«Η Ελλάδα ολοκληρώνει το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης με 100% απορρόφηση, χωρίς να αλλάξει ο σχεδιασμός και σύμφωνα με τα όσα είχαν εγκριθεί από το ECOFIN του περασμένου Δεκεμβρίου. Ενώ τη Δευτέρα κατατίθεται το 8ο αίτημα εκταμίευσης από το σκέλος των επιδοτήσεων. Παράλληλα, η χώρα διατηρεί τις πρώτες θέσεις στην απορρόφηση πόρων του ΕΣΠΑ, εκτελεί το μεγαλύτερο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της Μεταπολίτευσης, ύψους 16,7 δισ. ευρώ, καθώς και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, ύψους 16,6 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα, επιταχύνεται η υλοποίηση των προγραμμάτων της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, οι δράσεις στο πλαίσιο των Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, για τη βελτίωση υποδομών και της καθημερινότητας των πολιτών, καθώς και οι παρεμβάσεις της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων με στόχο τη στήριξη της επιχειρηματικότητας», υπογράμμισε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο αποτύπωμα των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης στην οικονομία. «27,5 δισεκατομμύρια ευρώ είναι αυτή τη στιγμή οι επενδύσεις που έχουν συμβασιοποιηθεί και θα καταλήξουν στα 30 δισεκατομμύρια ευρώ», ανέφερε ο κ. Παπαθανάσης.

Η νέα αναπτυξιακή πραγματικότητα

Η ελληνική οικονομία εισέρχεται στο 2026 με σημαντικά εφόδια και μια δυναμική που δημιουργεί νέες προοπτικές για επιχειρήσεις και εργαζομένους. Η τελευταία εξαετία χαρακτηρίστηκε από σταθεροποίηση, μεταρρυθμίσεις και επενδυτική κινητοποίηση που άλλαξαν την εικόνα της χώρας. Μεγάλο μέρος αυτής της προόδου οφείλεται και στη συστηματική αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, όπου η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης σε ρυθμό υλοποίησης

Το κρίσιμο ζητούμενο πλέον είναι η μετάβαση της χώρας σε μια νέα  φάση: από την επενδυτική επιτάχυνση στην επενδυτική κανονικότητα. Οι μεταρρυθμίσεις που υποστηρίζονται από το ΤΑΑ –στη Δικαιοσύνη, στην ψηφιοποίηση του κράτους, στο χωροταξικό πλαίσιο, στην εκπαίδευση και στην ενίσχυση της παραγωγικότητας – προφανώς δεν εξαντλούνται με την ολοκλήρωση του προγράμματος. Αντιθέτως, καθώς ολοκληρώνονται και ωριμάζουν τα επόμενα χρόνια, μπορούν να αποτελέσουν τη μόνιμη βάση για μια αειφόρο αναπτυξιακή πορεία και να θωρακίσουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Αυτό σημαίνει ότι ο ρόλος των ιδιωτικών επενδύσεων μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά, ακόμη και μετά τη σταδιακή υποχώρηση της χρηματοδοτικής συμβολής του Ταμείου Ανάκαμψης. Ήδη οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν ότι η Ελλάδα, πλέον, συγκλίνει σταθερά προς έναν ευρωπαϊκό ρυθμό επενδύσεων, με αυξανόμενο μερίδιο του ιδιωτικού τομέα στη συνολική επενδυτική δραστηριότητα

Υπάρχει, επομένως, η δυναμική να στηριχθεί η ανάπτυξη της επόμενης δεκαετίας περισσότερο στις μόνιμες, δομικές δυνατότητες της οικονομίας.

Για να αξιοποιήσουμε πλήρως αυτή την ευκαιρία, χρειαζόμαστε συνέπεια και επιτάχυνση σε όλα τα επίπεδα. Πρώτον, στις επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας: στη βιομηχανία, στην τεχνολογία, στις πράσινες υποδομές, στις υπηρεσίες γνώσης και καινοτομίας. Δεύτερον, στη στήριξη της μικρομεσαίας επιχείρησης, ώστε να συμμετέχει ενεργά στη νέα εποχή: με καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, εργαλεία scaling up, ψηφιακό μετασχηματισμό και εξωστρεφή προσανατολισμό. Τρίτον, στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού με σύγχρονες δεξιότητες. Η οικονομία αλλάζει γρήγορα και η σύνδεση εκπαίδευσης–αγοράς εργασίας πρέπει να γίνει ακόμη πιο αποτελεσματική, με στοχευμένα συστήματα upskilling και reskilling που αυξάνουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων

Παράλληλα, ο ρόλος του κράτους παραμένει καταλυτικός. Η επιτάχυνση της Δικαιοσύνης, η ψηφιακή λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, η απλούστευση των διαδικασιών και η σταθερότητα του φορολογικού πλαισίου είναι προϋποθέσεις για επενδύσεις και ανάπτυξη. Η πρόοδος που έχει σημειωθεί πρέπει να συνεχιστεί με την ίδια συνέπεια.

Η Ελλάδα έχει σήμερα μια μοναδική δυνατότητα. Να μετατρέψει τη συγκυριακή ενίσχυση του Ταμείου Ανάκαμψης σε μόνιμη αναβάθμιση του παραγωγικού της μοντέλου. Με ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον, με διεθνή αναγνώριση, με σταθερούς θεσμούς και με επιχειρήσεις που έχουν αποδείξει την ανθεκτικότητα και τη δημιουργικότητά τους, μπορούμε να προχωρήσουμε σε μια νέα περίοδο βιώσιμης και ποιοτικής ανάπτυξης.

Τώρα είναι η στιγμή να συνεχίσουμε, να προχωρήσουμε ακόμη ταχύτερα και με συνέπεια. Η Ελλάδα διαθέτει τα εργαλεία, τις προϋποθέσεις και την αυτοπεποίθηση για να κάνει το επόμενο μεγάλο βήμα.

Tην εκτίμησή του για ανάπτυξη στο +2,2% για το 2025 διατηρεί ο ΙΟΒΕ, σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεσή του για την Ελληνική Οικονομία, που παρουσιάστηκε χθες. Για το 2026, το ΙΟΒΕ εκτιμά ανάπτυξη στο +2,4%. Αναφορικά με τις συνιστώσες, αναμένει διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της κατανάλωσης, με ηπιότερο όμως βαθμό, καθώς, παρά την αξιοσημείωτη αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης (+1,2%), η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να επιβραδυνθεί σημαντικά (+1%). Οι πάγιες επενδύσεις (+9,0%) αναμένεται να ωφεληθούν από την επιτάχυνση της υλοποίησης του ΤΑΑ και το χαμηλότερο κόστος χρήματος, ωστόσο υπό προϋποθέσεις και κινδύνους που απορρέουν από το εξωτερικό περιβάλλον. Το εξωτερικό έλλειμμα, το οποίο ενέχει και διαρθρωτικά χαρακτηριστικά, αναμένεται να διατηρηθεί, ίσως και να διευρυνθεί, λόγω κυρίως της παράτασης της παγκόσμιας αβεβαιότητας, η οποία με τη σειρά της δυσχεραίνει τόσο τις εξαγωγές (+2,9%) όσο και τις εισαγωγές (+3,1%), θέτοντας προκλήσεις για την εξωτερική ζήτηση. Το ποσοστό ανεργίας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, αναμένεται να διαμορφωθεί στην περιοχή του 9,3% το 2025 και 9% το 2026.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την Παρασκευή 14 Ιουνίου, θετική προκαταρκτική αξιολόγηση για το αίτημα εκταμίευσης 2,3 δισ. ευρώ από το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, που είχε καταθέσει η Ελλάδα. Το αίτημα εκταμίευσης των δανείων είχε υποβληθεί τον Απρίλιο, καθώς εκπληρώθηκε νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό ο στόχος της συμβασιοποίησης 4,52 δισ. ευρώ δανειακών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Ακολούθησε πριν λίγες ημέρες, στις 6 Ιουνίου, το αίτημα εκταμίευσης για το σκέλος των επιχορηγήσεων του ΤΑΑ, ύψους 1 δισ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη αποστείλει τη θετική της αξιολόγηση στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (Economic and Financial Committee), η οποία με τη σειρά της θα ανακοινώσει τη γνωμοδότησή της, εντός τεσσάρων εβδομάδων, όπως ορίζει ο σχετικός Κανονισμός. Θα ακολουθήσει η έκδοση της τελικής απόφασης, για την εκταμίευση των 2,3 δισ. ευρώ.

Μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί

Σε μια δύσκολη περίοδο για την παγκόσμια οικονομία, όπου το κόστος χρήματος γίνεται ολοένα και ακριβότερο, οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα έχουν τη χρυσή ευκαιρία να χρηματοδοτήσουν τα επενδυτικά τους σχέδια με 1,2% επιτόκιο και μέση διάρκεια αποπληρωμής στα 11 έτη. Πρόκειται για το μεγαλύτερο και ταχύτερο επενδυτικό εργαλείο που είχε ποτέ η χώρα. Το δανειακό σκέλος του ΤΑΑ έχει τεράστιες δυνατότητες, εφόσον μπορεί να καλύψει επενδυτικά σχέδια συνολικού ύψος περίπου 30 δισ. ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά δίνουν ανάσα ρευστότητας στην πραγματική οικονομία και δημιουργούν ένα ισχυρό ανάχωμα στις υφεσιακές πιέσεις που δέχεται σήμερα όλη η Ευρώπη. Στο χέρι μας είναι να αξιοποιήσουμε σωστά τους πόρους αυτούς, ώστε να επιταχύνουμε την προσπάθεια μετάβασης σε ένα περισσότερο εξωστρεφές, ανταγωνιστικό μοντέλο. Σε ένα νέο υπόδειγμα, που θα διασφαλίζει ταχύρρυθμη, αλλά και πιο ανθεκτική, βιώσιμη και συμπεριληπτική ανάπτυξη στα επόμενα χρόνια.

Ήδη στο δανειακό σκέλος του  Ελλάδα 2.0 έχουν υποβληθεί ως τώρα 291 επενδυτικά σχέδια με συνολικό προϋπολογισμό άνω των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Και μάλιστα τα 167 από αυτά, προέρχονται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Τα παραπάνω σχέδια αφορούν διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας, λιανικό εμπόριο, ηλεκτροπαραγωγικές επενδύσεις – ΑΠΕ, τηλεπικοινωνίες, τουρισμό και υπηρεσίες, ενώ οι επενδύσεις είναι διασκορπισμένες γεωγραφικά σε πάνω από 100 δήμους σε ολόκληρη τη χώρα.

Πριν από λίγες μέρες δημοσιοποιήθηκαν τα αποτελέσματα έρευνας, που πραγματοποίησε η Deloitte Ελλάδος σε επιχειρήσεις, σχετικά με το πρόγραμμα Ελλάδα 2.0. Τα συμπεράσματά της δείχνουν ότι ο επιχειρηματικός κόσμος αναγνωρίζει και ανταποκρίνεται θετικά στις δυνατότητες που προκύπτουν, για επενδύσεις στους τομείς της ψηφιοποίησης, της καινοτομίας, της βιωσιμότητας και της πράσινης μετάβασης – αλλά και για κινήσεις με στόχο την επιχειρηματική μεγέθυνση.

Υπάρχει, επομένως, από την πλευρά των επιχειρήσεων και η διάθεση και η ικανότητα να αξιοποιήσουν την ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης, προκειμένου να αναβαθμίσουν ή ακόμα και να επανεφεύρουν το μοντέλο λειτουργίας τους.

Στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, έχουμε επιλέξει να ακολουθήσουμε το δρόμο της ευθύνης, αντί της μίζερης κριτικής. Αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες ενημέρωσης των μελών μας προκειμένου να ενθαρρύνουμε την αξιοποίηση αυτών πόρων από περισσότερες επιχειρήσεις, ειδικά μικρομεσαίες, για την ευνοϊκή χρηματοδότηση των επενδυτικών τους σχεδίων.  Χρέος τόσο της Πολιτείας, όσο και των θεσμικών φορέων εκπροσώπησης των επιχειρήσεων είναι να στηρίξουμε στην πράξη τις ΜμΕ,  ώστε να αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός εκείνων που θα καταφέρουν να επωφεληθούν, από ένα ισχυρό αναπτυξιακό και χρηματοδοτικό εργαλείο.