Στα 35 δισεκατομμύρια ευρώ διαμορφώθηκε το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της ευρωζώνης τον Ιούνιο του 2026, σημειώνοντας αύξηση κατά 9 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Μαΐου, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η θετική αυτή εξέλιξη υποστηρίχθηκε από τα πλεονάσματα στα αγαθά (18 δισ. ευρώ), τα πρωτογενή εισοδήματα (17 δισ. ευρώ) και τις υπηρεσίες (16 δισ. ευρώ). Σε δωδεκάμηνη βάση (Ιούλιος 2025 – Ιούνιος 2026), το πλεόνασμα ανήλθε σε 276 δισ. ευρώ (1,7% του ΑΕΠ), υποχωρώντας από τα 305 δισ. ευρώ (2,0% του ΑΕΠ) της αντίστοιχης προηγούμενης περιόδου. Παράλληλα, στο χρηματοοικονομικό ισοζύγιο, οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου κατέγραψαν ισχυρή κινητικότητα, με τις καθαρές τοποθετήσεις μη κατοίκων σε τίτλους της ευρωζώνης να φθάνουν τα 1,123 τρισ. ευρώ, ενώ τα διαθέσιμα στοιχεία ενεργητικού του Ευρωσυστήματος υποχώρησαν στα 1.755,4 δισ. ευρώ.

Τα αποτελέσματα του θεματικού stress test 2026 για τον γεωπολιτικό κίνδυνο, στο οποίο συμμετείχαν 110 τράπεζες της Ευρωζώνης, δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η άσκηση βασίστηκε σε πρωτοποριακή αντίστροφη μεθοδολογία, ζητώντας από τα ιδρύματα να σχεδιάσουν ακραία σενάρια που θα οδηγούσαν σε μείωση του δείκτη CET1 κατά 300 μονάδες βάσης. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι τράπεζες διατήρησαν ικανοποιητικούς δείκτες ρευστότητας και κατανόησαν τους διαύλους μετάδοσης, με κύριο αυτόν της πραγματικής οικονομίας. Ωστόσο, διαπιστώθηκαν αδυναμίες και υπερβολικά αισιόδοξες υποθέσεις, όπως η δυνατότητα άντλησης κεφαλαίων ή πώλησης χαρτοφυλακίων εν μέσω συστημικής κρίσης.

Αυξάνεται η πιθανότητα για δύο ακόμη αυξήσεις των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος. Όπως αναφέρεται στο Δελτίο για τον Πληθωρισμό της ΤτΕ, η αναμενόμενη πορεία των επιτοκίων στη ζώνη του ευρώ παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητη, με μία αύξηση επιτοκίων, σε σχέση με τα τρέχοντα επίπεδα, να αναμένεται έως το τέλος του 2026. Ωστόσο, η πιθανότητα για μια περαιτέρω αύξηση έχει αυξηθεί μετά την πρόσφατη αναζωπύρωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή. Για τις ΗΠΑ, οι προσδοκίες για περαιτέρω σύσφιξη ενισχύθηκαν σε σύγκριση με πριν από έναν μήνα, αφότου ο νέος πρόεδρος της Fed υπογράμμισε την ισχυρή δέσμευση της Κεντρικής Τράπεζας στον στόχο της σταθερότητας των τιμών. Σύμφωνα με την ΤτΕ, μετά την αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ τον Ιούνιο, οι αγορές αναμένουν μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης έως το τέλος του 2026, σε σχέση με τα τρέχοντα επίπεδα, ενώ μία ακόμα αύξηση έως το πρώτο τρίμηνο του 2027 θεωρείται πλέον πιο πιθανή απ’ ό,τι πριν από τις πρόσφατες νέες εντάσεις στη Μέση Ανατολή.

Σε αύξηση των επιτοκίων της κατά 0,25% προχώρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αποφάσισε για πρώτη φορά μετά το 2023 να προχωρήσει σε αύξηση των βασικών της επιτοκίων. Έτσι το βασικό επιτόκιο (αποδοχής καταθέσεων) της ΕΚΤ διαμορφώνεται πλέον στο 2,25%. Η απόφαση αυτή οφείλεται στο ότι ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται -σύμφωνα με το βασικό σενάριο- να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, 2,3% το 2027 και 2,0% το 2028. Όσον αφορά τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, το βασικό σενάριο προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,5% το 2026 και το 2027 και σε 2,2% το 2028. Σε σύγκριση με την έκδοση του Μαρτίου, οι εμπειρογνώμονες έχουν αναθεωρήσει προς τα πάνω την προβολή του βασικού σεναρίου για τον πληθωρισμό για το 2026 και το 2027 λόγω περεταίρω ανοδικής πορείας των τιμών της ενέργειας, η οποία -σε ορισμένο βαθμό- αναμένεται να μετακυλήσει στον πληθωρισμό των ειδών διατροφής, των αγαθών και των υπηρεσιών.

Το χρονικό περιθώριο για να αποφύγει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μία δυσάρεστη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής της φαίνεται ότι έχει κλείσει καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται για τέταρτο μήνα, με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν ουσιαστικά κλειστά και τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου στα ύψη. Όλα δείχνουν ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει την ερχόμενη Πέμπτη το βασικό της επιτόκιο (αποδοχής καταθέσεων) κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,25%, για πρώτη φορά μετά από δυόμισι και πλέον χρόνια. Η τελευταία αύξηση είχε γίνει τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ κορυφώθηκε στο 4% για να μειωθεί στη συνέχεια κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες από τον Ιούνιο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025. Το μήνυμα αλλαγής πολιτικής έστειλε η Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία δήλωσε ότι τα επιτόκια πρέπει να αυξηθούν καθώς ο πόλεμος έχει κρατήσει πολύ περισσότερο από ό,τι προβλεπόταν και οι υψηλές τιμές ενέργειας διαχέονται πλέον ευρύτερα στην οικονομία. 

Αμετάβλητα απεφάσισε να διατηρήσει τα βασικά της επιτόκια, όπως άλλωστε αναμενόταν, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Όπως ανακοίνωσε μετά τη συνεδρίαση του διοικητικού της Συμβουλίου η ΕΚΤ διατηρεί αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια, με αποτέλεσμα το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων να παραμείνει στο 2%. H συγκεκριμένη απόφαση ελήφθη υπό το φως των νέων στοιχείων για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας και της έντονης αβεβαιότητας που επικρατεί στη διεθνή οικονομική σκηνή αλλά και του πληθωρισμού ο οποίος κινείται εντός του στόχου που έχει τεθεί από την Κεντρική Τράπεζα.

Μετά από 8 διαδοχικές μειώσεις η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατεβάζει την αυλαία των μειώσεων στα επιτόκια. Ο πληθωρισμός κινείται στα επίπεδα του 2% οπότε η ΕΚΤ έχει πετύχει τον βασικό της στόχο και έχει τα περιθώρια να αξιολογήσει την πορεία της οικονομίας στην ευρωζώνη, κυρίως τις επιπτώσεις που θα δεχθεί από την επιβολή δασμών για τα ευρωπαϊκά προϊόντα που εξάγονται στις ΗΠΑ βάση της εμπορικής συμφωνίας της προηγούμενης Κυριακής. Ευρωπαϊκές πηγές, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, επισημαίνουν ότι μόνον εάν υπάρξει καθοδική ισχυρή επιβράδυνση στην ευρωζώνη, λόγω δασμών, η ΕΚΤ μπορεί να εξετάσει μία νέα μείωση των επιτοκίων κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες τον Δεκέμβριο. Δεν πρόκειται πάντως για το ισχυρό σενάριο. Η εικόνα που έχει η Φρανκφούρτη για την εμπορική συμφωνία Ευρώπης – ΗΠΑ συνοψίζεται στη φράση “ το μη χείρον, βέλτιστον” δεδομένου ότι οι δασμοί 15% είναι ένα πολύ μικρότερο μέγεθος από δασμούς 30% με τους οποίους απειλούσε ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

«Σε επιφυλακή» παραμένει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μετά τη μείωση των επιτοκίων κατά 0,25%. Όπως ανέφερε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, η αβεβαιότητα που επικρατεί μετά την επιβολή των δασμών -οι οποίοι κατά μέσο όρο μέχρι στιγμής φθάνουν το 13%- αναγκάζει την ΕΚΤ να βρίσκεται σε επαγρύπνηση για να αντιδράσει εάν αυτό απαιτηθεί, παρόλο που εμμέσως πλην σαφώς άφησε να εννοηθεί ότι βρισκόμαστε κοντά στο κλείσιμο του κύκλου μείωσης των επιτοκίων. Όπως υπογράμμισε η ίδια ήδη βιώνουμε ένα «αρνητικό σοκ» στη ζήτηση το οποίο θα οδηγήσει σε επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας στην ευρωζώνη, απέφυγε ωστόσο να ποσοτικοποιήει την επίπτωση στο ΑΕΠ. Αντίθετα στο μέτωπο του πληθωρισμού δεν είναι ακόμη σαφής, όπως είπε, η επίπτωση, καθώς οι πίεση που προκαλείται από την άνοδο των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων σε ένα βαθμό αντισταθμίζεται από την ανατίμηση του ευρώ. Μετά τη μείωση, τη Μ. Πέμπτη, το βασικό επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ διαμορφώνεται στο 2,25%.

Για τον κίνδυνο ενός “αρνητικού σοκ ζήτησης” εξαιτίας των σαρωτικών δασμών που ανακοίνωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί, στο πλαίσιο συνέντευξής του στους Financial Times, ο κεντρικός τραπεζίτης της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας. Ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε σε δυνητικές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης, ως αποτέλεσμα του εμπορικού πολέμου ο οποίος προμηνύεται παγκοσμίως, στον απόηχο των δασμών που επέβαλαν οι ΗΠΑ. “Μια αξιοσημείωτη αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη του αναμενόμενου αποδυνάμωση της (σ.σ. οικονομικής) δραστηριότητας, συμπαρασύροντας τον πληθωρισμό χαμηλότερα των στόχων μας”, εξήγησε. Ο κ. Στουρνάρας προειδοποίησε ότι η ευρωζώνη, βρίσκεται αντιμέτωπη με αυτό το σοκ τη στιγμή κατά την οποία οι προοπτικές ανάπτυξης ήσαν ήδη αδύναμες και ο πληθωρισμός όδευε προς τον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα, που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η επόμενη απόφαση της ΕΚΤ επί του ύψους των επιτοκίων, η οποία συναρτάται με το ύψος του πληθωρισμού, αναμένεται τη 17η Απριλίου.

Σε αναθεώρηση προς τα κάτω του ρυθμού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας για το 2025 προχώρησε η Τράπεζα της Ελλάδος. Η ΤτΕ χαμήλωσε τον πήχη για την άνοδο του ΑΕΠ εφέτος στο 2,3% από το 2,5%. Όπως εξήγησε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, μιλώντας στο συνέδριο που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών, η αναθεώρηση αυτή ήταν επιβεβλημένη μετά την επι τα χείρω αναθεώρηση των προβλέψεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την ανάπτυξη της ευρωζώνης. Ο κ. Στουρνάρας δεν απέκλεισε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προχωρήσει σε νέα μείωση των επιτοκίων της κατά 0,25% στη συνεδρίαση του Διοικητικού της Συμβουλίου τον Απρίλιο. Επανέλαβε, δε, την πρόβλεψή του για δύο συνολικά μειώσεις των επιτοκίων της ΕΚΤ εντός του έτους, υπογραμμίζοντας ότι το βασικό επιτόκιό της θα έχει υποχωρήσει στο 2% έως το τέλος του 2025 από 2,5% που είναι σήμερα. Όπως ανέφερε, οι «αγορές προεξοφλούν πλέον δύο ακόμη μειώσεις των επιτοκίων το 2025, ενώ πριν από λίγο καιρό θεωρούσαν ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει συνολικά σε τρεις μειώσεις των επιτοκίων».