Για τον κίνδυνο η παρούσα κρίση να εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες παγκόσμιες ενεργειακές κρίσεις προειδοποίησε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, συνομιλώντας με τον Άλφρεντ Κάμερ, Διευθυντή Ευρώπης του ΔΝΤ, σε δημόσια εκδήλωση στην έδρα του Ταμείου με τίτλο «Η Ευρώπη υπό πίεση. Διασφαλίζοντας την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα σε έναν πιο εύθραυστο κόσμο». Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, επεσήμανε ότι η κυβέρνηση εφάρμοσε στοχευμένα μέτρα, αποφεύγοντας οριζόντιες και μη στοχευμένες φορολογικές μειώσεις, οι οποίες θα είχαν πιο μόνιμο δημοσιονομικό αποτύπωμα.  Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη προώθησης της ενεργειακής ολοκλήρωσης, τονίζοντας ότι «η προώθηση μιας πλήρους Ενεργειακής Ένωσης στην Ευρώπη θα έχει άμεσο και θετικό αντίκτυπο, όχι μόνο στην ενέργεια, αλλά και συνολικά στην ανταγωνιστικότητα». Σε ό,τι αφορά τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης στην Ευρώπη, ο πρόεδρος του Eurogroup επεσήμανε την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και άρσης των εσωτερικών εμποδίων στην ενιαία αγορά, υπογραμμίζοντας τη σημασία της υλοποίησης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της δημιουργίας ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα, καθώς και στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» σε στρατηγικούς τομείς και στη στήριξη οικοσυστημάτων καινοτομίας, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτύσσονται, να αντλούν κεφάλαια εντός της Ευρώπης και να καταστούν παγκοσμίως ανταγωνιστικές.

Η ανταγωνιστικότητα και η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς βρίσκονται στο επίκεντρο της άτυπης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, που πραγματοποιείται σήμερα, 12 Φεβρουαρίου, στο κάστρο Alden Biesen, στο βελγικό χωριό Ράικχοφεν. Οι 27 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συναντώνται σε ένα απομονωμένο περιβάλλον, με στόχο να εξετάσουν πώς η ΕΕ μπορεί να καταστεί πιο ισχυρή οικονομικά, απλοποιώντας τη νομοθεσία, ενισχύοντας την ενιαία αγορά και μειώνοντας τις εξαρτήσεις της από τρίτες χώρες. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, τονίζει ότι «στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς αποτελεί περισσότερο από ποτέ επείγουσα στρατηγική επιταγή».  Αν και η σημερινή άτυπη Σύνοδος Κορυφής δεν αποσκοπεί στη χάραξη νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής ούτε στην έκδοση τελικού ανακοινωθέντος, αναμένεται να οδηγήσει σε κοινή δέσμευση των «27» για περαιτέρω απλοποίηση της νομοθεσίας, μείωση των διοικητικών βαρών για τις επιχειρήσεις και ενίσχυση της χρηματοδότησης της καινοτομίας – ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις – μέσω μεγαλύτερης κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων.

Σαφές μήνυμα επιτάχυνσης των ευρωπαϊκών αποφάσεων για την ανταγωνιστικότητα, την εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς και τη μείωση του κόστους ζωής έστειλε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λίγες ώρες πριν από την άτυπη Σύνοδο Κορυφής των «27» που διεξάγεται σήμερα. Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η ανταγωνιστικότητα αποτελεί «όχι μόνο τη βάση της ευρωπαϊκής ευημερίας, αλλά και της ασφάλειας και των δημοκρατιών μας», επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει τη δική της παραγωγική βάση και να μειώσει τις στρατηγικές της εξαρτήσεις. Όπως ανέφερε, «μια ανταγωνιστική Ευρώπη μπορεί να είναι μόνο μια ανεξάρτητη Ευρώπη». Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη εμβάθυνσης της Ενιαίας Αγοράς, επισημαίνοντας ότι τα εσωτερικά εμπόδια εντός της ΕΕ παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά, με αποτέλεσμα «η Ευρώπη να λειτουργεί με το χειρόφρενο τραβηγμένο». Η Πρόεδρος της Επιτροπής άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στην ενισχυμένη συνεργασία, εφόσον δεν καταστεί δυνατή η πρόοδος και των «27».  Αναφερόμενη στο ενεργειακό κόστος, η Πρόεδρος της Επιτροπής σημείωσε ότι «η ολοκλήρωση της Ενεργειακής Ένωσης είναι κρίσιμη για να πέσουν οι τιμές», δίνοντας έμφαση στις επενδύσεις σε χαμηλών εκπομπών ενέργεια και στην επιτάχυνση των διασυνδέσεων μέσω του πακέτου για τα ευρωπαϊκά δίκτυα και της δημιουργίας «Energy Highways» σε ολόκληρη την ΕΕ, ώστε «η καθαρή ενέργεια να ρέει ελεύθερα σε όλη την Ευρώπη». Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε ιδιαίτερα και στο θέμα της «ευρωπαϊκής προτίμησης», για την υποστήριξη προϊόντων «Made in Europe» από εταιρείες που λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση.

Η ανταγωνιστικότητα και η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς θα βρεθούν στο επίκεντρο των συζητήσεων της άτυπης Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 12 Φεβρουαρίου στο Βέλγιο. Στην καθιερωμένη επιστολή του προς τους Ευρωπαίους ηγέτες ενόψει της Συνόδου Κορυφής, που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογραμμίζει ότι «στο τρέχον γεωπολιτικό περιβάλλον, η ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς μας είναι, περισσότερο από ποτέ, μια επείγουσα στρατηγική επιταγή». . Όπως σημειώνει, στόχος του 2026 είναι να δοθεί «η ίδια πολιτική ώθηση στον τομέα της ανταγωνιστικότητας», αναγνωρίζοντας ότι η οικονομική ανθεκτικότητα αποτελεί πλέον θεμελιώδη πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Στην επιστολή του, ο Αντόνιο Κόστα ξεκαθαρίζει ότι, παρότι «η Ευρώπη είναι ανοιχτή στο εμπόριο», το άνοιγμα αυτό «δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία». Η επιτάχυνση της εμπορικής ατζέντας της ΕΕ θα πρέπει να συνδυαστεί με την προστασία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και με μια πιο συστηματική προσέγγιση στην οικονομική μείωση του κινδύνου.

«Οι μεταρρυθμίσεις δίνουν δυναμική στην οικονομία για να πάει μπροστά και τα έργα την καλύτερη καθημερινότητα για τους πολίτες», ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ολοκληρώνοντας την συζήτηση του σχεδίου νόμου για το «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις», στην Ολομέλεια της Βουλής. Ο κ. Παπαθανάσης σημείωσε πως «η Ελλάδα αλλάζει, όχι με λόγια, γιατί με λόγια δεν έχει αλλάξει τίποτα ποτέ, αλλά με μεταρρυθμίσεις και έργα. Οι μεταρρυθμίσεις είναι αυτές που δίνουν δυναμική στην οικονομία για να πάει μπροστά και τα έργα που προσφέρουν μια καλύτερη καθημερινότητα για τους πολίτες. Για να γίνουν όμως έργα, απαιτούνται πόροι. Και οι πόροι μια ορθή δημοσιονομική λειτουργία αλλά και μια διεκδίκηση ως προς τους ευρωπαϊκούς πόρους, καθώς τα έργα εκτελούνται με ευρωπαϊκούς και συγχρηματοδοτούνται και από εθνικούς πόρους». Το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, όπως τόνισε, στηρίζει την ανταγωνιστικότητα και την επιχειρηματικότητα, που με την σειρά τους επιδρούν σε όλο τον κύκλο της οικονομίας, σε υψηλότερους μισθούς, σε περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Γιάννης Μπρατάκος: «Η ανάπτυξη ενός σταθερού πλαισίου για το διοξείδιο του άνθρακα και η μείωση του ενεργειακού κόστους αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας»

 

Υπόμνημα προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου, κατέθεσε ο Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, κ. Γιάννης Μπρατάκος, με αναλυτικές παρατηρήσεις και προτάσεις επί του υπό επεξεργασία Σχεδίου Νόμου για τη δέσμευση, χρήση, μεταφορά και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα.

Ο κ. Μπρατάκος δήλωσε: «Το ενεργειακό κόστος παραμένει ένας από τους βασικούς παράγοντες που καθορίζουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Η δημιουργία ενός σταθερού, λειτουργικού και επενδυτικά προβλέψιμου πλαισίου για τη δέσμευση, χρήση, μεταφορά και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα είναι κρίσιμη για την επίτευξη της απανθρακοποίησης με όρους βιωσιμότητας για τις επιχειρήσεις. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει εργαστεί με συνέπεια και τεχνική επάρκεια στη διαμόρφωση του Σχεδίου Νόμου. Η βελτίωση ορισμένων διατάξεων θα συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους, στην άρση στρεβλώσεων και στην προσέλκυση περισσότερων και ποιοτικότερων επενδύσεων, καθιστώντας την πρωτοβουλία αυτή ένα ουσιαστικό εργαλείο ενεργειακής και βιομηχανικής πολιτικής».

Στο υπόμνημά του, το ΕΒΕΑ αναγνωρίζει τη σημαντική θεσμική πρωτοβουλία του Υπουργείου, τονίζοντας ότι το υπό επεξεργασία νομοσχέδιο αποτελεί κρίσιμο βήμα για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, ειδικά για κλάδους με περιορισμένες εναλλακτικές απανθρακοποίησης. Όπως αναφέρεται, η ανάπτυξη των τεχνολογιών CCS/CCUS αποτελεί ουσιαστικό συμπλήρωμα στην εθνική κλιματική στρατηγική, ενώ η ορθή ρύθμιση της αγοράς ενέργειας – ιδίως της αποθήκευσης και της πρόσβασης σε φθηνή ενέργεια από ΑΠΕ – αποτελεί προϋπόθεση για τη μείωση του κόστους και την ομαλή λειτουργία του συστήματος. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η επιτυχία του νομοσχεδίου θα εξαρτηθεί από την αποσαφήνιση ορισμένων κρίσιμων σημείων, την αποφυγή ρυθμιστικών ασυμμετριών και την απλούστευση διαδικασιών ώστε να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση όλων των επιχειρήσεων. Για τον λόγο αυτό, προτείνει στοχευμένες διορθώσεις που θα επιτρέψουν τη δημιουργία ενός λειτουργικού, δίκαιου και επενδυτικά ώριμου πλαισίου, εστιάζοντας στη μείωση του ενεργειακού κόστους.

Οι κυριότερες παρατηρήσεις και προτάσεις του ΕΒΕΑ περιλαμβάνουν:

1. Απλούστευση και Ασφάλεια Δικαίου

• • Αποφυγή Διπλών Διαδικασιών: Απαιτείται πλήρης εναρμόνιση της άδειας χρήσης διοξειδίου του άνθρακα με την περιβαλλοντική αδειοδότηση (ΑΕΠΟ), ώστε να αποφευχθούν οι διπλές διαδικασίες.
  • Διαφάνεια Μεταφοράς: Τυποποίηση και ψηφιοποίηση του πιστοποιητικού μεταφοράς CO₂, με ενιαίο μητρώο υπό την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ και της ΕΔΕΥΕΠ.
  • Μείωση Ρίσκου: Θέσπιση μηχανισμών έγκαιρης αδειοδότησης και αντιμετώπισης διοικητικών καθυστερήσεων.
  • Δικαίωμα Προτεραιότητας: Σαφής αποσαφήνιση του δικαιώματος προτεραιότητας, ώστε να συμπεριλαμβάνονται οι κοινοπραξίες (βιομηχανικά clusters).

2. Ρεαλιστικό Πλαίσιο Κόστους & Εγγυήσεων

• • Αναθεώρηση Ειδικού Τέλους: Ρεαλιστική αναθεώρηση του ειδικού τέλους των 2 €/τόνο υπέρ ΟΤΑ (προτείνεται μείωση σε 0,5 €/τόνο για τα πρώτα 10 έτη), καθώς και συνοδευτικοί μηχανισμοί αντιστάθμισης.
  • Καθορισμός Εγγυήσεων: Θέσπιση ανώτατων ορίων στις χρηματικές εγγυήσεις, καθώς η απουσία προσδιορισμού τους δημιουργεί αβεβαιότητα και εμπόδια εισόδου.
  • Ρύθμιση Κόστους: Σαφής πλαισίωση της τιμολόγησης και κοστολόγησης των υπηρεσιών μεταφοράς και αποθήκευσης υπό την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ.
  • Υδρογόνο: Απαιτείται ολοκληρωμένος εθνικός οδικός χάρτης για το υδρογόνο, με συγκεκριμένες χωροθετήσεις και χρονοδιαγράμματα.

3. Μείωση Ενεργειακού Κόστους μέσω Αποθήκευσης

• • Ενεργειακή Αποθήκευση: Νομοθετική ρύθμιση για τη δυνατότητα εγκατάστασης Συστημάτων Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΑΗΕ) σε επιχειρήσεις χωρίς προσθήκη νέας ισχύος ΑΠΕ. Αυτό θα επιτρέψει την απορρόφηση φθηνής ενέργειας σε ώρες χαμηλής τιμής και την αυτοκατανάλωσή της, με μόνη προϋπόθεση την ένταξη στο δυναμικό τιμολόγιο.

Συνολικά, όπως τονίζεται στο Υπόμνημα, το ΕΒΕΑ αντιμετωπίζει το Σχέδιο Νόμου ως μια σημαντική θεσμική παρέμβαση με πολλαπλά οφέλη για την ενεργειακή πολιτική και την κλιματική στρατηγική της χώρας. Η βελτίωση ορισμένων διατάξεων θα συμβάλει στο σταθερό, δίκαιο και λειτουργικό πλαίσιο που χρειάζονται οι ελληνικές επιχειρήσεις και που θα επιτρέψει την αξιοποίηση της φθηνής ενέργειας, τη μείωση του κόστους και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Το ΕΒΕΑ παραμένει στη διάθεση της Πολιτείας για κάθε περαιτέρω τεχνική ή νομοθετική επεξεργασία.

Αναλυτικό Υπόμνημα

Την υιοθέτηση ενός πενταετούς πλαισίου παρεμβάσεων (2025 – 2030) για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος στην Αττική, πρότεινε το ΕΒΕΑ με υπόμνημα που κατέθεσε προς τους αρμόδιους υπουργούς και τον περιφερειάρχη. Το  υπόμνημα του ΕΒΕΑ στηρίζεται σε τέσσερις άξονες. Ο πρώτος εστιάζει στην ολοκλήρωση μεγάλων οδικών έργων αποσυμφόρησης και στην τεχνολογική αναβάθμιση της διαχείρισης της κυκλοφορίας. Ο δεύτερος αφορά στη ρύθμιση των επαγγελματικών μετακινήσεων και logistics με την αναδιοργάνωση των διανομών αγαθών, ειδικά του «τελευταίου μιλίου». Ο τρίτος άξονας επικεντρώνεται στην προώθηση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς μέσα από την ανάπτυξη και αναβάθμιση του δικτύου σταθερής τροχιάς και του λεωφορειακού έργου. Ο τέταρτος άξονας αφορά την προώθηση εναλλακτικών τρόπων μετακίνησης και τη λήψη οργανωτικών μέτρων. Όπως υπογραμμίζει ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κ. Γιάννης Μπρατάκος: «Το κυκλοφοριακό δεν είναι απλώς μια ταλαιπωρία για τους πολίτες. Είναι ένα διαρθρωτικό ζήτημα που μειώνει την παραγωγικότητα, αυξάνει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της Αττικής. Η αντιμετώπισή του είναι αναγκαία προϋπόθεση για να μπορέσει η πρωτεύουσα να σταθεί στο ύψος των ευρωπαϊκών μητροπόλεων».

 

Αναλυτικά το Δελτίο Τύπου

Την απόφαση για τη δημοσίευση της δράσης «Εξωστρέφεια Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων», συνολικής δημόσιας δαπάνης 200 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» ΕΣΠΑ 2021-2027, υπέγραψε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης. Δικαιούχοι είναι υφιστάμενες μικρές, πολύ μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες πληρούν τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζει η αναλυτική Πρόσκληση. Συγκεκριμένα, ενισχύονται αιτήσεις επιχειρηματικών σχεδίων με επιχορηγούμενο προϋπολογισμό από 80.000 ευρώ. Ο συνολικός επιχορηγούμενος προϋπολογισμός του επενδυτικού σχεδίου δεν δύναται να υπερβαίνει το διπλάσιο του υψηλότερου κύκλου εργασιών που επετεύχθη σε μία από τις τρεις πλήρεις (ή λιγότερες εφόσον η επιχείρηση δεν διαθέτει τρεις) κλεισμένες διαχειριστικές περιόδους του έτους που προηγείται της υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης με ανώτατο όριο ενίσχυσης το ποσό των 200.000 ευρώ. Η επιχορήγηση θα ανέρχεται σε ποσοστό 40% έως 50% επί του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού, ανάλογα με την κατηγορία Περιφέρειας υλοποίησής τους. Η αξιολόγηση των αιτήσεων χρηματοδότησης γίνεται με τη συγκριτική αξιολόγηση.

Μείωση 4,3% σημείωσε η βιομηχανική παραγωγή στη χώρα τον Απρίλιο εφέτος, ενώ ειδικά η παραγωγή των μεταποιητικών βιομηχανιών μειώθηκε 1,1%. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο γενικός δείκτης βιομηχανικής παραγωγής παρουσίασε μείωση 4,3% τον Απρίλιο 2025 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Απριλίου 2024, έναντι αύξησης 12,3% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση το 2024 με το 2023. Η εξέλιξη αυτή προήλθε από τη μείωση κατά 19,5% του δείκτη παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, κατά 5,4% του δείκτη παροχής νερού, κατά 4% του δείκτη ορυχείων- λατομείων και κατά 1,1% του δείκτη μεταποίησης. Σε αυτό συνέβαλαν, κυρίως, η μείωση στην κατασκευής μηχανοκίνητων οχημάτων, ρυμουλκούμενων και ημιρυμουλκούμενων οχημάτων (36,2%), στη βιομηχανία δέρματος και δερμάτινων ειδών (33,6%), στην παραγωγή οπτάνθρακα και προϊόντων διύλισης πετρελαίου (26,7%), στην κατασκευή επίπλων (14,8%) και στην κατασκευή ειδών ένδυσης (14%).

Για 5 παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας έκανε λόγο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε χθεσινή ομιλία του στην τελετή βράβευσης του 8ου Διαγωνισμού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας «Growth Awards» της της Eurobank και της Grant Thornton. Ο κ. Χατζηδάκης επεσήμανε ότι το 2025 θα είναι χρονιά περαιτέρω μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών και των φόρων για τους συνεπείς φορολογούμενους, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη να διαφυλαχθεί η πολιτική σταθερότητα προκειμένου να μην χαθούν οι θυσίες και οι προσπάθειες των εργαζομένων και των επιχειρήσεων: «Ιδιαίτερα με δεδομένο τον ταραχώδη διεθνή ορίζοντα, τα ερωτηματικά που υπάρχουν για τις ευρωαμερικανικές οικονομικές σχέσεις και την όλη συζήτηση για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας, η Ελλάδα πρέπει να μείνει μακριά από λαϊκίστικους πειραματισμούς που έχουμε δοκιμάσει και έχουμε πληρώσει πανάκριβα» και παρουσίασε πέντε πρωτοβουλίες προς αυτήν την κατεύθυνση.