Την Εαρινή Δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για το 2026, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της στρατηγικής αυτονομίας και της κοινωνικής συνοχής στην ΕΕ, παρουσίασε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με την Έκθεση της Ελλάδας για το 2026, η Ελλάδα καταγράφει ισχυρούς οικονομικούς δείκτες. Η διεθνής επενδυτική θέση της χώρας, αν και παραμένει η χαμηλότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διαμορφώνεται στο -136,8% του ΑΕΠ. Την ίδια στιγμή, οι άμεσες ξένες επενδύσεις ενισχύθηκαν σημαντικά, φτάνοντας στο 4,8% του ΑΕΠ και καλύπτοντας πλέον το 70% των αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της χώρας (έναντι μόλις 30% που ήταν ο μέσος όρος της περιόδου 2021-2024). Παράλληλα, στο πλαίσιο των νέων δημοσιονομικών κανόνων, η Ελλάδα αποκτά επιπλέον δημοσιονομικό χώρο άνω των 500 εκατομμυρίων ευρώ για το 2026, χάρη στην ενεργοποίηση της ειδικής ρήτρας εξαιρέσεων για αμυντικές δαπάνες (έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως). Οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα εστιάζουν στη διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας και στη συνεχή μείωση του δημόσιου χρέους, με βασικό όχημα την αδιάλειπτη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης. Παράλληλα, ζητείται η επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης μέσω της ενίσχυσης των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος με τη μείωση των διοικητικών βαρών. Τέλος, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην κοινωνική πολιτική, με συστάσεις για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας, την καταπολέμηση της φτώχειας και τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους στέγασης.

Στην χαρτογράφηση των πρωτοβουλιών, μεταρρυθμίσεων και έργων για το τρέχον έτος προχώρησε η κυβέρνηση μέσω της συνέντευξης Τύπου που έδωσαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, Θανάσης Κοντογεώργης και η γενική γραμματέας Συντονισμού, Εύη Δραμαλιώτη με τίτλο: «Απολογισμός κυβερνητικού έργου για το 2025 – Ενοποιημένο σχέδιο κυβερνητικής πολιτικής 2026». Ο κ. Σκέρτσος, κάνοντας τον απολογισμό του 2025, υπογράμμισε ότι αυτά τα έξι χρόνια αποδεδειγμένα συγκλίνει η Ελλάδα με την Ευρώπη, σε πολλούς τομείς όπως της οικονομίας, της ενέργειας, τους θεσμούς και τα δικαιώματα. Στη συνέχεια, ο κ. Χατζηδάκης κατέθεσε τις βασικές προγραμματικές δεσμεύσεις του 2026. Οι επτά μεγάλοι στόχοι του Ενοποιημένου Σχεδίου κυβερνητικής πολιτικής είναι οι εξής: Διατήρηση ισχυρής ανάπτυξης και προσέλκυση νέων επενδύσεων, περαιτέρω ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών, διεύρυνση της κοινωνικής συνοχής, ενίσχυση του κράτους δικαίου και επιπλέον πρωτοβουλίες ενάντια στο βαθύ κράτος,  περαιτέρω ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας, προώθηση και ολοκλήρωση έργων υποδομής σε όλη τη χώρα, με νέα βήματα στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του κράτους, με αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Επισυνάπτονται η παρουσίαση και αναλυτικά συγκεντρωτικά στοιχεία

Με αφορμή την κατάθεση στη Βουλή του οριστικού σχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού για το 2026, ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κ. Γιάννης Μπρατάκος, δήλωσε ότι «για να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας και να ενισχυθεί η κοινωνική συνοχή, απαιτείται να προχωρήσουμε με συνέπεια στην επόμενη φάση μεταρρυθμίσεων — μια φάση που θα καθορίσει το παραγωγικό μέλλον της χώρας». Πρώτον, χρειάζεται ένας συστηματικός επανασχεδιασμός και αξιολόγηση των κρατικών δαπανών από μηδενική βάση. Δεύτερον, οφείλουμε να στηρίξουμε με συνέπεια τη μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, που θα βασίζεται στην καινοτομία, τη βιομηχανική ανασυγκρότηση, την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, και θα ενισχύει την εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων. Τρίτον, είναι καιρός να περάσουμε από την πολιτική των οριζόντιων επιδοτήσεων στην ανάπτυξη επαρκών και μόνιμων κοινωνικών δομών, μέσα από υπηρεσίες και υποδομές που στηρίζουν πραγματικά τις οικογένειες, τους ευάλωτους και το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας.Τέταρτον, πρέπει να προετοιμάσουμε από σήμερα το κράτος, τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Πέμπτον, είναι απαραίτητο να συνδέσουμε τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας με τις δομές επαγγελματικής κατάρτισης. «Η δημοσιονομική επιτυχία είναι σημαντική. Η μεταρρυθμιστική συνέχεια όμως είναι αυτή που θα καθορίσει το μέλλον της οικονομίας μας. Το ΕΒΕΑ θα συνεχίσει να συμβάλλει με προτάσεις, συνεργασίες και πρωτοβουλίες για να διαμορφώσουμε μια Ελλάδα πιο ανταγωνιστική, πιο ανθεκτική και πιο αισιόδοξη», δήλωσε ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ.

 

Αναλυτικά το Δελτίο Τύπου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Γιάννης Μπρατάκος: «Η δημοσιονομική πρόοδος είναι η βάση – οι μεταρρυθμίσεις είναι το μέλλον»

 

Με αφορμή την κατάθεση στη Βουλή του οριστικού σχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού για το 2026, ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κ. Γιάννης Μπρατάκος, προέβη στην παρακάτω δήλωση:

 

«Τα τελευταία στοιχεία για την πορεία των δημοσιονομικών της χώρας επιβεβαιώνουν ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε μια σταθερή και αξιόπιστη τροχιά. Τα υπερπλεονάσματα, η συνεχής αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και η συγκράτηση των δαπανών δημιουργούν ένα περιβάλλον ασφάλειας για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές. Αποτελούν επίσης ένα ισχυρό μήνυμα προς τις αγορές ότι η Ελλάδα έχει αφήσει οριστικά πίσω της τις λογικές αστάθειας και αβεβαιότητας.

 

Ωστόσο, αυτή η θετική εικόνα δεν πρέπει να οδηγήσει σε εφησυχασμό. Για να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας και να ενισχυθεί η κοινωνική συνοχή, απαιτείται να προχωρήσουμε με συνέπεια στην επόμενη φάση μεταρρυθμίσεων — μια φάση που θα καθορίσει το παραγωγικό μέλλον της χώρας.

 

Πρώτον, χρειάζεται ένας συστηματικός επανασχεδιασμός και αξιολόγηση των κρατικών δαπανών από μηδενική βάση. Μόνο έτσι θα εξασφαλίσουμε αποτελεσματικότητα, διαφάνεια και ουσιαστική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων, με θετικό αποτέλεσμα για τον φορολογούμενο και τον επιχειρηματικό κόσμο.

 

Δεύτερον, οφείλουμε να στηρίξουμε με συνέπεια τη μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, που θα βασίζεται στην καινοτομία, τη βιομηχανική ανασυγκρότηση, την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, και θα ενισχύει την εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων.

 

Τρίτον, είναι καιρός να περάσουμε από την πολιτική των οριζόντιων επιδοτήσεων στην ανάπτυξη επαρκών και μόνιμων κοινωνικών δομών. Ένα σύγχρονο κράτος πρόνοιας δεν περιορίζεται σε προσωρινές ενισχύσεις· διασφαλίζει υπηρεσίες και υποδομές που στηρίζουν πραγματικά τις οικογένειες, τους ευάλωτους και το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας.

 

Τέταρτον, πρέπει να προετοιμάσουμε από σήμερα το κράτος, τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Η Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει θεατής σε αυτή τη μετάβαση. Χρειάζεται στρατηγικό σχέδιο προσαρμογής, εκσυγχρονισμό των θεσμών και νέες πολιτικές δεξιοτήτων ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργήσει ως ευκαιρία και όχι ως απειλή.

 

Πέμπτον, είναι απαραίτητο να συνδέσουμε τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας με τις δομές επαγγελματικής κατάρτισης. Η χώρα χρειάζεται ένα σύγχρονο σύστημα κατάρτισης και επανακατάρτισης που θα δίνει στους εργαζόμενους τα εφόδια να προσαρμόζονται στις αλλαγές και θα δίνει στις επιχειρήσεις το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που έχουν ανάγκη.

 

Η δημοσιονομική επιτυχία είναι σημαντική. Η μεταρρυθμιστική συνέχεια όμως είναι αυτή που θα καθορίσει το μέλλον της οικονομίας μας. Το ΕΒΕΑ θα συνεχίσει να συμβάλλει με προτάσεις, συνεργασίες και πρωτοβουλίες για να διαμορφώσουμε μια Ελλάδα πιο ανταγωνιστική, πιο ανθεκτική και πιο αισιόδοξη».

«Με πολύ σταθερό τρόπο έχουμε ετοιμάσει μια πολιτική μεταρρύθμισης του συστήματος προστασίας του καταναλωτή και εποπτείας της αγοράς και τις αμέσως επόμενες ημέρες ξεκινά η διαβούλευση -και στη συνέχεια η ψήφιση στη Βουλή- για τη νέα ανεξάρτητη Αρχή, με διοικητή πενταετούς θητείας, ανεξάρτητα από τους πολιτικούς κύκλους, με 300 ελεγκτές και ισχυρά ψηφιακά μέσα». Αυτό ανέφερε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ 100,3. «Συνεργαζόμαστε με την επιχειρηματικότητα στη βάση σεβασμού των νόμων και αφορούν τους πάντες, είτε κανείς έχει περίπτερο είτε τζίρο δισεκατομμυρίων», σημείωσε ο κ. Θεοδωρικάκος τονίζοντας ότι αν δεν υπέγραφε τα πρόστιμα, αυτό θα συνιστούσε παράβαση καθήκοντος.

“Τα κονδύλια που έχουμε στη διάθεσή μας για τη χρηματοδότηση της κατάρτισης εργαζομένων και ανέργων είναι περισσότερα από ποτέ. Το ζήτημα, όμως, είναι όχι μόνο να τα απορροφήσουμε, αλλά κυρίως να τα αξιοποιήσουμε προς όφελος της εθνικής οικονομίας, των ανέργων και των επιχειρήσεων”. Αυτό σημείωσε ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στο Digital Economy Forum, στο πλαίσιο του οποίου παρουσίασε τις δράσεις του υπουργείου που αποσκοπούν στο να λειτουργήσει σωστά το σύστημα της κατάρτισης.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δημιουργεί νέα δεδομένα για τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας και κυρίως της ευρωπαϊκής. Το ΔΝΤ ετοιμάζεται να αναθεωρήσει επί τα χείρω τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, ενώ οι οίκοι αξιολόγησης έχουν ήδη μειώσει ως και 1% τις προβλέψεις τους για το ρυθμό ανάπτυξης παγκόσμια. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αντίστοιχα, αναθεώρησε τις προβλέψεις της για τον ρυθμό ανάπτυξης στην ευρωζώνη στο 3,7% από 4,2% και για τον πληθωρισμό στο 5,2% από 3,2%. Ανάλογα με τη διάρκεια και την ένταση των επιπτώσεων του πολέμου, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μιας νέας ύφεσης στην ευρωπαϊκή οικονομία. Στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα είναι φέτος χαμηλότερη κατά 2 έως 3 μονάδες, σε σχέση την αρχική πρόβλεψη για ρυθμό ανάπτυξης 4,5%.

Οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο και για περισσότερες αμυντικές δαπάνες στις χώρες – μέλη, η απόφαση της ΕΚΤ να σταματήσει το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων, η κατακόρυφη άνοδος των τιμών των πρώτων υλών και των εμπορευμάτων, η εκτίναξη του κόστους μεταφοράς, η εκτόξευση του πληθωρισμού και η αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων, οι αβεβαιότητες στις χρηματοπιστωτικές αγορές και ενδεχόμενες καθυστερήσεις στην υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων, συνθέτουν ένα νέο περιβάλλον λειτουργίας της ελληνικής οικονομίας.

Η κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη έχει κόστος για όλες τις οικονομίες. Ωστόσο η δική μας παραμένει από τις πλέον ευάλωτες στην Ευρώπη, εξαιτίας της χρόνιας υστέρησης σε όρους παραγωγικότητας, των δυσμενών δημογραφικών στοιχείων και του υψηλού δημόσιου χρέους. Επίσης, παρά το ότι η Ελλάδα κατάφερε να καλύψει το 2021 τις απώλειες της πανδημίας, το δημοσιονομικό κόστος για τη χώρα ήταν σημαντικό, με δύο χρονιές ελλειμμάτων και αύξησης – αντί μείωσης – του χρέους.

Αυτές είναι οι προκλήσεις, που καλείται να αντιμετωπίσει σήμερα η οικονομία και η αγορά. Το πώς θα τις διαχειριστούμε, είναι στο χέρι μας: θα γίνουν αφορμή για να επιστρέψουμε στο λαϊκισμό, ή για να πάμε μπροστά, με περισσότερες μεταρρυθμίσεις και τολμηρές αποφάσεις;

Όπως όλη η Ευρώπη, έτσι και η Ελλάδα, θα πρέπει να απεξαρτηθεί ενεργειακά από το φυσικό αέριο της Ρωσίας. Θα πρέπει να γίνει μέλος των νέων ασφαλέστερων δικτύων μεταφοράς ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο και Αφρική, να επεκτείνει ακόμα περισσότερο την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, να δημιουργήσει επαρκείς αποθηκευτικούς χώρους τόσο για την πράσινη ενέργεια όσο και για το υγροποιημένο φυσικό αέριο και – μαζί με την υπόλοιπη Ευρώπη – να βάλει ένα φραγμό στην διεθνή κερδοσκοπία στις τιμές ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι ορθές οι προτάσεις της Ελλάδας, για την επιβολή πλαφόν στις χονδρικές.

Παράλληλα, πρέπει να βρεθούν οι αναγκαίοι πόροι για να στηριχτούν κυρίως τα ευάλωτα νοικοκυριά, αλλά και οι επιχειρήσεις. Η Ευρώπη έδειξε αντανακλαστικά και βρήκε τους πόρους για να αντιμετωπίσει τις ολέθριες συνέπειες από την πανδημία, με τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης. Οφείλει να αντιληφθεί ότι οι συνέπειες από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία μπορεί να είναι ακόμα πιο σημαντικές.

Το τελευταίο που χρειαζόμαστε, ωστόσο, σε αυτή την κρίσιμη περίοδο, είναι η επάνοδος του λαϊκισμού. Δεν πρέπει να επαναλάβουμε τα λάθη που οδήγησαν την Ελλάδα σε δημοσιονομικό και οικονομικό αδιέξοδο της περασμένης δεκαετίας. Ειδικά σήμερα, μέσα σε ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον όπου το κόστος του χρήματος ανεβαίνει, η χώρα δεν έχει τα περιθώρια να παρουσιάσει για τρίτη συνεχόμενη χρονιά υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα και αύξηση του χρέους. Πρέπει, αντίθετα, να επιδιώξει την απόκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, ώστε να εξασφαλίσει βιώσιμο κόστος δανεισμού για το δημόσιο, αλλά και για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Υπάρχουν φωνές που ζητούν επιστροφή στο λιγνίτη, παραλείποντας να πουν ότι – με το φόρο άνθρακα – παραμένει ακριβότερος, τόσο από το φυσικό αέριο όσο και από την πράσινη ενέργεια. Ποιο θα είναι, επομένως, το όφελος για τον καταναλωτή, για τη βιομηχανία, για το περιβάλλον; Η χρήση λιγνίτη μπορεί να έχει οικονομικό όφελος, μόνο αν αποφασιστεί η μη επιβολή φόρου άνθρακα κατά την περίοδο της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης. Κι αυτή η απόφαση απαιτεί ευρωπαϊκή και όχι μόνο συνεννόηση. Διαφορετικά, το βάρος θα πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση της πράσινης ενέργειας και στην προώθηση κρίσιμων έργων, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας Αιγύπτου, οι νέοι αποθηκευτικοί χώροι κ.ά.

Προοπτικές και ευκαιρίες για ανάκαμψη υπάρχουν. Οι σημαντικοί πόροι που έχει εξασφαλίσει η χώρα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του νέου ΕΣΠΑ, μπορούν να γίνουν ο επιταχυντής της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Με τα κεφάλαια αυτά, έχουμε την ευκαιρία να πραγματοποιήσουμε ένα μεγάλο άλμα στην κατεύθυνση του παραγωγικού, τεχνολογικού, αλλά και θεσμικού μετασχηματισμού της χώρας.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, η Ελλάδα καλείται να πετύχει έναν εθνικό στόχο: να δημιουργήσει μια οικονομία ισχυρή και ανθεκτική, η οποία προσελκύει μακροχρόνιες επενδύσεις, παράγει προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, δημιουργεί ποιοτικές θέσεις εργασίας, επιτρέπει στις επιχειρήσεις κάθε μεγέθους να αναπτύσσονται και να καινοτομούν. Αυτό το στοίχημα μπορούμε να το κερδίσουμε. Αρκεί η συγκυρία αυτή να μη γίνει αφορμή, για να θυμηθούμε τον κακό μας εαυτό.

Γιάννης Μπρατάκος

Πρόεδρος ΕΒΕΑ