Στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης που συνδέεται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στις προκλήσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη συμμετοχή του το πρωί της Τρίτης σε συζήτηση στο Φόρουμ Παγκόσμιας Οικονομίας του Semafor στην Ουάσιγκτον, με τον συνιδρυτή και αρχισυντάκτη του μέσου Μπεν Σμιθ. Ο πρόεδρος του Eurogroup περιέγραψε την τρέχουσα συγκυρία ως ιδιαίτερα επιβαρυμένη για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενη παρατεταμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να έχει ευρείες επιπτώσεις στην προσφορά ενέργειας και σε κρίσιμες πρώτες ύλες, με αντανάκλαση στις διεθνείς τιμές. Όπως σημείωσε, οι συνέπειες γίνονται ήδη αισθητές σε παγκόσμιο επίπεδο, παρά το γεγονός ότι η μεγαλύτερη έκθεση αφορά ασιατικές αγορές. Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή οικονομία, υπογράμμισε ότι οι προβλέψεις αναθεωρούνται προς χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και υψηλότερο πληθωρισμό, διευκρινίζοντας ότι η έκταση των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης.

Ο κόσμος είναι αντιμέτωπος με τον κίνδυνο να βιώσει τη χειρότερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, προειδοποίησε σήμερα ο Φατίχ Μπιρόλ, ο διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), αναφερόμενος σε «μείζονα απειλή» για την παγκόσμια οικονομία. «Ως σήμερα, έχουμε απολέσει 11 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, με άλλα λόγια περισσότερα απ’ ό,τι στις δυο προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις μαζί», τόνισε στο National Press Club στην Καμπέρα ο κ. Μπιρόλ, αναφερόμενος στις κρίσεις των χρόνων του 1970. Αναφερόμενος επίσης στις συνέπειες της στρατιωτικής εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022,πρόσθεσε πως «αυτή η κρίση ως αυτό το στάδιο ισοδυναμεί με δυο πετρελαϊκές κρίσεις και την κατάρρευση της αγοράς αερίου μαζί». Τουλάχιστον σαράντα ενεργειακές υποδομές έχουν υποστεί «σοβαρές ή πολύ σοβαρές» ζημιές εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή για 24η ημέρα, συνέχισε. «Καμιά χώρα δεν θα μπορέσει να έχει ανοσία έναντι των συνεπειών αυτής της κρίσης, αν συνεχιστεί σε αυτόν τον δρόμο. Είναι επομένως απαραίτητο να υπάρξει δράση σε παγκόσμια κλίμακα», εκτίμησε ακόμη ο κ. Μπιρόλ. «Η παγκόσμια οικονομία είναι αντιμέτωπη με μείζονα απειλή και ελπίζω (…) ότι το πρόβλημα θα επιλυθεί το συντομότερο δυνατόν», συμπλήρωσε.

«Η ενεργειακή κρίση αναδεικνύει με επιτακτικό τρόπο την ανάγκη μιας πραγματικά κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής στην ενέργεια. Οι ανάγκες της οικονομίας το επιβάλλουν». Αυτό σημείωσε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος συμμετείχε στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του ECOFIN στις Βρυξέλλες, μιλώντας για το θέμα του αντίκτυπου των τιμών ενέργειας στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Στην παρέμβασή του ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε ότι η ΕΕ πρέπει να κινηθεί σε 2 άξονες: Ο πρώτος είναι ο κοινός προγραμματισμός για τα ενεργειακά δίκτυα με κέντρα παραγωγής γεωγραφικά κατανεμημένα. Και ο δεύτερος είναι ο ενιαίος οικονομικός σχεδιασμός για να υπάρχουν οικονομίες κλίμακος και να σταματήσει το φαινόμενο της έμμεσης υπονόμευσης των σχεδίων μιας χώρας από άλλες. Ο κ. Χατζηδάκης σημείωσε ότι σε αυτό το πλαίσιο είναι σκόπιμο να προωθηθεί η ενεργειακή διασύνδεση της Ευρώπης με τις χώρες της νοτιοανατολικής Μεσογείου, τονίζοντας ότι πέρα από την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, με αυτόν τον τρόπο εξυπηρετούνται και τα γεωπολιτικά συμφέροντα της ΕΕ.

Μόλις 10.000 φορολογούμενοι έχουν υποβάλλει αίτηση για την επανένταξη τους στη ρύθμιση των 72-120 δόσεων καθώς και για το νέο πλαίσιο των 36-72 δόσεων που αφορά στα χρέη που δημιουργήθηκαν την περίοδο της ενεργειακής κρίσης. Με βάση τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών οι φορολογούμενοι που έχουν χάσει τη ρύθμιση των 120 δόσεων ανέρχονται σε 190.000 και οι οποίοι έχουν δικαίωμα να επανενταχθούν, ενώ περίπου 10.000 είναι οι οφειλέτες που απώλεσαν τη ρύθμιση της πανδημίας (72 δόσεις). Παράλληλα και οι οφειλέτες που δημιούργησαν χρέη εν μέσω της ενεργειακής κρίσης και συγκεκριμένα από τον Νοέμβριο του 2021 έως την 1η Φεβρουαρίου του 2023, περιμένουν πιθανόν να το πράξουν μετά τις εθνικές εκλογές καθώς έχουν περιθώριο μέχρι τις 31 Ιουλίου να υποβάλλουν αίτηση.

Παρουσία του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστα Σκρέκα πραγματοποιήθηκε η πρόσφατη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΒΕΑ. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι ενέργειες της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της διεθνούς ενεργειακής κρίσης στην  οικονομία και οι προτάσεις του επιχειρηματικού κόσμου για την καλύτερη διαχείρισή της.

Η Πρόεδρος του ΕΒΕΑ κα Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου, στην ομιλία της, αναφέρθηκε στην ενεργειακή κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα μας, όπως και ολόκληρη η Ευρώπη, η οποία δοκιμάζει τις αντοχές των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών. Παρόλο που υπάρχουν αισιόδοξες εκτιμήσεις, η πρόεδρος του ΕΒΕΑ τόνισε ότι το περιβάλλον παραμένει αβέβαιο και δεν επιτρέπει ασφαλείς προβλέψεις και περιθώρια εφησυχασμού.

Η κυρία Εφραίμογλου τόνισε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να προετοιμαστεί για τον επόμενο χειμώνα, ο οποίος ενδέχεται να είναι εξίσου ή ακόμη πιο απαιτητικός από αυτόν που πέρασε. Να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τους μηχανισμούς διόρθωσης της αγοράς για να θωρακιστεί ενάντια στα κερδοσκοπικά παιχνίδια και τις ακραίες τιμές. Χρειάζεται να εστιάσει στην από κοινού αγορά φυσικού αερίου, ώστε να μεγιστοποιηθεί η αγοραστική δύναμη των μελών της.

«Στη χώρα μας, μέχρι στιγμής έχουμε καταφέρει να αντέξουμε στις πιέσεις που προκαλεί η ενεργειακή κρίση. Σε αυτό σαφώς έχουν συμβάλει τα μέτρα στήριξης που λαμβάνει η Πολιτεία – αλλά και οι προσπάθειες και οι ικανότητες των επιχειρήσεων, στη διαχείριση μιας ακόμη κρίσης», συνέχισε.

H Πρόεδρος του ΕΒΕΑ τόνισε ότι πέρα από τη συγκράτηση των τιμών κατά την τρέχουσα περίοδο, το «κλειδί» για τη διαχείριση τόσο της ενεργειακής όσο και της κλιματικής κρίσης είναι η διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος της χώρας, με αύξηση της παραγωγής καθαρής ενέργειας.

«Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε στην ενθάρρυνση και την υποστήριξη των επιχειρήσεων, για την εγκατάσταση συστημάτων αυτοπαραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ. Γιατί με αυτό τον τρόπο, μπορούμε να διασφαλίσουμε άμεσα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Θα δώσουμε στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να μειώσουν το ενεργειακό τους αποτύπωμα, να περιορίσουν το κόστος τους, αλλά και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που παρέχει το σύστημα net metering. Σε αυτή την κατεύθυνση, μπορούν να υπάρξουν περισσότερες παρεμβάσεις διευκόλυνσης, σε θέματα όπως η χρηματοδότηση, η απλούστευση και η επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και σύνδεσης με το σύστημα».

Κλείνοντας την ομιλία της, η κυρία Εφραίμογλου, τόνισε ότι ο επιχειρηματικός κόσμος αναγνωρίζει ότι η ενεργειακή κρίση είναι διεθνής και απαιτεί διαχείριση που ξεπερνά τις δυνατότητες της χώρας, αναγνωρίζοντας παράλληλα την ουσιαστική προσπάθεια που έχει γίνει ως τώρα από την πλευρά της Πολιτείας και υπογράμμισε ότι η Ελλάδα πρέπει να μετατρέψει αυτήν την κρίση σε ευκαιρία. Να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια, αλλά και τη γεωπολιτική της θέση.

Από την πλευρά του, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κώστας Σκρέκας ανέφερε, μεταξύ άλλων: «Στη διάρκεια της θητείας της, η Κυβέρνηση κλήθηκε να αντιμετωπίσει σειρά κρίσεων οι οποίες έπληξαν την κοινωνία και την οικονομία. Η άνοδος του πληθωρισμού ως συνέπεια της υγειονομικής κρίσης οξύνθηκε, λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η Ελληνική Κυβέρνηση αντιλαμβανόμενη τις επιπτώσεις της αύξησης των τιμών, έλαβε μέτρα πολύ πιο γρήγορα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Με πόρους που κατά κύριο λόγο προέρχονται από την φορολόγηση των υπερεσόδων των εταιρειών παραγωγής και προμήθειας ενέργειας που ξεπερνούν τα 9 δις ευρώ, έχουμε κατορθώσει να απορροφούμε έως και το 90% της αύξησης των τιμών.

Στο επόμενο διάστημα επιταχύνουμε τον πράσινο μετασχηματισμό της οικονομίας, ως τη μοναδική αξιόπιστη λύση για να προστατεύσουμε το Περιβάλλον και συγχρόνως να μειώσουμε το κόστος ενέργειας για όλους. Νέα προγράμματα, όπως αυτό των 300.000 φωτοβολταϊκών έως 10kV στις στέγες νοικοκυριών, μικρών επιχειρήσεων και αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ή την αντικατάσταση των παλαιών θερμοσιφώνων με ηλιακούς νέας τεχνολογίας, έρχονται σε συνέχεια των πολύ επιτυχημένων που ήδη έχουν εφαρμοστεί. Η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη  έχει αποδείξει ότι η στήριξη της της κοινωνίας αλλά και της επιχειρηματικότητας αποτελεί βασική της προτεραιότητα. Θα συνεχίσουμε αυτή την πολιτική μας για όσο χρειαστεί, προς όφελος ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας».

Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα κινούνται οι ελληνικές εξαγωγές, οι οποίες για ακόμη ένα μήνα, το Νοέμβριο, συνέχισαν την έντονα ανοδική τους πορεία (+20,4%). Όπως υπογραμμίζεται σε ανακοίνωση του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων, παρά το δυσμενές περιβάλλον, με τον υψηλό πληθωρισμό να ταλανίζει την ευρωπαϊκή οικονομία και την ενεργειακή κρίση να βάζει πρόσθετα εμπόδια στην οικονομική δραστηριότητα, οι ελληνικές επιχειρήσεις κατάφεραν να διατηρήσουν τη δυναμική που έχουν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια. Είναι χαρακτηριστικό πως στο 11μηνο του 2022, η συνολική αξία των εξαγωγών έφτασε τα 50,11 δισ. ευρώ, ενισχυμένη κατά 37,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2021. Στον αντίποδα, μόνιμη πηγή προβληματισμού αποτελεί το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο, το οποίο εξακολουθεί να διευρύνεται και να πλήττει τα δημόσια οικονομικά.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει σήμερα στις Βρυξέλλες για τη Σύνοδο Κορυφής που είναι αφιερωμένη στην ενεργειακή κρίση. Στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα επαναλάβει ότι η ΕΕ οφείλει να στείλει σαφές, ενιαίο μήνυμα στις αγορές ενέργειας πως θα προστατεύσει τους πολίτες της και τις επιχειρήσεις της από τις ακραίες διακυμάνσεις των τιμών και πως απαιτείται να δράσει με αποφασιστικότητα, έχοντας πλέον στο οπλοστάσιό της μηχανισμό που θα καθιερώνει όριο στην τιμή του φυσικού αερίου. Ο πρωθυπουργός θα ταχθεί υπέρ της δέσμης προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ώστε να προχωρήσει στο στάδιο της υλοποίησης, αφού εγκριθεί από το συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας, προκειμένου να οριστικοποιηθούν οι τεχνικές λεπτομέρειες του μηχανισμού διόρθωσης τιμών.

Η ενεργειακή κρίση θα βρεθεί εκ νέου στο επίκεντρο των συζητήσεων των 27 αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων των χωρών μελών της ΕΕ στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής στην Πράγα την Παρασκευή 7η Οκτωβρίου. Σύμφωνα με προσχέδιο συμπερασμάτων που περιήλθε σε γνώση του ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα καλέσουν για άλλη μια φορά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει “εφαρμόσιμες λύσεις για τη μείωση των τιμών”, μέσω και του καθορισμού “ανώτατου ορίου των τιμών του φυσικού αερίου”. Επιπλέον, στο προσχέδιο περιλαμβάνεται ανάπτυξη πιο αντιπροσωπευτικού δείκτη αναφοράς για το Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (ΥΦΑ) που αντικατοπτρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις συνθήκες της αγοράς. Επίσης, οι “27” ζητούν επιτάχυνση των εργασιών για τη διασφάλιση της καλής λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών αγορών και τον περιορισμό της υπερβολικής αστάθειας των τιμών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε χθες λεπτομερώς τις προτάσεις της για την αντιμετώπιση της εκτόξευσης των τιμών του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος, κυρίως μέσω του περιορισμού των «υπερκερδών» των ενεργειακών ομίλων και με την περικοπή της κατανάλωσης της ΕΕ τις ώρες αιχμής. Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ θα τοποθετηθούν επί των προτάσεων αυτών κατά την διάρκεια έκτακτης συνόδου στις 30 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την επιβολή πλαφόν στα έσοδα των παραγωγών ηλεκτρικού ρεύματος μέσω της πυρηνικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, από τις οποίες απορρέουν υπερβάλλοντα κέρδη με την πώληση της παραγωγής του σε τιμή πολύ υψηλότερη του κόστους παραγωγής. Επίσης, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν «προσωρινή συμβολή αλληλεγγύης» από τους παραγωγούς και διανομείς φυσικού αερίου, άνθρακα και πετρελαίου, που εξασφαλίζουν γιγάντια κέρδη χάρη στην εκτόξευση των τιμών. Τέλος, προτείνεται περιορισμός της ζήτησης στις ώρες αιχμής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα σχέδια που προβλέπουν την είσπραξη των έκτακτων κερδών από τις εταιρίες ενέργειας, αλλά και την επιβολή περικοπών στη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρο το μπλοκ των ευρωπαϊκών χωρών, στο πλαίσιο ενός πακέτου μέτρων που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύσει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις από την αυξημένες τιμές της ενέργειας, σύμφωνα με το Rueters. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ήδη προχωρήσει σε μειώσεις φόρων, σε επιδοτήσεις και σε καταβολές επιδομάτων εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, καθώς προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την ενεργειακή κρίση που πυροδοτεί την αύξηση του πληθωρισμού σε επίπεδα ρεκόρ, αναγκάζοντας τις βιομηχανίες να σταματήσουν τις γραμμές παραγωγής τους, αλλά και τους πολίτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλούς λογαριασμούς ενέργειας ενόψει του χειμώνα.