θα είναι δίπλα τους, με χρήσιμες υπηρεσίες και δράσεις σε θέματα δικτύωσης, συμβουλευτικής υποστήριξης και καθοδήγησης.

Μέσα σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον που μετασχηματίζεται με ταχείς ρυθμούς, ο μεγάλος εχθρός για τις επιχειρήσεις, δεν είναι η αλλαγή, αλλά ο εφησυχασμός και η προσκόλληση σε πρακτικές και μοντέλα του χθες. Το μέλλον είναι ήδη εδώ. Ας κάνουμε το άλμα που χρειάζεται, ώστε να βρεθούμε στην κόψη του κύματος, χτίζοντας τη νέα επιχειρηματικότητα, τη νέα δυναμική οικονομία των επόμενων δεκαετιών.