Η δημοσιονομική σύνεση ενίσχυσε την αξιοπιστία της Ελλάδας, όμως η περαιτέρω αναβάθμισή της προϋποθέτει «σταθερή βελτίωση της ποιότητας των θεσμών», τόνισε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, στην ετήσια συνάντηση του οίκου αξιολόγησης Scope. Ο κ. Στουρνάρας εκτίμησε ότι η Ελλάδα «θα μπορούσε να φθάσει στην αξιολόγηση Α πριν από το 2030», εφόσον συνεχιστεί η πρόοδος στη δημόσια διοίκηση. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη δικαιοσύνη, σημειώνοντας ότι η ταχύτερη απονομή της «βελτιώνει την ασφάλεια δικαίου και ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών». Όπως υπογράμμισε, η οικονομία διατηρεί υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από την ευρωζώνη, ενώ «η αγορά τιμολογεί πλέον την Ελλάδα πλησιέστερα σε χώρες με αξιολόγηση Α». Καθοριστικό ρόλο είχαν τα διατηρήσιμα πλεονάσματα και η πτωτική πορεία του χρέους. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι επιχειρήσεις επιδιώκουν πλέον αξιολογήσεις για «ευκολότερη πρόσβαση στις αγορές».

Σημαντική επιβράδυνση κατέγραψε ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης της εγχώριας οικονομίας τον Ιούλιο του 2026, υποχωρώντας στο 3,4% από 5,0% τον Ιούνιο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Παράλληλα, οι συνολικές καταθέσεις κατέγραψαν εκροές 2.189 εκατ. ευρώ, παρότι ο ετήσιος ρυθμός παρέμεινε στο 9,0%. Ειδικότερα για τις επιχειρήσεις, η μηνιαία καθαρή ροή χρηματοδότησης ήταν αρνητική κατά 2.552 εκατ. ευρώ (έναντι θετικής ροής 2.983 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο), με τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής να μειώνεται στο 8,9% από 10,2%. Ειδικότερα, η πίστωση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε κατά 1.795 εκατ. ευρώ (9,1%) και προς τα λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα κατά 757 εκατ. ευρώ (7,1%). Παράλληλα, οι επιχειρηματικές καταθέσεις υποχώρησαν κατά 2.254 εκατ. ευρώ (ετήσιος ρυθμός 23,1%). Η μείωση προήλθε κυρίως από τις ΜΧΕ (-2.443 εκατ. ευρώ), ενώ οι καταθέσεις των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αυξήθηκαν κατά 190 εκατ. ευρώ.

Εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από την αρμόδια επιτροπή και εισάγεται στην Ολομέλεια της Βουλής σήμερα Πέμπτη το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με θέμα «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης». Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο εισήχθη στις Επιτροπές της Βουλής προς συζήτηση στις 30 Ιουλίου 2026. Η Υπουργός Νίκη Κεραμέως διευκρίνισε ότι το νέο πλαίσιο αφορά αποκλειστικά τον δεύτερο πυλώνα, δηλαδή την προαιρετική συμπληρωματική ασφάλιση, χωρίς να θίγεται ο υποχρεωτικός πρώτος πυλώνας. Με την ενσωμάτωση πάνω από το 90% των προτάσεων των φορέων, η μεταρρύθμιση θεσμοθετεί τα Ανοιχτά Ταμεία (Α-ΤΕΑ) για τη διευκόλυνση ελεύθερων επαγγελματιών και εργαζομένων σε μικρές επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα επιτρέπει τη δημιουργία εξειδικευμένων επενδυτικών προϊόντων ανά επαγγελματική ομάδα. Παράλληλα, παρέχονται ισχυρά φορολογικά κίνητρα με 100% έκπτωση εισφορών, αύξηση των πλαφόν και ευνοϊκούς φορολογικούς συντελεστές από 2,5% έως 10%, ενώ διασφαλίζεται η πλήρης φορητότητα των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων σε αλλαγή εργασίας, υπό την ανεξάρτητη εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

Στα 3.116,3 εκατ. ευρώ διαμορφώθηκε το πλεόνασμα του ταξιδιωτικού ισοζυγίου τον Ιούνιο του 2026, έναντι 3.127,0 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 1,2% (3.476,5 εκατ. ευρώ) λόγω της ανόδου της εισερχόμενης κίνησης κατά 6,9%, παρά τη μείωση της μέσης δαπάνης κατά 6,2%. Σε επίπεδο εξαμήνου (Ιανουάριος-Ιούνιος 2026), το πλεόνασμα διευρύνθηκε στα 6.928,6 εκατ. ευρώ, με τις εισπράξεις να ενισχύονται κατά 14,8% (8.796,3 εκατ. ευρώ) και την κίνηση κατά 15,4%. Αναλυτικά τον Ιούνιο, οι εισπράξεις από την ΕΕ-27 αυξήθηκαν κατά 1,5%, ενώ από λοιπές χώρες μειώθηκαν κατά 1,2%. Στο εξάμηνο, καταγράφηκε άνοδος 10,7% από την ΕΕ-27 και 19,7% από λοιπές χώρες.

Σημαντική αύξηση στις ταξιδιωτικές εισπράξεις αλλά και στις αφίξεις ξένων επισκεπτών κατά το πρώτο τετράμηνο του έτους καταγράφουν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις ανήλθαν σε 2,79 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 36,9% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τετράμηνο του προηγούμενου έτους. Ειδικότερα, την περίοδο Ιανουαρίου-Απριλίου 2026, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις κατέγραψαν άνοδο κατά 36,9% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 και διαμορφώθηκαν στα 2.790,7 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην αύξηση τόσο των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της ΕΕ-27 κατά 38,7%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 1.370,2 εκατ. ευρώ, όσο και των εισπράξεων από κατοίκους των λοιπών χωρών κατά 37,5%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 1.336,7 εκατ. ευρώ.

Αύξηση των επιτοκίων κατά 0,75% μέχρι το τέλος του έτους βλέπουν οι επενδυτές σύμφωνα με το Δελτίο για τον πληθωρισμό της Τράπεζας της Ελλάδος. Όπως επισημαίνεται στην εν λόγω ανάλυση, μέχρι τον προηγούμενο μήνα οι αγορές προέβλεπαν ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε δύο αυξήσεις των επιτοκίων της κατά 0,25% κάθε φορά (δηλαδή στο σύνολο κατά 0,5%) εντός του 2026. Ωστόσο πλέον οι αγορές προεξοφλούν τρεις ισόποσες αυξήσεις των επιτοκίων από την ΕΚΤ κατά 0,25% κάθε φορά, και εν συνεχεία σταθεροποίηση τους εντός του 2027. Στο ίδιο μήκος κύματος οι αγορές δεν προεξοφλούν πλέον μείωση των επιτοκίων από την Fed έως το τέλος του έτους, ενώ πλέον αρχίζουν να τιμολογούν μία αύξηση των επιτοκίων το πρώτο εξάμηνο του 2027. Στο Δελτίο επισημαίνεται ότι οι ισχυρές παγκόσμιες πληθωριστικές πιέσεις συνεχίζονται, κυρίως μέσω των επίμονα αυξημένων τιμών των ενεργειακών εμπορευμάτων που σχετίζονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Κατά τη διάρκεια του περασμένου μήνα, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό με βάση την αγορά αυξήθηκαν. Ωστόσο, οι μεσοπρόθεσμες έως μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό με βάση την αγορά στη Ζώνη του Ευρώ, παρά την άνοδο, παραμένουν  αμετάβλητες  στον στόχο της ΕΚΤ. Οι αγορές αναθεώρησαν προς τα πάνω τις προσδοκίες τους σχετικά με το επίπεδο των επιτοκίων τόσο στη Ζώνη του Ευρώ όσο και στις ΗΠΑ.

Ο περιορισμός του έμφυλου χάσματος στον οικονομικό αλφαβητισμό είναι ζήτημα για ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ. Θέλουμε να έχουμε ορθολογικούς ανθρώπους, έστω στο πλαίσιο του “περιορισμένου ορθολογισμού (bounded rationality)”. Θέλουμε ανθρώπους οι οποίοι να μπορούν να λαμβάνουν λογικές αποφάσεις και να κατανοούν τι κάνουμε. Αν το πετύχουμε αυτό, τότε η μετάδοση της νομισματικής πολιτικής γίνεται πιο αποτελεσματική. Οι άνθρωποι λαμβάνουν ορθολογικές αποφάσεις για αποταμίευση και επενδύσεις. Κατανοούν πώς διαμορφώνεται ο πληθωρισμός. Έτσι μεγιστοποιούμε την αξιοπιστία και την εμπιστοσύνη». Αυτά ανέφερε μεταξύ άλλων ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας στην παρέμβασή του στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, με τη συμμετοχή της προέδρου της ΕΚΤ Christine Lagarde, του προέδρου της Deutsche Bundesbank Joachim Nagel και της συνδιευθύντριας του Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικής Εκπαίδευσης του Mannheim Tabea Bucher-Koenen.

Τη διάρκεια και τη δαπάνη των διακοπών των ξένων τουριστών στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία ερευνά νέα μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ με τίτλο: «Η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα, 2015- 2024». Από τα βασικά συμπεράσματα προκύπτει ότι πραγματοποιούν μικρότερης διάρκειας ταξίδια, ξοδεύουν όμως περισσότερα σε καθημερινή βάση κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην Ελλάδα οι ξένοι τουρίστες, με τη διάρκεια των διακοπών να είναι τελικά και ο βασικός παράγοντας που επηρεάζει τη μέση κατά Κεφαλή δαπάνη στη χώρα. Συνοπτικά, με βάση τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, από το 2015 έως το 2024 η Μέση Δαπάνη ανά Διανυκτέρευση (ΜΔΔ) στη χώρα μας κατέγραψε αύξηση κατά 20,6%, φτάνοντας τα 89,1 ευρώ το 2024από 73,9 ευρώ το 2015. Όμως, η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη (ΜΚΔ) των ξένων επισκεπτών της χώρας έχει σημειώσει ελαφρά μείωση της τάξεως του 1,2% για την ίδια περίοδο, κατά 6,9 ευρώ: από 579,6 ευρώ το 2015 σε 572,8 ευρώ το 2024, που οφείλεται αποκλειστικά στη μείωση της Μέσης Διάρκειας Παραμονής (ΜΔΠ) κατά 1,4 διανυκτερεύσεις από 7,8 διανυκτερεύσεις το 2015,σε 6,4 διανυκτερεύσεις το 2024.

Αμετάβλητη αναμένεται να παραμείνει η ζήτηση για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια στο πρώτο τρίμηνο του 2026 σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας της Τράπεζας της Ελλάδος. Επίσης αμετάβλητη αναμένεται να παραμείνει και η ζήτηση για επιχειρηματικά δάνεια στο ίδιο διάστημα. Πιο αναλυτικά, όσον αφορά στα δάνεια προς τα νοικοκυριά, τα κριτήρια χορήγησης στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων προς τα νοικοκυριά παρέμειναν αμετάβλητα, σε σχέση με το γ΄ τρίμηνο του 2025, ενώ αμετάβλητα αναμένεται να παραμείνουν και κατά τη διάρκεια του α΄ τριμήνου του 2026. Όσον αφορά στα επιχειρηματικά δάνεια τα κριτήρια χορήγησης δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα σε σχέση με το γ΄ τρίμηνο του 2025, εξέλιξη σύμφωνη με τις προσδοκίες που είχαν διατυπωθεί στην έρευνα του προηγούμενου τριμήνου. Οι τράπεζες εκτιμούν ότι τα κριτήρια θα παραμείνουν αμετάβλητα κατά τη διάρκεια του α΄ τριμήνου του 2026.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

 

Γιάννης Μπρατάκος: «Η ισχυρή και βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει ισχυρές,

υγιείς και χρηματοδοτούμενες επιχειρήσεις»

 

Παρουσία του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Γιάννη Στουρνάρα, πραγματοποιήθηκε το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΒΕΑ, θέτοντας στο επίκεντρο τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και τον κρίσιμο ρόλο της χρηματοδότησης στην ενίσχυση της παραγωγικότητας.

Κατά την ομιλία του, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, κ. Γιάννης Στουρνάρας, τόνισε ότι «η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διατηρεί την αναπτυξιακή δυναμική της. Ο ρυθμός ανάπτυξης ήταν 2% το πρώτο εννεάμηνο του 2025 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, σημαντικά υψηλότερος από το μέσο ρυθμό ανάπτυξης της ζώνης του ευρώ (1,5%). Βασικές συνιστώσες της ανάπτυξης ήταν η ιδιωτική κατανάλωση και οι καθαρές εξαγωγές, ενώ θετική ήταν και η συμβολή των επενδύσεων λόγω της ενίσχυσης των πάγιων επενδύσεων τόσο σε παραγωγικό εξοπλισμό όσο και σε κατασκευές. Σύμφωνα με τις τρέχουσες προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ την περίοδο 2025-28 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,1%.

Οι επενδύσεις αυξάνονται σταθερά και στηρίζουν την οικονομική ανάκαμψη. Η πρόσφατη αναθεώρηση των ετήσιων εθνικολογιστικών στοιχείων για την περίοδο 2022-24 δείχνει μια μετατόπιση στη σύνθεση της ανάπτυξης προς τις επενδύσεις. Συγκεκριμένα, οι συνολικές επενδύσεις ως ποσοστό στο ΑΕΠ εκτιμάται ότι έφθασαν στο 17% το 2025 από 11% το 2019, εξαιτίας των υψηλότερων ιδιωτικών επενδύσεων. Μεταπανδημικά, η συμβολή τους στον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης ήταν κατά μέσο όρο 1,9 ποσοστιαίες μονάδες (ποσ. μον.), έναντι μόλις 0,3 ποσ. μον. στη ζώνη του ευρώ. Ωστόσο, το επενδυτικό κενό στην Ελλάδα σε σχέση με την ευρωζώνη παραμένει σημαντικό, παρά την αισθητή συρρίκνωσή του τα τελευταία χρόνια, αφού, οι επενδύσεις στην ευρωζώνη παραμένουν σταθερές στο 21% του ΑΕΠ περίπου.

Η περαιτέρω ενίσχυση των επενδύσεων είναι καθοριστική για τη μελλοντική πορεία της οικονομίας, και δη, την αλλαγή του αναπτυξιακού προτύπου με έμφαση στην καινοτομία, την ενίσχυση της παραγωγικότητας, τον προσανατολισμό προς εξωστρεφείς δραστηριότητες, καθώς και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διευκόλυνση της πράσινης μετάβασης.

Η συνεπής και αξιόπιστη δημοσιονομική πορεία της χώρας, η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και η συνακόλουθη ενίσχυση της εμπιστοσύνης συνέβαλαν καθοριστικά στην άνοδο των επενδύσεων την τελευταία πενταετία. Ιδιαίτερα θετικά στη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος επέδρασε η ανάκτηση πιστοληπτικής αξιολόγησης στην επενδυτική κατηγορία για τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου το 2023. Παράλληλα, η αποτελεσματική εποπτεία του τραπεζικού συστήματος, η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και η ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών επέτρεψαν στα πιστωτικά ιδρύματα να χρηματοδοτούν πιο ενεργά την οικονομία, εδραιώνοντας τη θετική πορεία των επενδύσεων. Πράγματι, στη διάρκεια του 2025 η τραπεζική χρηματοδότηση των επιχειρήσεων ενισχύθηκε περαιτέρω και το κόστος δανεισμού υποχώρησε σημαντικά. Παρά την αυξημένη διεθνή αβεβαιότητα, οι παράγοντες αυτοί αναμένεται ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν την εγχώρια επενδυτική δυναμική και κατά το τρέχον έτος.

Η αλληλεξάρτηση μεταξύ ταχύρρυθμης οικονομικής ανάπτυξης, δημοσιονομικής σταθερότητας, ισχυρής πιστωτικής επέκτασης, αύξησης των επενδύσεων, θετικών αποτελεσμάτων των τραπεζών και προσεκτικής διαχείρισης όλων των κινδύνων τους, έχει φέρει σημαντικά, θετικά αποτελέσματα και έχει ωφελήσει την εθνική οικονομία. Η συνέχιση της αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση και για μελλοντικά οφέλη».

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κ. Γιάννης Μπρατάκος, εστίασε στο ζήτημα της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε επενδυτικά εργαλεία ως προϋπόθεση για την ανθεκτικότητα και τον εκσυγχρονισμό του επιχειρηματικού ιστού. Σύμφωνα με τον κ. Μπρατάκο, η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο μεταβατικό σημείο, καθώς μετά την ανάκτηση της διεθνούς αξιοπιστίας και τη δημοσιονομική εξυγίανση, το μεγάλο στοίχημα είναι πλέον η μετάφραση της σταθερότητας σε υψηλή παραγωγικότητα, επενδύσεις και εξωστρέφεια.

Παρά τη βελτίωση του τραπεζικού συστήματος που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια, ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ επισήμανε ότι πολλές επιχειρήσεις μένουν εκτός χρηματοδότησης. Όπως εξήγησε, «το υψηλό κόστος του χρήματος, τα αυστηρά κριτήρια πιστοληπτικής αξιολόγησης και η έλλειψη επαρκούς χρηματοοικονομικής προετοιμασίας λειτουργούν συχνά αποτρεπτικά. Από την άλλη, ένα μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων δε στερείται βιωσιμότητας ή προοπτικής, αλλά εργαλείων και καθοδήγησης, καθώς δε διαθέτει πάντα την τεχνική δυνατότητα να παρουσιάσει με σαφήνεια την οικονομική του εικόνα, να οργανώσει αξιόπιστα τον χρηματοδοτικό του φάκελο ή να αξιοποιήσει εναλλακτικά εργαλεία χρηματοδότησης. Ιδιαίτερα για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση αποτελεί καθοριστικό παράγοντα ανθεκτικότητας, καθώς χωρίς αυτήν, ακόμη και υγιείς επιχειρηματικές προσπάθειες δυσκολεύονται να επενδύσουν, να εκσυγχρονιστούν ή να ενταχθούν σε νέες αλυσίδες αξίας».

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Μπρατάκος ανέφερε ότι ο ρόλος του τραπεζικού συστήματος είναι κρίσιμος όχι μόνο ως μηχανισμός πιστωτικής επέκτασης, αλλά ως εταίρος στην αναπτυξιακή διαδικασία. Για αυτό η συμβολή της Τράπεζας της Ελλάδος είναι κομβική, τόσο στη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας όσο και στη δημιουργία ενός πλαισίου που διευκολύνει τη διοχέτευση πόρων προς παραγωγικές και βιώσιμες επιχειρήσεις, που ενθαρρύνει τις υγιείς πρωτοβουλίες, που στηρίζει την έγκαιρη αναδιάρθρωση όπου απαιτείται και κατευθύνει τη χρηματοδότηση εκεί όπου μπορεί να παραχθεί πραγματική προστιθέμενη αξία.

«Πάγια θέση του ΕΒΕΑ είναι ότι η ισχυρή και βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει ισχυρές, υγιείς και χρηματοδοτούμενες επιχειρήσεις. Και αυτές, με τη σειρά τους, χρειάζονται ένα σταθερό, αξιόπιστο και προβλέψιμο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον. Για τον επιχειρηματικό κόσμο, το ζητούμενο δεν είναι η επιστροφή σε πρακτικές του παρελθόντος, αλλά η δημιουργία συνθηκών που ευνοούν τη συνέπεια, τη διαφάνεια, τη συνεργασία και τη μακροπρόθεσμη προοπτική. Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν είναι μόνο ο θεματοφύλακας της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, αλλά και ο θεσμικός παράγοντας που συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος εμπιστοσύνης και λειτουργικότητας για την πραγματική οικονομία», είπε κλείνοντας την ομιλία του  ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ.