Από τη μικρή επιχείρηση στη μεγαλύτερη οικονομία

 

Η συζήτηση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα εξαντλείται συχνά στο πώς θα αντέξουν. Πώς θα πληρώσουν το ρεύμα, τις πρώτες ύλες, τους φόρους και τις ασφαλιστικές εισφορές. Πώς θα εξασφαλίσουν ρευστότητα και θα καλύψουν τις υποχρεώσεις τους.

 

Όλα αυτά είναι πραγματικά και πιεστικά προβλήματα. Δεν αρκεί, όμως, να συζητάμε μόνο για την επιβίωση. Πρέπει να μιλήσουμε και για την ανάπτυξη. Για το πώς μια πολύ μικρή επιχείρηση θα μπορέσει να προσλάβει προσωπικό, να επενδύσει, να εξαγάγει και τελικά να γίνει μεγαλύτερη. Αυτό είναι ένα από τα βασικά ζητήματα της ελληνικής οικονομίας.

 

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 94,7% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι πολύ μικρές, με έως εννέα εργαζομένους. Συνολικά, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν το 99,9% των επιχειρήσεων και το 84,6% της απασχόλησης, παράγουν όμως το 58,3% της προστιθέμενης αξίας.

 

Η διαφορά ανάμεσα στη συμμετοχή τους στην απασχόληση και στη συμβολή τους στην προστιθέμενη αξία αποτυπώνει το πρόβλημα της παραγωγικότητας. Δεν σημαίνει ότι οι μικρές επιχειρήσεις δεν εργάζονται αρκετά. Συνήθως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Σημαίνει ότι δεν διαθέτουν πάντοτε την τεχνολογία, τη χρηματοδότηση, το εξειδικευμένο προσωπικό, την οργάνωση και την πρόσβαση στις αγορές που θα τους επέτρεπαν να παράγουν μεγαλύτερη αξία.

 

Η μικρή επιχείρηση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά σαν μια μονάδα που χρειάζεται διαρκώς προστασία. Χρειάζεται και τις προϋποθέσεις για να μεγαλώσει.

 

Πρώτη προϋπόθεση είναι η πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, πολλές μικρές και υγιείς επιχειρήσεις εξακολουθούν να μένουν εκτός τραπεζικού δανεισμού. Δεν διαθέτουν επαρκείς εξασφαλίσεις ή πλήρως οργανωμένα οικονομικά στοιχεία. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία πρέπει να γίνουν πιο απλά, ταχύτερα και περισσότερο προσαρμοσμένα στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Χρειαζόμαστε μικρότερα επενδυτικά δάνεια, εγγυήσεις, μικροπιστώσεις και εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης.

 

Δεύτερη προϋπόθεση είναι η δημιουργία κινήτρων για συνεργασίες και συνενώσεις. Δεν χρειάζεται κάθε επιχείρηση να χάσει την ταυτότητα ή την αυτονομία της. Μπορεί, όμως, να συνεργαστεί με άλλες επιχειρήσεις για τις εξαγωγές, τις προμήθειες, την ενέργεια, τη διανομή, την τεχνολογία ή την προβολή των προϊόντων της. Οι συνεργατικοί σχηματισμοί μπορούν να μειώσουν το κόστος και να ανοίξουν δρόμους που μια μικρή μονάδα δύσκολα διανύει μόνη της.

 

Τρίτη προϋπόθεση είναι η επένδυση στην τεχνολογία. Η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι απλώς η δημιουργία ενός ηλεκτρονικού καταστήματος ή η παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα. Είναι η καλύτερη οργάνωση της παραγωγής, η διαχείριση των αποθεμάτων, η αξιοποίηση δεδομένων, η κυβερνοασφάλεια και πλέον η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Για τη μικρή επιχείρηση αυτές οι επενδύσεις έχουν κόστος και απαιτούν τεχνογνωσία. Γι’ αυτό χρειάζεται στοχευμένη υποστήριξη και πρακτική καθοδήγηση.

 

Τέταρτη προϋπόθεση είναι το ανθρώπινο δυναμικό. Οι επιχειρήσεις αναζητούν τεχνίτες, στελέχη πληροφορικής, εργαζομένους με ψηφιακές και εμπορικές δεξιότητες και συχνά δεν τους βρίσκουν. Η κατάρτιση πρέπει να συνδέεται με τις πραγματικές ανάγκες κάθε κλάδου και κάθε τοπικής αγοράς. Ταυτόχρονα, η επαγγελματική εκπαίδευση χρειάζεται στενότερη συνεργασία με τις επιχειρήσεις, ώστε η γνώση να οδηγεί σε συγκεκριμένες θέσεις εργασίας.

 

Υπάρχει, τέλος, το ζήτημα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Μια μικρή εταιρεία δεν διαθέτει ολόκληρα τμήματα για να παρακολουθούν τις αλλαγές στη νομοθεσία, τη φορολογία και τις διοικητικές διαδικασίες. Κάθε νέα υποχρέωση αφαιρεί χρόνο και πόρους από την παραγωγική της δραστηριότητα. Η σταθερότητα των κανόνων, η απλοποίηση των αδειοδοτήσεων, η ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης και η μείωση του μη μισθολογικού κόστους έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα.

 

Η ελληνική οικονομία χρειάζεται περισσότερες επιχειρήσεις που παράγουν, εξάγουν και πληρώνουν καλύτερους μισθούς. Αυτό δεν θα επιτευχθεί μόνο με τη δημιουργία νέων εταιρειών. Θα επιτευχθεί κυρίως αν βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις που ήδη λειτουργούν να περάσουν στο επόμενο στάδιο.

 

Το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι να πάψουν οι ελληνικές επιχειρήσεις να είναι μικρές. Είναι να πάψουν να είναι εγκλωβισμένες στο μικρό τους μέγεθος. Γιατί η ανάπτυξη μιας επιχείρησης έχει οφέλη που ξεπερνούν την ίδια και την ιδιοκτησία της: δημιουργούνται θέσεις εργασίας, αυξάνονται οι μισθοί, ενισχύονται οι εξαγωγές και διευρύνεται η παραγωγική βάση της χώρας.

 

Γιάννης Μπρατάκος, Πρόεδρος ΕΒΕΑ

Την αναβάθμιση των σχέσεων ΕΕ – Καναδά προανήγγειλε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, την οποία παρακολούθησε ο Καναδός Πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ. Η κα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η ΕΕ και ο Καναδάς θα ενισχύσουν τη συνεργασία τους στην άμυνα, την τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, την ενέργεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, τις μπαταρίες, την κβαντική τεχνολογία και την κυβερνοασφάλεια, ενώ χαρακτήρισε την Αρκτική εμβληματικό κοινό εγχείρημα. «Θέλουμε να αναβαθμίσουμε τη σχέση με τον Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο», τόνισε, προτείνοντας παράλληλα να εργαστούν από κοινού για να ανοίξει ο δρόμος ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο “associate member” (συνδεδεμένο μέλος) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή να αποκτήσει μια νέα, ιδιαίτερα στενή μορφή εταιρικής σχέσης με την ΕΕ, χωρίς να αποτελεί κράτος-μέλος.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε χθες τη θετική εισήγησή της για την πρόταση αναθεώρησης του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», την οποία υπέβαλε η Ελλάδα στις 8 Μαΐου εφέτος, στο πλαίσιο της τελικής φάσης υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας . Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η θετική αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαιώνει την ορθότητα του σχεδιασμού της ελληνικής πρότασης σύμφωνα και με τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ολοκλήρωση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Βασικός στόχος της αναθεώρησης είναι η οριστικοποίηση των ορόσημων του ελληνικού σχεδίου, με γνώμονα τη διασφάλιση της πλήρους και αποτελεσματικής αξιοποίησης των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας. Η εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι διαθέσιμη εδώ.

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, μέλος του Enterprise Europe Network Hellas ενημερώνει τα μέλη του ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργανώνει Επιχειρηματική Αποστολή Αγροδιατροφικού Τομέα στο Μεξικό, υπό την ηγεσία του Επιτρόπου Γεωργίας και Τροφίμων της ΕΕ, Christophe Hansen, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 16 έως τις 19 Νοεμβρίου 2026.
Η αποστολή απευθύνεται σε παραγωγούς, επιχειρήσεις και οργανισμούς του αγροδιατροφικού τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι θα έχουν την ευκαιρία να:

• Εξερευνήσουν ευκαιρίες στην αγορά του Μεξικού
• Κατανοήσουν τις απαιτήσεις πρόσβασης στην αγορά
• Αναπτύξουν άμεσες σχέσεις με Μεξικανούς αγοραστές και διανομείς
• Προωθήσουν ποιοτικά προϊόντα της ΕΕ
• Να εξερευνήσουν νέες ευκαιρίες στο πλαίσιο της εκσυγχρονισμένης Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ – Μεξικού
• Να συμμετάσχουν σε εκδηλώσεις δικτύωσης και σε ειδικές συνεδρίες ανά τομέα με τον Επίτροπο.

Οι επιλέξιμοι τομείς περιλαμβάνουν: κρέας, τυριά και γαλακτοκομικά, κρασί, μπύρα, αποστάγματα με γεωγραφική ένδειξη (GI spirit drinks), ελαιόλαδο, φρούτα και λαχανικά, μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα.
Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: 30 Ιουνίου 2026.
Περισσότερες λεπτομέρειες, συμπεριλαμβανομένων των όρων συμμετοχής και της ηλεκτρονικής φόρμας υποβολής αιτήσεων, είναι διαθέσιμες στη διεύθυνση
https://ec.europa.eu/eusurvey/runner/HLMMexicoNovember2026
ΓΓια περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το, Τμήμα Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Enterprise Europe Network, euroaffairs@acci.gr, 210-3382460 Κ. Σακελλαρίου.

Η στέγαση είναι ζήτημα κοινωνικής συνοχής για την Ευρώπη, δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, προσερχόμενος στην άτυπη συνεδρίαση της ευρωομάδας στη Λευκωσία. Όπως είπε, «η στέγαση είναι ζήτημα κοινωνικής συνοχής και επίσης ένα οικονομικό ζήτημα, και πρέπει τουλάχιστον να συντονίσουμε τις πολιτικές μας μεταξύ μας. Πρέπει τουλάχιστον να μάθουμε ο ένας από τον άλλο τι λειτούργησε και τι δεν λειτούργησε». Παράλληλα, ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε: «Η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να αντιμετωπίζει την κρίση. Σήμερα, μάλιστα, στη συνεδρίαση του Eurogroup θα συζητήσουμε τις επικαιροποιημένες οικονομικές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δεν υπάρχουν σημαντικές εκπλήξεις σε αυτές. Οι προβλέψεις ανάπτυξης έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω και οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό προς τα πάνω, αλλά εξακολουθούμε να βρισκόμαστε σε μια περίμετρο θετικής ανάπτυξης. Υπάρχει μια στασιμοπληθωριστική πίεση, αλλά η Ευρώπη είναι ανθεκτική. Και αυτό που έχει ήδη προωθήσει η Επιτροπή είναι η περίμετρος των μέτρων, με βάση την εμπειρία του 2022, τα οποία θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα».

Επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα από 2,1% το 2025 σε 1,8% το 2026 και 1,6% το 2027, λόγω του «σοκ» στις τιμές της ενέργειας και αύξηση του πληθωρισμού στο 3,7% το 2026 από 2,9% το 2025, προβλέπει στις «Εαρινές Οικονομικές Προβλέψεις 2026» που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2026 και το 2027 παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και της ευρωζώνης, παρόλο που η αύξηση του ΑΕΠ στην Ελλάδα αναμένεται να μετριαστεί σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις της Επιτροπής (2,2% ήταν η εκτίμηση για την ανάπτυξη το 2026 το περασμένο φθινόπωρο, έναντι 1,8% σήμερα). Στην ΕΕ και την ευρωζώνη, η ανάπτυξη για το 2026 αναθεωρείται επίσης προς τα κάτω, ενώ ο πληθωρισμός προς τα πάνω. «Ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η οικονομία της ΕΕ είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στο ενεργειακό σοκ που προκαλείται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή – το δεύτερο τέτοιο σοκ σε λιγότερο από πέντε χρόνια», επισημαίνει η Επιτροπή. Για την ευρωζώνη, προβλέπεται ανάπτυξη  0,9% το 2026 και 1,2% το 2027 (από 1,2% και 1,4% αντίστοιχα το φθινόπωρο του 2025). Στην ΕΕ, η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 1,1% το 2026 (από 1,4% που προβλεπόταν πέρυσι το φθινόπωρο) και στη συνέχεια να αυξηθεί στο 1,4% το 2027. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται να φτάσει το 3,7% το 2026 και να υποχωρήσει ξανά στο 2,4% το 2027. Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του περασμένου φθινοπώρου, η Επιτροπή αναθεωρεί τον πληθωρισμό στην Ελλάδα για το 2026 κατά 1,4 ποσοστιαία μονάδα προς τα πάνω (2,3% ήταν τότε η πρόβλεψη). Στην ευρωζώνη ο πληθωρισμός προβλέπεται να φτάσει το 3% το 2026 και να υποχωρήσει στο 2,3% το 2027 και στην ΕΕ προβλέπεται στο 3,1% το 2026 και στο 2,4% το 2027.

 Ευρωπαϊκές οικονομικές προβλέψεις. Άνοιξη 2026 – Ελλάδα

Το EBEA, μέλος του Enterprise Europe Network Hellas, ενημερώνει τα μέλη του για το EU Sanctions Helpdesk, μια δωρεάν υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που υποστηρίζει Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜμΕ) και άλλους φορείς στην Ελλάδα (και την ΕΕ) στη συμμόρφωσή τους με τις κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το EU Sanctions Helpdesk εγκαινιάζει τη σειρά: «EU Sanctions Due Diligence in Practice», τέσσερα δωρεάν διαδικτυακά σεμινάρια με στόχο την ανάπτυξη κατανόησης μεσαίου επιπέδου σχετικά με τη δέουσα επιμέλεια (due diligence) στον τομέα των κυρώσεων της ΕΕ.

Πρόγραμμα:
Module 1⃣ Counterparty Due Diligence 15 Μαΐου 2026 | 10:00–10:45 CET
Module 2⃣ Restricted Products and Services 22 Μαΐου 2026 | 10:00–10:45 CET
Module 3⃣ High-Risk Countries and Circumvention 29 Μαΐου 2026 | 10:00–10:45 CET
Module 4⃣ End-Use and End-User Risks 5 Ιουνίου 2026 | 10:00–10:45 CET

Κάθε συνεδρία παρέχει πρακτική καθοδήγηση και εργαλεία για την υποστήριξη της εφαρμογής στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων.

Δηλώστε συμμετοχή για όλες ή για μία συνεδρία εδώ.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με το Τμήμα Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Enterprise Europe Network, euroaffairs@acci.gr, 210-3382460, Κ. Σακελλαρίου.

O  πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε χθες στο Μέγαρο Μαξίμου με την εκτελεστική αντιπρόεδρο της ευρωπαϊκής επιτροπής Ροξάνα Μινζάτου (Roxana Mînzatu), αρμόδια για ζητήματα κοινωνικών δικαιωμάτων και δεξιοτήτων, ποιοτικών θέσεων εργασίας και ετοιμότητας. Στη συνάντηση συμμετείχε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως. «Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι με τη συνολική απόδοση της αγοράς εργασίας. Όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση της χώρας, πριν από 6,5 χρόνια, η ανεργία ήταν περίπου στο 18%. Τώρα είναι περίπου στο 8%, υποχωρεί κάτω από το 8%, και είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος με τη βελτίωση στη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, η οποία ήταν βασική προτεραιότητα γι’ αυτή την κυβέρνηση, και φαίνεται ότι τα πηγαίνουμε αρκετά καλά. Υπάρχουν ακόμα πολλά να γίνουν, αλλά συνολικά είμαι πολύ ικανοποιημένος με το έργο που έχει επιτελέσει το υπουργείο» τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την έναρξη της συνάντησης. «Ασφαλώς, με χαροποιεί επίσης το γεγονός ότι οι μισθοί βελτιώνονται. Πιστεύω ότι σε μια εποχή όπου το κόστος ζωής αποτελεί το νούμερο ένα πρόβλημα για όλες τις κυβερνήσεις στην Ευρώπη, η ενίσχυση και η στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος πρέπει επίσης να αποτελεί την πρώτη μας προτεραιότητα. Το έχουμε επιτύχει αυτό, τόσο μέσω αυξήσεων των ονομαστικών μισθών όσο και μέσω μειώσεων της φορολογίας» πρόσθεσε.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, συναντήθηκε χθες με την εκτελεστική αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα Κοινωνικά Δικαιώματα και τις Δεξιότητες, τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας και την Ετοιμότητα, Ροξάνα Μινζάτου, η οποία πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στην χώρα. Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε θέματα απασχόλησης, κατάρτισης και κοινωνικής συνοχής και διαπιστώθηκε η ανάγκη για ενίσχυση  των δεξιοτήτων αλλά και των επενδύσεων σε ανθρώπινους πόρους, προκειμένου η Ευρώπη να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της. Μετά τη συνάντηση, ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε: «Με την αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συζητήσαμε για καίρια ζητήματα που βρίσκονται στην κορυφή της ευρωπαϊκής οικονομικής ατζέντας, όπως οι δεξιότητες, η ποιότητα της απασχόλησης, η κοινωνική συνοχή, η ανθεκτικότητα, καθώς και η ετοιμότητα των οικονομιών και των κοινωνιών μας να προσαρμοστούν στις προκλήσεις των μεγάλων μεταβάσεων της εποχής μας. Σε μία περίοδο ραγδαίων τεχνολογικών αλλαγών η  ανταγωνιστικότητα της ευρωζώνης δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στο κεφάλαιο, την τεχνολογία ή τη δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά απαιτεί και ισχυρές επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση των δεξιοτήτων, η καλύτερη σύνδεση της κατάρτισης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και η προώθηση ποιοτικών θέσεων εργασίας, πολιτικές που βρίσκονται στο επίκεντρο του χαρτοφυλακίου της αντιπροέδρου, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μακροχρόνια ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών οικονομικών».

Στις Βρυξέλλες, προκειμένου να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικής Πολιτικής (EPSCO) που πραγματοποιείται σήμερα, βρίσκεται η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Η Υπουργός θα συμμετάσχει σε συνεδρίαση με θέμα: «Από την Καινοτομία στις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας: Επιστράτευση της Τεχνητής Νοημοσύνης για την ενίσχυση της ποιοτικής απασχόλησης και των δικαιωμάτων των εργαζομένων». Στο περιθώριο της Συνεδρίασης, η κα Κεραμέως θα πραγματοποιήσει διμερείς συναντήσεις με την Εκτελεστική Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδια για ζητήματα Κοινωνικών Δικαιωμάτων και Δεξιοτήτων, Ποιοτικών Θέσεων Εργασίας και Ετοιμότητας, Roxana Mînzatu, με τον επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόλησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Mario Nava, με τον νεοεκλεγέντα Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, Séamus Boland, με τον Κύπριο ομόλογό της Μαρίνο Μουσιούττα καθώς και με τον Γάλλο ομόλογό της Jean-Pierre Farandou.