ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Γιάννης Μπρατάκος: «Η Συνταγματική Αναθεώρηση ως εθνική ευκαιρία για θεσμική και παραγωγική επανεκκίνηση»

 

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ), συμμετέχοντας ενεργά θεσμικά και υπεύθυνα στον δημόσιο διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κατέθεσε αναλυτικό Υπόμνημα Θέσεων προς τον Πρωθυπουργό και τους Αρχηγούς των Κοινοβουλευτικών Κομμάτων. Το Επιμελητήριο υπογραμμίζει την ανάγκη η διαδικασία αυτή να αποτελέσει πεδίο εθνικής ωριμότητας και ευρείας συνεννόησης, θέτοντας τις στέρεες βάσεις για την Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών.

Σε δήλωσή του, ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κ. Γιάννης Μπρατάκος, επισημαίνει: «Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια. Παραμένει, όμως, μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις: παραγωγικότητα, δημογραφικό, δεξιότητες, κλιματική προσαρμογή, τεχνολογική μετάβαση, ενεργειακό κόστος, ταχύτητα Δικαιοσύνης, ποιότητα Δημόσιας Διοίκησης, θεσμική εμπιστοσύνη. Η Συνταγματική Αναθεώρηση μπορεί να γίνει το θεμέλιο ενός νέου παραγωγικού και θεσμικού συμβολαίου. Ενός συμβολαίου που θα αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη χρειάζεται σταθερούς κανόνες, η επιχειρηματικότητα δημιουργεί θέσεις  εργασίας και κοινωνικό πλούτο, η φορολογική ασφάλεια είναι προϋπόθεση επενδύσεων, η γρήγορη Δικαιοσύνη είναι θεμέλιο εμπιστοσύνης, το Δημόσιο πρέπει να υπηρετεί και να αξιολογείται, η εκπαίδευση πρέπει να συνδεθεί με το μέλλον της εργασίας, η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, η πράσινη μετάβαση πρέπει να είναι δίκαιη και εφαρμόσιμη, οι θεσμοί πρέπει να ενώνουν και όχι να διχάζουν. Το ΕΒΕΑ, με αίσθημα ευθύνης απέναντι στις επιχειρήσεις, στους εργαζόμενους και στην κοινωνία, δηλώνει την ετοιμότητά του να συμβάλει θεσμικά, τεκμηριωμένα και υπεύθυνα στη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, με στόχο μια αναθεώρηση που θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη, θα απελευθερώσει τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας και θα αποτελέσει κοινό τόπο εθνικής συνεννόησης, θεσμικής ωριμότητας και αναπτυξιακής προοπτικής».

Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΒΕΑ προτείνει η Συνταγματική Αναθεώρηση να κινηθεί γύρω από τις ακόλουθες εγγυήσεις:

1. Πεδίο εθνικής συνεννόησης: Μετατροπή της Αναθεώρησης σε διαδικασία εθνικής ωριμότητας και μέγιστης δυνατής πολιτικής συναίνεσης, μακριά από μικροκομματικές αντιπαραθέσεις.
2. Φορολογική Ασφάλεια και Προβλεψιμότητα: Συνταγματική κατοχύρωση της αρχής ότι δεν μπορεί να υπάρξει αναδρομική φορολογική ή οικονομική επιβάρυνση, με εξαίρεση μόνο τις απολύτως αιτιολογημένες περιπτώσεις δημοσίου συμφέροντος. Κάθε νέο φορολογικό ή ασφαλιστικό μέτρο να συνοδεύεται από έκθεση οικονομικών επιπτώσεων, ειδική αξιολόγηση για τις ΜΜΕ και πραγματική διαβούλευση με εύλογο χρόνο προσαρμογής.
3. Προστασία της περιουσίας και της επιχειρηματικής αξίας: Επέκταση της συνταγματικής προστασίας από την παραδοσιακή «ιδιοκτησία» στην ευρύτερη έννοια της «περιουσίας», καλύπτοντας την επιχειρηματική και άυλη περιουσία (σήματα, πατέντες, τεχνογνωσία). Θέσπιση δίκαιης αποζημίωσης ή αντιστάθμισης όταν το κράτος επιβάλλει περιορισμούς (π.χ. πολεοδομικές, περιβαλλοντικές δεσμεύσεις) που μειώνουν ουσιωδώς την αξία ενός περιουσιακού στοιχείου.
4. Ταχύτερη, ανεξάρτητη και αποτελεσματική Δικαιοσύνη: Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία και εισαγωγή εξειδικευμένων/ταχύτερων διαδικασιών για εμπορικές, φορολογικές και επενδυτικές διαφορές. Πλήρης ψηφιοποίηση, δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα για οικονομικές υποθέσεις και ενίσχυση εναλλακτικών μορφών επίλυσης διαφορών (διαμεσολάβηση, διαιτησία).
5. Αξιολόγηση και λογοδοσία στη Δημόσια Διοίκηση: Θεσμική κατοχύρωση της αντικειμενικής αξιολόγησης της Δημόσιας Διοίκησης με μετρήσιμους χρόνους απόκρισης, ψηφιακή ιχνηλασιμότητα αιτημάτων και σαφή ευθύνη για καθυστερήσεις.
6. Καλή Νομοθέτηση και ουσιαστική διαβούλευση: Καθιέρωση της καλής νομοθέτησης ως συνταγματικής αρχής, με υποχρεωτική ανάλυση επιπτώσεων στην ανταγωνιστικότητα και ουσιαστική διαβούλευση με τους παραγωγικούς φορείς πριν από κάθε νομοσχέδιο.
7. Ανώτατη Εκπαίδευση, δεξιότητες και παραγωγικό μοντέλο: Δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων με αυστηρή πιστοποίηση, παράλληλα με την ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου και τη σύνδεση της γνώσης με το παραγωγικό μοντέλο.
8. Τεχνητή Νοημοσύνη, ψηφιακή μετάβαση και καινοτομία: Εισαγωγή θεσμικών αρχών που διασφαλίζουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αξιοποιείται προς όφελος του ανθρώπου, της διαφάνειας και της κοινωνικής ευημερίας, με παράλληλη προστασία των δεδομένων και διαφανή χρήση αλγορίθμων από το Δημόσιο, προστασία δεδομένων και αξιοποίηση της τεχνολογίας για τη μείωση της γραφειοκρατίας.
9. Κλιματική μετάβαση με οικονομικό ρεαλισμό: Ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας στο Σύνταγμα, αλλά με όρους ανταγωνιστικότητας, ενεργειακής ασφάλειας και χρηματοδοτικής στήριξης, ώστε η πράσινη μετάβαση να μην οδηγήσει σε αποβιομηχάνιση.
10. Αυτοδιοίκηση, τοπική ανάπτυξη και δημοσιονομική υπευθυνότητα: Καμία μεταφορά νέας αρμοδιότητας στους ΟΤΑ χωρίς τους αντίστοιχους πόρους και μηχανισμούς αξιολόγησης. Εφαρμογή κανόνων δημοσιονομικής υπευθυνότητας ώστε να μη μετακυλίεται ανεξέλεγκτα το κόστος στις επιχειρήσεις μέσω τελών.
11. Πολιτικό σύστημα, κυβερνησιμότητα και εμπιστοσύνη: Διασφάλιση σταθερών θεσμών και ενός εκλογικού συστήματος που εγγυάται ταυτόχρονα την κυβερνησιμότητα και την αντιπροσώπευση, χωρίς συγκυριακές αλλαγές.

*Επισυνάπτεται αναλυτικά το Υπόμνημα

Σε εφαρμογή τίθενται τις επόμενες ημέρες, με την έκδοση των απαιτούμενων εγκυκλίων και υπουργικών αποφάσεων, 4 ακόμα ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο νόμο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη». Ειδικότερα, όπως ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, την επόμενη εβδομάδα, σε συνεργασία με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, θα εκδοθεί ερμηνευτική εγκύκλιος αναφορικά με τη ρύθμιση που βάζει τέλος σε παράλογες διεκδικήσεις αγροτικών ακινήτων από την πλευρά του Δημοσίου. Τις επόμενες ημέρες θα εκδοθεί απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ για την εφαρμογή της νέας διάταξης, η οποία προβλέπει ότι θα αίρεται η κατάσχεση, που έχει επιβληθεί από τη Φορολογική Διοίκηση σε ακίνητο, ενόψει της μεταβίβασής του από επαχθή αιτία, εφόσον παρακρατείται από το τίμημα και αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ ποσοστό του τρέχοντος υπολοίπου της οφειλής, που δεν μπορεί να υπολείπεται του 25%. Με Κοινή Υπουργική Απόφαση θα υλοποιηθεί η πρόβλεψη του νόμου, που καθιστά τους συμβολαιογράφους υπηρεσία μίας στάσης (one stop shop) στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Τέλος, μέσα στον Ιούλιο θα εκδοθεί εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών, με την οποία θα δίνονται οδηγίες στις υπηρεσίες για να προχωρήσουν στην κωδικοποίηση των εγκυκλίων τους και στην ανάρτηση στις ιστοσελίδες τους.

Προτεραιότητα στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, στην ενίσχυση των κινήτρων για αύξηση της απασχόλησης και στη συνετή αξιοποίηση του δημοσιονομικού χώρου, περιλαμβάνει στις συστάσεις του το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή. Στην τριμηνιαία του Έκθεσή του το Γραφείο Προϋπολογισμού (ΓΠΚΒ) αναθεωρεί οριακά προς τα κάτω την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026, στο 1,9% από 2,0% στην έκθεση του Μαρτίου. Ωστόσο επισημαίνει ότι, παρά την αναθεώρηση, η ελληνική οικονομία διατηρεί αντοχές σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, το οποίο επιβαρύνθηκε από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. «Η θέση του Γραφείου, όπως έχει διατυπωθεί και σε προηγούμενες εκθέσεις, είναι ότι ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος θα πρέπει να αξιοποιείται με σύνεση και να κατευθύνεται κατά προτεραιότητα σε πολιτικές που ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή δυναμική της χώρας», αναφέρει η έκθεση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνει τη μείωση του κόστους της μισθωτής εργασίας, ώστε να ενισχυθούν τα κίνητρα συμμετοχής στην αγορά εργασίας, καθώς και φορολογικά κίνητρα για την επιτάχυνση αποσβέσεων επενδυτικών σχεδίων σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας με εξαγωγικές προοπτικές.

Στο 8,1% διαμορφώθηκε το ποσοστό της ανεργίας στη χώρα τον Μάιο εφέτος, έναντι του αναθεωρημένου προς τα κάτω ποσοστού 9,1% τον Απρίλιο 2025 (αντί 9,5% που είχε ανακοινωθεί αρχικά) και του επίσης αναθεωρημένου προς τα κάτω 10,1% τον Μάρτιο 2026 (αντί 10,4% το οποίο είχε ανακοινωθεί). Σύμφωνα με τα -εποχικά διορθωμένα- στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού, τα οποία ανακοίνωσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή για το μήνα Μάιο, ο αριθμός τον ανέργων ανήλθε σε 383.740 άτομα, σημειώνοντας μείωση κατά 29.643 άτομα σε σχέση με τον Μάιο πέρυσι (-7,2%) αλλά και μείωση κατά 48.028 άτομα σε ένα μήνα, σε σχέση με τον Απρίλιο του 2026 (-11,1%). Στις γυναίκες το ποσοστό της ανεργίας ανήλθε σε 11,7% από 10,6% τον Μάιο πέρυσι και στους άνδρες σε 5% από 7,2%. Κατά μεγάλες ομάδες ηλικιών, στην ομάδα 15-24 ετών το ποσοστό της ανεργίας διαμορφώθηκε σε 16,8% από 20,7% τον Μάιο του 2025 και στις ηλικίες 25-74 ετών σε 7,6% από 8%. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, οι απασχολούμενοι ανήλθαν σε 4.353.357 άτομα, σημειώνοντας αύξηση κατά 20.712 άτομα σε σχέση με τον Μάιο του 2025 (0,5%) και αύξηση κατά 18.654 άτομα σε σχέση με τον Απρίλιο του 2026 (0,4%).

Στο  +0,39% διαμορφώθηκε ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ τον Ιούνιο 2026, σε σχέση με τον Ιούνιο 2025, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Ο δείκτης τιμών Ιουνίου 2026 σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα Μάιο 2026 είναι μειωμένος κατά -0,29%. Συνολικά το κυλιόμενο 12μηνο (Ιούλιος 2025-Ιούνιος 2026) καταγράφει αύξηση 1,56%. Από τις 23 κατηγορίες που εξετάζονται οι 14 παρουσιάζουν αύξηση και οι 9 μείωση. Μεγαλύτερες μειώσεις τιμών τον Ιούνιο 2026 σε σχέση με τον Ιούνιο 2025 καταγράφονται στις κατηγορίες: τροφές και είδη για κατοικίδια (-5,56%), είδη πρωινού και ροφήματα (-2,60%), κατεψυγμένα (-2,53%), απορρυπαντικά και είδη καθαρισμού (-2,02%), Χαρτικά, καλλυντικά και είδη προσωπικής υγιεινής (-1,06%). Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, οι  μειώσεις που καταγράφονται είναι αποτέλεσμα τόσο της ομαλοποίησης της αγοράς και της μείωσης στις τιμές παραγωγού σε ορισμένα προϊόντα. Μεγαλύτερες αυξήσεις τον Ιούνιο 2026 σε σχέση με τον Ιούνιο 2025 καταγράφονται στις κατηγορίες: αλλαντικά (+4,80%), έτοιμα γεύματα (+3,91%), βρεφικές και παιδικές τροφές (+3,62%), γλακτοκομικά και χυμοί ψυγείου (+3,59%), νερά, αναψυκτικά και χυμοί ( +3,37%). H ευρύτερη συγκράτηση των τιμών προϊόντων στα σούπερ μάρκετ οφείλεται στην συγκράτηση του πληθωρισμού, στην υψηλή κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθεμάτων και στην επίδραση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας.

Ο ετήσιος πληθωρισμός στην ευρωζώνη μειώθηκε στο 2,8% τον Ιούνιο του 2026, από 3,2% τον Μάιο, σύμφωνα με προκαταρκτική εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, Eurostat, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα. Εξετάζοντας τις κύριες συνιστώσες του πληθωρισμού στην ευρωζώνη, η ενέργεια αναμένεται να έχει τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό τον Ιούνιο (8,7%, σε σύγκριση με 10,8% τον Μάιο), ακολουθούμενη από τις υπηρεσίες (3,2%, σε σύγκριση με 3,5% τον Μάιο), τα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό (1,6%, σε σύγκριση με 1,9% τον Μάιο) και τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά (0,9%, σταθερό σε σύγκριση με τον Μάιο). Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι ο πληθωρισμός θα μειωθεί στο 3,9% τον Ιούνιο, από 4,9% το Μάιο. Τον Ιούνιο τα υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού στην ευρωζώνη κατέγραψαν η Λιθουανία (5,5%), η Βουλγαρία (5,3%), η Κροατία (4,2%) και η Κύπρος (4%). Τον ίδιο μήνα, τα χαμηλότερα επίπεδα πληθωρισμού σημειώθηκαν στη Μάλτα (1,9%), στην Εσθονία και στη Γαλλία (2%) και στη Γερμανία (2,4%).

Στις 53,8 μονάδες έκλεισε τον Ιούνιο ο εποχικά προσαρμοσμένος Δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών της S&P Global για τον τομέα μεταποίησης στην Ελλάδα (Purchasing Managers’ Index – PMI®) αυξημένος από τις 53, 3 μονάδες του Μαΐου και υποδεικνύοντας την εντονότερη βελτίωση της υγείας του τομέα παραγωγής αγαθών που έχει καταγραφεί από τον Μάρτιο. Σύμφωνα με την έρευνα της S&P Global, η συνολική ανάκαμψη υποστηρίχθηκε από την ταχύτερη αύξηση των νέων πωλήσεων στα μέσα του έτους. Οι νέες παραγγελίες αυξήθηκαν σημαντικά και με τον ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί σε διάστημα τριών μηνών. Πολλές εταιρείες, στο πλαίσιο της έρευνας, το απέδωσαν στη γενικότερη βελτίωση των συνθηκών ζήτησης, ενώ ορισμένες επισήμαναν επίσης τις προσπάθειες δημιουργίας αποθεμάτων από την πλευρά των πελατών. Το κλίμα για τις διεθνείς πωλήσεις παρέμεινε υποτονικό, καθώς οι εταιρείες έλαβαν λιγότερες νέες παραγγελίες εξαγωγών για πέμπτο συνεχή μήνα.