Το ΕΒΕΑ σας ενημερώνει, μετά από σχετική πληροφόρηση από το Γραφείο ΟΕΥ του Μιλάνου , ότι σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, η Ιταλική Αρχή Ανταγωνισμού (AGCM) επέβαλε πρόστιμο ύψους 255.761.692 ευρώ στη Ryanair DAC, από κοινού και εις ολόκληρον με τη μητρική εταιρεία Ryanair Holdings, για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. Η παράβαση, σύμφωνα με την απόφαση, έλαβε χώρα από τον Απρίλιο του 2023 έως τουλάχιστον τον Απρίλιο του 2025, όπως αναφέρεται σε σχετικό δελτίο Τύπου της Αντιμονοπωλιακής Αρχής.
Δεσπόζουσα θέση στην αγορά
Η AGCM διαπιστώνει ότι η Ryanair κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά προηγούμενου σταδίου για υπηρεσίες τακτικών αεροπορικών μεταφορών επιβατών, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στις πτήσεις προς και από την Ιταλία. Οι υπηρεσίες αυτές αποτελούν βασική εισροή για διαδικτυακά και φυσικά ταξιδιωτικά γραφεία.
Η δεσπόζουσα θέση της εταιρείας δεν βασίζεται μόνο στα υψηλά μερίδια αγοράς (38%-40% των επιβατών στα δρομολόγια από/προς Ιταλία) και στη συνεχή ανάπτυξή της, αλλά και σε μια σειρά πρόσθετων δεικτών που της προσδίδουν σημαντική ισχύ στην αγορά. Σύμφωνα με την Ι/Αρχή, η Ryanair έχει τη δυνατότητα να ενεργεί σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από ανταγωνιστές και καταναλωτές, λαμβάνοντας υπόψη και τη σημαντική απόσταση που τη χωρίζει από τις επιδόσεις άλλων αερομεταφορέων.
Η στρατηγική που κρίθηκε καταχρηστική
Μετά από εκτενή και διαρθρωμένη έρευνα, η AGCM κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ryanair εφάρμοσε μια σύνθετη στρατηγική παρεμπόδισης των ταξιδιωτικών γραφείων (διαδικτυακών και φυσικών πρακτορείων). Η στρατηγική αυτή είχε στόχο να καταστήσει δυσκολότερη, τεχνικά ή οικονομικά επαχθή, την αγορά πτήσεων μέσω του ιστότοπου ryanair.com, ιδίως όταν οι πτήσεις της Ryanair συνδυάζονταν με πτήσεις άλλων αεροπορικών εταιρειών ή με πρόσθετες τουριστικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες.
Η Ι/Αρχή περιγράφει μια κλιμακούμενη πρακτική τριών φάσεων:
- Από τα μέσα Απριλίου 2023, η Ryanair εισήγαγε διαδικασίες αναγνώρισης προσώπου για
επιβάτες που είχαν αγοράσει εισιτήρια μέσω πρακτορείων.
- Στα τέλη του 2023, και μετά την έναρξη της έρευνας, προχώρησε σε μερικό ή πλήρη αποκλεισμό κρατήσεων από ταξιδιωτικά γραφεία, μπλοκάροντας μέσα πληρωμής και διαγράφοντας μαζικά λογαριασμούς που συνδέονταν με κρατήσεις ΟΤΑ (Online Travel Agencies).
- Στις αρχές του 2024, επέβαλε συμφωνίες συνεργασίας (Travel Agent Direct) σε OTA και φυσικά πρακτορεία, με όρους που περιόριζαν τη δυνατότητα συνδυασμού πτήσεων Ryanair με άλλες υπηρεσίες. Ως μέσο πίεσης χρησιμοποιήθηκαν οι διαλείποντες αποκλεισμοί κρατήσεων και μια επιθετική επικοινωνιακή εκστρατεία κατά των OTA που δεν υπέγραψαν.
Τον Απρίλιο του 2025, η Ryanair παρείχε τελικά πρόσβαση σε ολοκληρωμένες λύσεις πληροφορικής (API και iFrame λευκής ετικέτας), οι οποίες –εφόσον εφαρμοστούν ορθά– μπορούν να αποκαταστήσουν συνθήκες θεμιτού ανταγωνισμού στην αγορά τουριστικών υπηρεσιών.
Επιπτώσεις στον ανταγωνισμό και στους καταναλωτές
Σύμφωνα με την AGCM, οι παραπάνω πρακτικές ήταν ικανές και πράγματι παρεμπόδισαν τις πωλήσεις των ταξιδιωτικών γραφείων, επηρεάζοντας αρνητικά και την απόκτηση διαδικτυακής επισκεψιμότητας από τις OTA. Οι συμπεριφορές αυτές περιόρισαν τη δυνατότητα των πρακτορείων να συνδυάζουν πτήσεις της Ryanair με πτήσεις άλλων αερομεταφορέων ή με πρόσθετες τουριστικές υπηρεσίες, μειώνοντας τον ανταγωνισμό και, κατ’ επέκταση, την ποιότητα και ποικιλία των υπηρεσιών που προσφέρονται στους καταναλωτές.
Η αντίδραση της Ryanair
Η Ryanair ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει άμεση έφεση κατά της απόφασης και του προστίμου, χαρακτηρίζοντας το μέτρο «παράδοξο και αβάσιμο». Σε ανακοίνωσή της υποστηρίζει ότι η απόφαση έρχεται σε αντίθεση με απόφαση του Δικαστηρίου του Μιλάνου (Ιανουάριος 2024), η οποία είχε κρίνει ότι το μοντέλο άμεσης διανομής της εταιρείας προσφέρει σαφή οφέλη στους καταναλωτές και οδηγεί σε ανταγωνιστικούς ναύλους.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, Μάικλ Ο’Λίρι, δήλωσε ότι η AGCM επιχειρεί να τοποθετηθεί «πάνω από τα δικαστήρια» σε θέματα ανταγωνισμού και επανέλαβε ότι οι συμφωνίες της Ryanair με τις OTA είναι υπέρ των καταναλωτών. Τόνισε επίσης ότι το μοντέλο άμεσης πώλησης εισιτηρίων έχει επιτρέψει στην εταιρεία να μεταφέρει εξοικονομήσεις κόστους στους επιβάτες μέσω χαμηλότερων ναύλων.
Η εταιρεία καταλήγει ότι θεωρεί την απόφαση «νομικά εσφαλμένη» και εκφράζει βεβαιότητα πως το πρόστιμο των περίπου 256 εκατ. ευρώ θα ακυρωθεί σε δεύτερο βαθμό.