Συρρίκνωση των διαφυγόντων εσόδων από τον ΦΠΑ κατά 3,8 μονάδες, που αποτελεί την τέταρτη καλύτερη επίδοση ανάμεσα στα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πέτυχε η Ελλάδα μεταξύ 2021 και 2022, σε μία πρώτη ένδειξη ότι τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής αποφέρουν αποτελέσματα. Σύμφωνα με τη νεότερη ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το αποκαλούμενο «κενό ΦΠΑ» περιορίστηκε κατά 250 εκατομμύρια ευρώ, με αποτέλεσμα να μειωθεί το 2022 στα 2,96 δισεκατομμύρια ευρώ. Μολονότι η χώρα μας εξακολουθεί να απέχει από τον μέσο όρο της ΕΕ, βρισκόμενη το 2022 στην 23η θέση, έχει βελτιώσει δραστικά το ποσοστό συμμόρφωσής της από το 2019. Τότε, τα απολεσθέντα έσοδα από τον έμμεσο φόρο ισοδυναμούσαν με το 24% του ΑΕΠ, ενώ το 2022 το ποσοστό υπολογίζεται ότι είχε μειωθεί κατά περισσότερες από 10 μονάδες, στο 13,7%.

Σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα διαμορφώνεται το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα το 2021, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Κομισιόν. Συγκεκριμένα διαμορφώθηκε στα 3,231 δισ. ευρώ, από 3,426 δισ. ευρώ που ήταν το 2020. Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα το 2021 παρουσίασε μείωση στο «κενό ΦΠΑ» κατά 3,2 ποσοστιαίες μονάδες, δηλαδή στο 17,8% έναντι 21% τον προηγούμενο χρόνο. Ωστόσο, η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη θέση των χωρών της Ε.Ε. με το μεγαλύτερο έλλειμμα ΦΠΑ με τη Ρουμανία να καταλαμβάνει την πρώτη θέση με ποσοστό 36,7% και τη Μάλτα στη δεύτερη θέση με 25,7%. Τα στοιχεία της Ε.Ε. δείχνουν ότι η ψηφιοποίηση των φορολογικών συστημάτων, η αναφορά συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο και η ηλεκτρονική τιμολόγηση βοήθησαν για να μειωθεί το κενό ΦΠΑ κατά 38 δισ. ευρώ μέσα σε ένα χρόνο. Από τα 99,3 δισ. ευρώ του 2020 περιορίστηκε στα 60,6 δισ. ευρώ το 2022. Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Χάρης Θεοχάρης, σχολιάζοντας αυτή την εξέλιξη, τόνισε πως «πρόκειται για ένα ακόμα ουσιαστικό βήμα που αποδεικνύει την πρόοδο που έχει γίνει στην εμπέδωση της φορολογικής συνείδησης, στην ενίσχυση της φορολογικής δικαιοσύνης και στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής».

Vat Gap Report 2023