«Τα ψηφίσματα που υιοθετούμε είναι στη σωστή κατεύθυνση, όμως τους λείπει η φιλοδοξία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με δεδομένο το παγκόσμιο σκηνικό, πρέπει να κινηθεί πιο γρήγορα, πιο αποφασιστικά, χτίζοντας πάνω σε όσα έχει ήδη πετύχει», σημείωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης, στη συζήτηση που έγινε στις Βρυξέλλες σχετικά με το ψήφισμα του Eurogroup για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. «Αν εξαιρέσουμε την ενέργεια, στα υπόλοιπα σημεία κινούμαστε με τη λογική του ελάχιστου κοινού παρονομαστή. Σωστή η κατεύθυνση, αλλά αυτό δεν φτάνει», πρόσθεσε. Το ψήφισμα που υιοθέτησαν οι υπουργοί εστιάζει στην ενίσχυση της καινοτομίας και της παραγωγικότητας, με τόνωση επενδύσεων σε Έρευνα και Ανάπτυξη, στήριξη των start-ups και ανάπτυξη ανθρώπινου κεφαλαίου, τη μείωση του κόστους της ενέργειας και την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της ΕΕ.

Θετικές επιδόσεις στην Έρευνα και Ανάπτυξη

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα είναι δεύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά το ρυθμό αύξησης των κρατικών δαπανών για Έρευνα και Ανάπτυξη, κατά την περίοδο 2012 – 2022. Οι κρατικές δαπάνες για  Ε&Α στην Ελλάδα παρουσιάζονται αυξημένες κατά 51% την τελευταία πενταετία και κατά 116% σε βάθος δεκαετίας – από 731 εκατ. ευρώ το 2012 σε 1,04 δισ. ευρώ το 2018 και 1,58 δισ. ευρώ το 2022 – ενώ ως ποσοστό του ΑΕΠ ανέρχονται στο 0,76% έναντι μόλις 0,39% το 2012. Πρόκειται για επίδοση που υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και τοποθετεί τη χώρα μας στην έκτη θέση μεταξύ των 27 χωρών – μελών της Ε.Ε. μετά τη Γερμανία, τη Φινλανδία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ολλανδία.

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν τη σημαντική πρόοδο που σημειώνεται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα στον τομέα της Έρευνας και Ανάπτυξης, αλλά και της καινοτομίας και της νεοφυούς επιχειρηματικότητας, με σκοπό τη σύνδεση της παραγόμενης γνώσης με την οικονομία και τις επιχειρήσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σημαντικό ότι η αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης της έρευνας έχει συνδυαστεί με την παροχή φορολογικών κινήτρων για σχετικές επενδύσεις, με την αναβάθμιση του θεσμού των τεχνοβλαστών, με τη λειτουργία φορέων και δικτύων υποστήριξης, όπως η πλατφόρμα Elevate Greece, το σχεδιασμό για τη δημιουργία νέων, μεγάλων κόμβων καινοτομίας στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται ταυτόχρονα αύξηση και των ιδιωτικών επενδύσεων σε Ε&Α, ενώ μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες έχουν επιλέξει την Ελλάδα για επενδύσεις σε κέντρα καινοτομίας και data centers.

Ζητούμενο είναι η διατήρηση αυτής της δυναμικής στα επόμενα χρόνια και – κυρίως – η ουσιαστική αξιοποίηση της Έρευνας και Ανάπτυξης στο πλαίσιο του νέου αναπτυξιακού υποδείγματος της χώρας. Η Έρευνα και η καινοτομία οφείλουν να βρεθούν στο επίκεντρων των στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης, για την ανάδειξη των μοναδικών χαρακτηριστικών και των συγκριτικών ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων κάθε Περιφέρειας. Οφείλουν να έχουν καταλυτικό ρόλο στην προσπάθεια για την επιτάχυνση της βιομηχανικής μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού των επιχειρήσεων, για την ενίσχυση της εξωστρέφειας και της προστιθέμενης αξίας των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών.

Μέσω του Σχεδίου Ελλάδα 2.0 και του ΕΣΠΑ 2021 – 2027 έχουμε την ευκαιρία να ενδυναμώσουμε περαιτέρω την Έρευνα στη χώρα μας και να διευκολύνουμε τη μετάφρασή της σε καινοτομία: με την υποστήριξη νέων επενδύσεων και την υλοποίηση έργων υποδομής, με περαιτέρω ενίσχυση των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας στους ερευνητικούς φορείς, με τη δημιουργία Συνεργατικών Σχηματισμών Καινοτομίας και κέντρων ικανοτήτων, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Έρευνα και Ανάπτυξη, αλλά και με δράσεις για την αύξηση της εξωστρέφειας του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας.

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών θα έχει ενεργό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια, με ισχυρές δομές όπως η Θερμοκοιτίδα Νεοφυών Επιχειρήσεων της Αθήνας, με γόνιμες συνεργασίες και ποιοτικές δράσεις σε θέματα εξωστρέφειας και διεθνοποίησης των νεοφυών επιχειρήσεων, ανάπτυξης δεξιοτήτων και ενδυνάμωσης της γυναικείας καινοτομίας.